Stosujesz antykoncepcję hormonalną lub rozważasz jej wybór? Niezależnie od tego, na jakim etapie jesteś, warto wiedzieć, jak tabletki antykoncepcyjne mogą wpływać na Twój układ krążenia i poziom cholesterolu. Podejdź do tego tematu świadomie.
Tabletki antykoncepcyjne a serce – dlaczego warto o tym rozmawiać?
Antykoncepcja hormonalna to jedna z najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży. Od ponad 60 lat jest szeroko stosowana na całym świecie i przez ten czas przeszła ogromną ewolucję – dawki hormonów systematycznie zmniejszano, a nowe substancje czynne projektowano tak, aby ograniczyć działania niepożądane. Nie zmienia to faktu, że tabletki antykoncepcyjne to lek i jak każdy inny – mogą wpływać na różne procesy zachodzące w organizmie. Jednym z nich jest gospodarka lipidowa, czyli to, jak ciało radzi sobie z cholesterolem i trójglicerydami. Ma to ogromne znaczenie dla zdrowia serca i układu krążenia. zawiera naturalne sterole roślinne skutecznie obniżające poziom cholesterolu już po trzech tygodniach codziennego stosowania? W tak niedługim czasie poziom cholesterolu we krwi może się zmniejszyć nawet o 10%.
Czy wiesz, że Optima Cardio Active
Jak antykoncepcja hormonalna może wpływać na cholesterol?
Dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne, które są najczęściej stosowane, zawierają 2 rodzaje hormonów: estrogeny i progestagen. Oba te składniki oddziałują na profil lipidowy, ale w różny sposób. Estrogeny mają tendencję do podnoszenia poziomu „dobrego” cholesterolu HDL i trójglicerydów, a jednocześnie obniżają stężenie „złego” cholesterolu LDL. Progestageny mogą działać w przeciwnym kierunku – obniżać HDL, a podnosić LDL i cholesterol całkowity. Ostateczny efekt zależy od tego, jaki preparat się stosuje, a dokładniej: od rodzaju i dawki poszczególnych substancji aktywnych. Warto wiedzieć, że nowsze progestageny, np. drospirenon, dezogestrel czy dienogest, mają znacznie korzystniejszy wpływ na lipidy niż substancje stosowane w starszych generacjach tabletek. Preparaty je zawierające są uznawane za wywierające neutralny lub wręcz pozytywny wpływ na stosunek HDL do LDL.
Kiedy antykoncepcja i cholesterol tworzą niebezpieczne połączenie?
Jeżeli Twój profil lipidowy jest w normie, wpływ tabletek na cholesterol najprawdopodobniej nie będzie miał istotnego znaczenia dla zdrowia. Problem pojawia się wtedy, gdy antykoncepcję stosuje kobieta z już istniejącą hipercholesterolemią. Samo podwyższenie cholesterolu, bez antykoncepcji, zwiększało w badaniach ryzyko nieco ponad trzykrotnie. Ale nałożenie się obu czynników dawało efekt wielokrotnie silniejszy niż suma poszczególnych zagrożeń. Dlatego jeśli masz podwyższony cholesterol i stosujesz tabletki antykoncepcyjne, poinformuj o tym zarówno ginekologa, jak i lekarza prowadzącego – tak, aby dobrać odpowiednie leki do swojego stanu zdrowia.
Zakrzepica – poważne, choć rzadkie ryzyko stosowania antykoncepcji hormonalnej
Wpływ na cholesterol to nie jedyne sercowo-naczyniowe działanie antykoncepcji. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) jest najczęściej wymienianym poważnym powikłaniem związanym ze stosowaniem dwuskładnikowych środków hormonalnych. To ważne, ponieważ w Polsce ŻChZZ jest trzecią co do częstotliwości występowania przyczyną zgonów z powodu chorób sercowo-naczyniowych – po zawale serca i udarze mózgu. Z czego wynika zwiększone ryzyko ŻChZZ przy stosowaniu antykoncepcji dwuskładnikowej? Estrogeny zawarte w pigułkach wpływają na układ krzepnięcia – mogą obniżać stężenie antytrombiny III, podwyższać poziom fibrynogenu i zwiększać zdolność płytek krwi do agregacji. W efekcie rośnie ryzyko powstania skrzepliny blokującej przepływ krwi w naczyniu żylnym. Czy to powód do rezygnacji z antykoncepcji? Niekoniecznie. Ryzyko jest niskie u zdrowych, młodych kobiet bez dodatkowych obciążeń. Rośnie jednak, gdy dochodzą inne czynniki, np. palenie papierosów (zwłaszcza więcej niż 15 sztuk dziennie), otyłość, wiek powyżej 35 lat, przebyta zakrzepica w rodzinie, unieruchomienie po zabiegu czy wrodzone zaburzenia krzepnięcia.
Które preparaty antykoncepcyjne są bezpieczniejsze dla serca?
W badaniach wykazano, że tabletki z niższą dawką etynyloestradiolu (20–30 µg) wiążą się z mniejszym ryzykiem zakrzepicy niż te z dawkami wyższymi. Znaczenie ma też rodzaj progestagenu – preparaty z lewonorgestrelem mają nieco korzystniejszy profil bezpieczeństwa w porównaniu z tabletkami zawierającymi nowsze progestageny, choć różnice te są niewielkie. Dla kobiet z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego alternatywą mogą być tabletki jednoskładnikowe, zawierające wyłącznie progestagen. W badaniach klinicznych nie wykazano, aby zwiększały one ryzyko ŻChZZ ani niekorzystnie wpływały na parametry krzepnięcia. Warto więc o tym porozmawiać z ginekologiem.
Jak dbać o serce, stosując antykoncepcję hormonalną?
Niezależnie od tego, jaką metodę antykoncepcji wybierzesz, codzienny styl życia ma ogromne znaczenie dla zdrowia Twojego serca. Pamiętaj więc, aby:
- regularnie kontrolować profil lipidowy;
- dbać o dobrze zbilansowaną dietę, bogatą w zdrowe nienasycone kwasy tłuszczowe;
- zachować wysoki poziom aktywności fizycznej;
- ograniczyć palenie lub zrezygnować z niego.
Przestrzeganie tych prostych zasad może wyraźnie wpłynąć na zdrowie Twojego serca, układu krążenia oraz na samopoczucie.
