Alkohol uważa się za jedną z najbardziej uzależniających substancji, która nie pozostaje bez wpływu na funkcjonowanie organizmu. Chociaż powszechnie wiadomo, że jego nadmierne spożycie prowadzi m.in. do uszkodzenia wątroby, oddziałuje niekorzystnie również na mózg. Dowiedz się, jakie konsekwencje ma wypijanie alkoholu.
Statystyki pokazują, że 56% Polaków sięga po alkohol sporadycznie, zaś 8% rodaków spożywa go bardzo często[1]. Warto jednak wiedzieć, że każda jego ilość niesie za sobą konsekwencje zdrowotne – tym poważniejsze, im większe jest spożycie alkoholu.
Alkohol a uszkodzenie mózgu – najważniejsze czynniki
Uważa się, że stopień uszkodzenia mózgu przez alkohol zależy od kilku czynników. Wśród nich wymienia się m.in.:
- ilość wypijanego alkoholu,
- częstość spożycia alkoholu,
- wiek inicjacji alkoholowej,
- czas picia,
- płeć i wiek,
- uwarunkowania genetyczne,
- wykształcenie,
- ogólny stan zdrowia[2].
Spożycie alkoholu a zachowanie mózgu
Nawet niewielka ilość alkoholu ma wpływ na pracę mózgu. Do zaburzeń funkcjonowania neuroprzekaźników dochodzi nie tylko w trakcie picia, ale również po spożyciu drinka. Objawia się to m.in. spadkiem kontroli zachowania, aktywności fizycznej czy emocji.
Niektóre osoby stają się bardziej drażliwe, a inne – podekscytowane. Niektórzy popadają w melancholię i szybciej się wzruszają[3]. Dzieje się tak na skutek spadku poziomu GABA – tzw. hamującego neuroprzekaźnika.
Spożycie sporej ilości alkoholu może prowadzić do powstania luk w pamięci. Wiele osób określa to mianem „urwanego filmu”, co objawia się niemożnością przypomnienia sobie szczegółów czy nawet całego zdarzenia z czasu upojenia alkoholowego.
Nawet niewielka ilość alkoholu szkodzi?
Wiele osób codziennie sięga po lampkę czerwonego wina lub kieliszek koniaku, ot „dla zdrowotności”. Okazuje się, że regularne spożywanie już niewielkich ilości alkoholu może mieć poważne konsekwencje dla mózgu.
Czy wiesz, że 50-letnia osoba wypijająca średnio 2 piwa każdego dnia ma mózg starszy o 10 lat w porównaniu do osoby niepijącej w tym samym wieku? Do takich wniosków doszli naukowcy, analizując wynik badania przeprowadzonego z udziałem 36 tys. osób[4].
Długoterminowy wpływ alkoholu na mózg
Poza krótkotrwałym działaniem na mózg alkohol oddziałuje na te narząd długofalowo. W jaki sposób? Badania naukowe wskazują, że częste spożywanie alkoholu w dużej ilości może przyczynić się m.in. do zmniejszenia objętości mózgu[5]. Konsekwencją tego może być upośledzenie funkcji poznawczych. Dobra wiadomość jest taka, że proces ten ma charakter odwracalny – jako że liczba komórek nerwowych w mózgu nie ulega zasadniczemu zmniejszeniu, funkcje mogą zostać przywrócone po abstynencji[6].
Regularne spożywanie alkoholu przyczynia się do zaniku robaka móżdżku[7]. Skutkiem tego jest upośledzenie wykonywania szybkich ruchów, co objawia się m.in. chodem z szeroko rozstawionymi nogami, niezgrabnymi i zamaszystymi gestami, problemami z mową.
Warto przy tym pamiętać, że częste spożycie alkoholu przyczynia się do zwiększenia tolerancji organizmu na trunki. Oznacza to konieczność dostarczenia jeszcze większej ilości alkoholu, a co za tym idzie – dochodzi do silniejszego oddziaływania tej substancji na mózg.
Jak zadbać o mózg?
Jeśli zależy ci na sprawności umysłowej do późnego wieku, warto już teraz zadbać o mózg. Co możesz zrobić? Zaleca się całkowicie wyeliminować alkohol lub przynajmniej ograniczyć jego spożycie do niezbędnego minimum. Na tym jednak twoje działania nie powinny się zakończyć.
Należy przede wszystkim zadbać o odpowiednią podaż DHA – nienasyconego kwasu tłuszczowego omega-3. Bierze on udział w budowie istoty szarej mózgu, a – dzięki zdolności przenikania bariery krew-mózg – potrafi wbudować się w jego tkanki[8]. Warto wiedzieć, że jego źródłem są nie tylko tłuste ryby morskie, ale i mikroalgi. Olej z nich pozyskany znajdziesz m.in. w miękkiej margarynie Optima Neuro.
[1] https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2019/K_151_19.PDF
[2] Parsons, O.A. Alcohol abuse and alcoholism. In: Nixon, S.J., ed. Neuropsychology for Clinical Practice. Washington, DC: American Psychological Press, 1996. pp. 175-201.
[3] https://www.health.com/condition/alcoholism/effects-of-alcohol-on-the-brain
[4] https://www.termedia.pl/neurologia/Wplyw-alkoholu-na-mozg-wyniki-obszernego-badania,46047.html
[5] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18852353/
[6] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6705707/
[7] https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/uzaleznienia/81417,choroby-somatyczne-spowodowanie-uzywaniem-alkoholu
[8] https://optima2.indigital.guru/kwas-dha-recepta-na-prawidlowe-funkcjonowanie-mozgu-2/
