W którym miejscu boli serce? Nietypowe objawy choroby niedokrwiennej serca
Z czym kojarzy Ci się ból serca? Jeżeli nigdy nie doświadczyłeś takiego objawu (co jest bardzo dobrą wiadomością!), możesz wyobrażać sobie np. silny, kłujący ból po lewej klatki piersiowej. Tymczasem dolegliwości, które sygnalizują problemy z najważniejszym mięśniem w ciele, mogą objawiać się na wiele różnych sposobów. Zobacz, jakie symptomy mogą wskazywać na chorobę niedokrwienną serca.
Choroba niedokrwienna serca – czy to poważne zagrożenie?
Choroba niedokrwienna serca, nazywana także chorobą wieńcową czy wieńcówką, to szerokie określenie odnoszące się do stanów niedokrwienia mięśnia sercowego[1]. Ich najczęstszą przyczyną (ok. 98% przypadków) jest postępująca miażdżyca naczyń krwionośnych. Blaszki miażdżycowe, które gromadzą się w tętnicach, stopniowo zwężają ich światło, a co za tym idzie – ograniczają przepływ krwi do serca. W efekcie mięsień jest „niedożywiony” i niedotleniony, co przekłada się na upośledzenie jego pracy.
Czy zatem jest to poważne zagrożenie? Zdecydowanie tak. Jak wynika z raportu NFZ, w Europie to przyczyna aż połowy zgonów związanych z chorobami serca i 20% śmierci w ogóle[2]. W Polsce z tym schorzeniem zmaga się co najmniej 4,2% społeczeństwa, a liczba zdiagnozowanych przypadków rośnie z roku na rok. To wystarczający powód, dla którego warto zwrócić szczególną uwagę na symptomy wskazujące na to schorzenie.
Jak boli serce przy chorobie wieńcowej?
Jak wspomnieliśmy na wstępie, wyobrażenia o tym, jak boli serce, często odbiegają od rzeczywistości. Owszem, skojarzenie z ostrym, kłującym doznaniem w klatce piersiowej mogą być trafne – to objaw, który może wskazywać np. na zawał serca. Warto pamiętać, że jest to ostry zespół wieńcowy – a więc efekt drastycznego i nagłego zatkania się jednego z naczyń w mięśniu sercowym[3].
Jednak nie jest to jedyna forma, w której ten mięsień może sygnalizować problemy z prawidłową pracą. Zwłaszcza gdy w grę wchodzi przewlekle rozwijająca się choroba niedokrwienna serca, symptomy mogą być mniej oczywiste.
Najistotniejszym objawem jest tzw. dławica piersiowa – a więc właśnie charakterystyczny ból w klatce piersiowej. Jest on dość nieoczywisty, ponieważ:
- nie można go scharakteryzować jako ostrego czy kłującego – przypomina, zgodnie z nazwą dławienie, a czasami gniecenie, ucisk czy wrażenie, że „coś usiadło na klatce piersiowej”;
- bywa ulokowany za mostkiem, ale można go doświadczać również w innych partiach ciała – np. w górnej partii brzucha, w lewym ramieniu, szyi czy żuchwie; to dlatego wiele osób miewa problem z powiązaniem takiej dolegliwości z problemami z sercem;
- najczęściej pojawia się przy wysiłku fizycznym lub po spożyciu ciężkiego, obfitego posiłku i ustępuje w czasie odpoczynku lub po przyjęciu podjęzykowym nitrogliceryny[4].
To jednak nie wszystko. Poza „rozlanym” bólem mogą się również pojawić kołatanie serca, silne zawroty głowy, ale również nudności i wymioty. Ten ostatni symptom sprawia, że pacjenci mają wrażenie, iż zmagają się z niestrawnością. Tymczasem źródłem problemu jest mięsień sercowy.
Dlatego też warto pamiętać, że każdy ból w klatce piersiowy, także ten rozlany i mało swoisty, należy skonsultować z lekarzem. Zrób to, nawet jeśli doświadczyłeś go tylko raz, a dolegliwość ustąpiła po kilku minutach. Może to być pierwszy sygnał, że rozwija się u Ciebie choroba wieńcowa. Wcześnie wdrożone leczenie zwiększa szanse na skuteczne opakowanie rozwoju tego schorzenia.
Jak zmniejszyć ryzyko rozwoju choroby wieńcowej?
Wieńcówka to choroba cywilizacyjna, a kluczowymi czynnikami jej rozwoju są otyłość, cukrzyca typu 2 oraz zespół metaboliczny[5]. Ma więc ona w dużej mierze podłoże środowiskowe, związane z prowadzonym trybem życia. To dobra wiadomość – oznacza bowiem, że zagrożenie rozwojem tego groźnego schorzenia możesz zniwelować, dbając o zdrowy ruch i dobrze zbilansowaną dietę.
Co to dokładnie oznacza? W kontekście jadłospisu warto przyjrzeć się bliżej uznanej za najlepszą dla serca diecie DASH[6]. Kluczowymi zasadami jest zredukowanie do minimum spożycia czerwonego mięsa, jak również sodu (czyli soli). Dobrą praktyką jest również zastąpienie tłuszczów zwierzęcych roślinnymi. Warto np. zamienić masło z mleka krowiego na margarynę bogatą w sterole roślinne, taką jak Optima Cardio. Wspomniane substancje przyczyniają się do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[7]. W efekcie obniża się ryzyko powstawania blaszek miażdżycowych, które są bezpośrednią przyczyną wieńcówki.
A co ze zdrowym ruchem? Już 30-40 min umiarkowanej aktywności dziennie wystarczy, aby wesprzeć prawidłową pracę organizmu[8] – serce będzie Ci wdzięczne!
[1] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/62029,choroba-wiencowa
[2] https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-dane/raporty/nfz-o-zdrowiu-choroba-niedokrwienna-serca
[3] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.5.
[4] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/62029,choroba-wiencowa
[5] https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/view/12074
[6] https://www.mp.pl/nadwaga-i-otylosc/baza-wiedzy/dieta/260278,dieta-dash-dobra-dla-serca
[7] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can
[8] https://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/2022/01/Zalecenia-kliniczne-dotyczace-postepowania-u-chorych-z-cukrzyca-2021.pdf
