Chociaż dieta ketogeniczna nie jest żadną nowością, w ostatnim czasie cieszy się ogromną popularnością. Wiele osób poszukuje w niej szansy na szybką utratę zbędnych kilogramów bez konieczności drastycznego ograniczania kalorii. Okazuje się jednak, że – prowadzona pod nadzorem lekarza – może przynieść wiele dodatkowych korzyści dla określonej grupy pacjentów. Sprawdź, na czym to polega i faktycznie działa.
Mianem diety ketogenicznej określa się dietę wysokotłuszczową niskowęglowodanową. Jej główne założenia związane są z konkretnymi restrykcjami kalorycznymi, co prowadzi do utraty masy ciała.
Na czym polega dieta ketogeniczna?
Podstawą diety ketogenicznej jest spożywanie sporej ilości tłuszczów przy jednoczesnym ograniczeniu spożycia węglowodanów – nawet do 10% wartości energetycznej diety. Jeśli zapotrzebowania wynosi 2000 kcal, wówczas dzienne spożycie węglowodanów nie powinno przekraczać 50 g[1]. Tak drastyczne obniżenie spożycia węglowodanów i dostarczenie dużej ilości tłuszczów skutkuje zahamowaniem procesu utleniania kwasów tłuszczowych. To z kolei prowadzi do powstania ciał ketonowych.
Co jeść na diecie ketogenicznej?
Jak wynika z założeń, dieta ketogeniczna wymaga niemal całkowitego wyeliminowania węglowodanów przy spożyciu dużej ilości tłuszczów i optymalnej ilości białka.
Należy przy tym zadbać, aby codzienny jadłospis obfitował przede wszystkim w zdrowe tłuszcze. Warto zatem zwiększyć podaż wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, których źródłem są między innymi:
- oleje roślinne
- tłuste ryby morskie
- nasiona i orzechy.
Na szczególną uwagę zasługuje również awokado, które zawiera przede wszystkim kwas oleinowy – z dobrą proporcją kwasów omega-3 do omega-6[2].
O ile to możliwe, dobrze jest ograniczyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych. Są one obecne np. w maśle, śmietanie, pełnotłustym, serach żółtych, czerwonym mięsie. Wspomniane masło można zastąpić miękką margaryną do smarowania – Optima Neuro zawiera olej z alg, które są źródłem cennego DHA.
Dieta ketogeniczna – czy pozwala schudnąć?
Dieta ketogeniczna cieszy się dużą popularnością wśród osób zmagających się z nadmierną masą ciała. Jest ona sposobem na schudnięcie bez uciążliwego odczuwania głodu w porównaniu np. z odchudzaniem poprzez stosowanie diet niskokalorycznych. Faktycznie, tego rodzaju dieta może przyczynić się do utraty zbędnych kilogramów – na kilku płaszczyznach.
- Duża ilość tłuszczu przyczynia się do zwiększenia wydzielania hormonu oddziałującego na mechanizm kontroli spożycia pokarmów.
- Powstające w procesie ketozy ciała ketonowe wywierają wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, co skutkuje zahamowaniem łaknienia.
- Nasilony metabolizm białek skutkuje zwiększeniem termogenezy, co dodatkowo nasila efekt hamowania łaknienia[3].
Za utratę masy ciała odpowiadają również zmiany w gospodarce węglowodanowej. Ma to związek z redukcją poziomu rezerw glikogenu[4] oraz obniżeniem zawartości wody w organizmie[5].
Eksperci podkreślają jednak, że traktowanie diety ketogenicznej jako sposobu na odchudzanie nie znajduje uzasadnienia. Jest to dieta niedoborowa, która – niestosowana umiejętnie – może doprowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Dieta ketogeniczna a kwestie zdrowotne
Dieta ketogeniczna nie jest rekomendowana jako sposób na odchudzanie – szczególnie u osób, które nie zmagają się ze znaczną nadwagą czy otyłością. Jej stosowanie jest jednak uzasadnione w niektórych przypadkach, przynosząc potencjalne korzyści zdrowotne.
Liczne badania naukowe potwierdzają, że dieta ketogeniczna może być wykorzystana w:
- leczeniu otyłości
- terapii cukrzycy
- terapii chorób neurologicznych, np. chorobie Parkinsona, Alzheimera, stwardnienia zanikowego bocznego
- terapii wspomagającej w chorobach nowotworowych[6].
Pamiętaj! Dieta ketogeniczna powinna być stosowana pod kontrolą lekarza. Warto bowiem mieć świadomość, że może ona wywierać wielokierunkowe oddziaływanie na organizm.
[1] Dieta ketogeniczna – mechanizm działania i perspektywy zastosowania w terapii: dane z badań klinicznych, mgr Natalia Pondel, dr n. med. Arkadiusz Liśkiewicz, dr n. med. Daniela Liśkiewicz
[2] https://www.akademiadietetyki.pl/dietetyka/awokado-najzdrowszy-owoc-jak-wplywa-na-nasze-zdrowie/
[3] https://www.ptfarm.pl/pub/File/wydawnictwa/b4_07/s%20371-374.pdf
[4] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8419118/
[5] https://www.acpjournals.org/doi/10.7326/0003-4819-140-10-200405180-00006
[6] Dieta ketogeniczna – mechanizm działania i perspektywy zastosowania w terapii: dane z badań klinicznych, mgr Natalia Pondel, dr n. med. Arkadiusz Liśkiewicz, dr n. med. Daniela Liśkiewicz
