Cholesterol VLDL. Czym jest i jakie ma właściwości?

2021-09-13 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Cholesterol VLDL. Czym jest i jakie ma właściwości?


Wiele mówi się o cholesterolu LDL i cholesterolu HDL w kontekście zdrowia. Warto jednak mieć świadomość, że istnieje również cholesterol VLDL, który – zgromadzony w nadmiarze – może mieć negatywne konsekwencje zdrowotne. Dowiedz się więcej na temat tego rodzaju lipidów.

Lipidy – najważniejsze informacje

Cholesterol należy do grupy substancji tłuszczowych. Chociaż kojarzony jest z chorobami układu sercowo-naczyniowego, odgrywa ważną rolę w organizmie. Odpowiada m.in. za syntezę witaminy D3 i kwasów żółciowych, a także stanowi element budulcowy błon komórkowych oraz uczestniczy w przekazywaniu sygnałów w układzie nerwowym. Natomiast trójglicerydy stanowią źródło energii dla tkanek – głównie mięśni.

Zarówno cholesterol, jak i trójglicerydy mogą występować w postaci wolnej. Mogą też wiązać się z białkami, tworząc m.in.:

  • lipoproteiny o dużej gęstości (HDL)
  • lipoproteiny o małej gęstości (LDL)
  • lipoproteiny o bardzo małej gęstości (VLDL).

Lipidy nie stanowią poważnego zagrożenia dla zdrowia, o ile w organizmie człowieka występują w optymalnej ilości. Problem pojawia się wówczas, gdy ich stężenie znacznie przekracza dopuszczalne wartości.
Optima Cardio Potas+

Cholesterol VLDL – co to jest?

Cholesterol VLDL powstaje w wątrobie.  Składa się z:

  • cholesterolu – 10%
  • trójglicerydów – 70%
  • białka – 10%
  • innych tłuszczów – 10%.

W przeciwieństwie do frakcji LDL, lipoproteiny VLDL zawierają duże ilości triacylogliceroli, a znacznie mniej cholesterolu i jego estrów[1].

Rolą frakcji VLDL jest transportowanie trójglicerydów wykorzystywanych do produkcji energii. W przypadku spożywania zbyt dużej ilości węglowodanów (powyżej zapotrzebowania energetycznego) prowadzi do odkładania się trójglicerydów. To z kolei prowadzi do wzrostu poziomu cholesterolu VLDL.

Cholesterol VLDL – czy jest szkodliwy?

Cholesterol VLDL, podobnie jak lipoproteiny LDL, może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia. Jednak dotyczy to wyłącznie przypadków, w których frakcja ta występuje w nadmiernej ilości.

Cząsteczki pozostałości powstających z lipoprotein bardzo małej gęstości (tzw. remnanty) mogą przenikać do ściany tętnic i wprowadzać cholesterol[2]. Wówczas dochodzi do odkładania się blaszek miażdżycowych w tętnicach, co skutkuje rozwojem miażdżycy. Stąd już prosta droga do udaru mózgu, zawału serca czy innych chorób układu sercowo-naczyniowego.

Kiedy lipoprotein VLDL jest za dużo?

Zaleca się, aby poziom cholesterolu VLDL był niższy od 30 mg/dl[3]. Problem w tym, że standardowy lipidogram pozwala na określenie poziomu:

  • cholesterolu całkowitego
  • trój glicerydów
  • cholesterolu LDL
  • cholesterolu HDL.

Przyjmuje się jednak, że lipoproteiny VLDL stanowią 1/5 poziomu trój glicerydów. Dotyczy to jednak przypadków, gdy stężenie trójglicerydów nie przekracza obowiązujących norm.

W niektórych sytuacjach istnieje możliwość wykonania rozszerzonego lipidogramu. Profil lipidowy będzie wówczas obejmował następujące parametry:

  • cholesterol VLDL
  • cholesterol nie-HDL
  • liczba cząsteczek cholesterolu LDL
  • wskaźnik Castelliego – „cholesterol całkowity/HDL”[4].

Jak obniżyć poziom cholesterolu VLDL?

Cholesterol VLDL ściśle wiąże się z trójglicerydami. Z tego powodu obniżenie poziomu lipoprotein bardzo niskiej gęstości można osiągnąć tymi samymi metodami stosowanymi w związku z podwyższonymi trójglicerydami.

  • Dieta bogata w kwasy omega-3

Kwasy omega-3 należą do grupy niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, których źródłem są m.in. tłuste ryby morskie czy oleje roślinne. Ich spożycie – z uwagi na zawartość EPA i DHA – może przyczynić się do obniżenia poziomu trójglicerydów – nawet o ok. 15%[5].

Cenne DHA dostarcza także Optima Neuro – miękka margaryna do smarowania pieczywa zawierająca olej z alg morskich.

  • Ograniczenie spożycia alkoholu

Alkohol zwiększa produkcję trójglicerydów, a tym samym – cholesterolu VLDL. Warto z niego całkowicie zrezygnować – szczególnie w przypadku stwierdzenia hipertrójglicerydemii[6].

Prawidłowo zbilansowana dieta to jeden ze sposobów, dzięki którym można uniknąć konsekwencji zbyt wysokiego poziomu lipidów. Świadomie wybieraj produkty spożywcze i prowadź zdrowy styl życia, aby uniknąć podwyższonego stężenia cholesterolu VLDL.

[1] https://edraurban.pl/ssl/book-sample-file/biochemia-podrecznik-dla-studentow-uczelni-medycznych/pdf/biochemia_1.pdf

[2] https://zdrowie.pap.pl/piorem-eksperta/dieta/czym-grozi-podwyzszone-stezenie-trojglicerydow-we-krwi

[3] https://medlineplus.gov/vldlcholesterol.html

[4] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171956,lipidy

[5] https://www.cochrane.org/pl/CD003177/VASC_spozywanie-kwasow-omega-3-w-chorobach-sercowo-naczyniowych

[6] https://zdrowie.pap.pl/piorem-eksperta/dieta/czym-grozi-podwyzszone-stezenie-trojglicerydow-we-krwi

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Tłuszcze trans. Co jest ich głównym źródłem?

2021-09-13 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Tłuszcze trans. Co jest ich głównym źródłem?

Nie musisz unikać tłuszczów w swojej diecie, aby zachować dobre zdrowie. Wystarczy, że zmodyfikujesz codzienny jadłospis, ograniczając do minimum  tłuszczetrans uchodząceza najbardziej szkodliwe. Dowiedz się, jak negatywnie mogą oddziaływać na organizm i sprawdź, w jakich produktach spożywczych się kryją.

Tłuszcze trans nie cieszą się dobrą sławą, ale nie ma się czemu dziwić. Spożywane w dużych ilościach (o co wcale nie jest trudno), przyczyniają się do powstawania stanu zapalnego. To z kolei sprzyja rozwojowi wielu groźnych chorób.

Tłuszcze trans, czyli co?

Tłuszcze trans należą do grupy nienasyconych kwasów tłuszczowych. Są izomerami, które powstają w procesie częściowego utwardzania (uwodornienia) olejów roślinnych. Wzbogaca się je cząsteczkami wodoru, a następnie oddziałuje się na nie bardzo wysoką temperaturą. Tak powstaje uwodorniony (utwardzony) kwas tłuszczowy. Proces utwardzenia tłuszczów zwiększa odporność olejów na działanie światła i temperatury.

Skutki spożycia tłuszczów trans

Zaleca się całkowite wyeliminowanie tłuszczów trans z codziennej diety z uwagi na ich szkodliwe oddziaływanie. Sprzyjają rozwojowi wielu chorób, np.:

  • układu sercowo-naczyniowego
  • cukrzycy
  • nowotworów.

Ponadto badania naukowe potwierdzają, że spożycie nadmiernej ilości kwasów tłuszczowych z wiązaniem trans przez zdrowych mężczyzn powoduje spadek całkowitej liczby plemników. Niewłaściwa dieta obfitująca w tłuszcze trans może przyczynić się do zmniejszenia płodności[1].

Uważa się również, że kwasy tłuszczowe z wiązaniem trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju chorób alergicznych, a nawet depresji.

Pamiętaj! O ile same oleje roślinne są pożądane w diecie, o tyle spożycie izomerów trans należy ograniczyć do niezbędnego minimum. 

Gdzie kryją się tłuszcze trans?

Zgodnie z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), spożycie tłuszczów trans powinno zostać ograniczone do nie więcej niż 1% całkowitego zapotrzebowania na energię[2]. W przypadku standardowej diety uzyskanie takiego wyniku jest możliwe. Problem może pojawić się wówczas, gdy będziesz sięgać po produkty spożywcze będące źródłem szkodliwych izomerów.

Znaleźć je można w niektórych:

  • wyrobach cukierniczych
  • gotowych dań garmażeryjnych
  • produktach instant
  • serach topionych.

Tłuszcze trans powstają również w wyniku długotrwałego ogrzewania olejów i smażenia w wysokiej temperaturze. Dlatego ich źródłem jest żywność typu fast-food – szczególnie, gdy do ich przygotowania wykorzystywana jest niskiej jakości frytura do głębokiego smażenia. Optima Cardio Potas+

Warto przy tym pamiętać, że tłuszcze trans obecne są również produkty pochodzenia zwierzęcego. Tego rodzaju kwasy tłuszczowe powstają w żołądku zwierząt przeżuwających (np. krów) i „przechodzą” do mięsa oraz mleka. Znaleźć je można zatem także w przetworach mlecznych[3]. Na szczęście są to niewielkie ilości.

Czytaj etykiety, aby dokonywać świadomych wyborów

Ograniczenie do minimum spożycia tłuszczów trans jest trudne do osiągnięcia w praktyce. Producenci nie mają obowiązku podawania informacji o zawartości tłuszczów trans w danym produkcie.

Jeśli chcesz być jeszcze bardziej świadomym konsumentem, uważniej czytaj etykiety. O obecności tłuszczów trans w danym produkcie będzie świadczyć informacja o wykorzystaniu olejów częściowo uwodornionych lub utwardzonych. I właśnie takich produktów musisz unikać, aby wykluczyć je z diety.

W Polsce istnieje możliwość skorzystania z bezpłatnej bazy stworzonej przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. Wchodząc na stronę https://izomery.pzh.gov.pl/, możesz skorzystać z wyszukiwarki wskazującej na zawartość izomerów trans kwasów tłuszczowych w wybranych środkach spożywczych.

Poniższa grafika przedstawia informacje o zawartości tłuszczów trans w wyrobach czekoladowych nadziewanych.
zawartości tłuszczów trans w wyrobach czekoladowych nadziewanych.

Źródło: https://izomery.pzh.gov.pl/

 

Za ciekawostkę może posłużyć fakt, że w niektórych krajach świata istnieje obowiązek znakowania żywności zawierającej kwasy nienasycone trans. Dzięki temu konsumenci mogą świadomie wybierać produkty, które zawierają znikome ilości szkodliwych izomerów[4].

Twoje zdrowie leży w twoich rękach. Warto więc zwiększyć swoją świadomość zakupową, wybierając produkty spożywcze z minimalną ilością kwasów tłuszczowych trans. Dzięki temu zmniejszysz ryzyko rozwoju wielu chorób zagrażających życiu.

[1] Kosmos Problemy Nauk Biologicznych, Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika, Barbara Sawaniewska, Danuta Gajewska, Ewa Lange Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Nowoursynowska 159C, 02-776 Warszawa, Wpływ sposobu żywienia na płodność kobiet i mężczyzn

[2] https://www.who.int/news/item/14-05-2018-who-plan-to-eliminate-industrially-produced-trans-fatty-acids-from-global-food-supply

[3] http://dobretluszcze.pl/unikaj-tluszczow-trans/

[4] https://zdrowie.pap.pl/dieta/tluszcze-trans-sprawdz-gdzie-sie-kryja

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Covid-19 a zdrowie serca. Jakie badania serca zrobić po chorobie?

2021-09-06 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Covid-19 a zdrowie serca. Jakie badania zrobić po chorobie?

Covid-19 jest chorobą, która może mieć zróżnicowany przebieg – od bardzo łagodnego po zagrażający życiu. Wyzdrowienie wcale nie musi oznaczać końca problemów zdrowotnych. Warto bowiem mieć świadomość, że wiele osób zmaga się z poważnymi powikłaniami – także ze strony serca. Z tego powodu zalecana jest szczegółowa diagnostyka – po to, aby wykryć ewentualne nieprawidłowości.

Covid-19 to zespół objawów wywołanych przez koronawirus SARS-Cov-2. Cechą charakterystyczną są objawy zakażenia układu oddechowego, wśród których wymienia się m.in.:

  • kaszel – zwykle suchy
  • gorączka
  • duszność[1].

Ponadto u niektórych osób choroba wywoływała ciężkie zapalenie płuc, któremu towarzyszył zespół ostrej niewydolności oddechowej[2].

Covid-19 a zdrowie serca – najważniejsze informacje

Większość pacjentów po przebyciu zakażenia koronawirusem SARS-Cov-2 powraca do normalnego funkcjonowania. Jednak u niektórych osób stwierdza się występowanie zaburzeń – nie tylko związanych z układem oddechowym, ale również sercowo-naczyniowym. I właśnie tego typu objawy określa się mianem sercowego zespołu postcovidowego.

Badania naukowe pokazują, że istnieje ogromna zależność „COVID-19 a zdrowie serca”. Za przykład może posłużyć hiszpańskie badanie analizujące wyniki rezonansów magnetycznych, EKG i badań laboratoryjnych 139 pracowników służby zdrowia. Dwumiesięczna analiza wykazała, że aż w 40% przypadków stwierdzono zapalenie mięśnia sercowego lub zapalenie osierdzia[3].

Okazuje się, że koronawirus SARS-Cov-2 może prowadzić do uszkodzenia serca poprzez:

  • wywołanie tzw. burzy cytokinowej – skutkuje to powiększeniem osłabionego serca, obniżenia ciśnienia krwi
  • wywołanie zapalenia naczyń krwionośnych
  • zwiększenie skłonności do krzepnięcia – konsekwencją może być powstawanie zakrzepów krwi w płucach, które odpowiadają m.in. za zablokowanie przepływu tlenu do serca.

Serce może ulegać również uszkodzeniu na skutek rozwoju zapalenia płuc. Wynika to z faktu, że podczas stanu zapalnego dochodzi do obniżenia poziomu tlenu we krwi[4].
Optima Cardio Potas+

Zespół postcovidowy – typowe objawy

Sercowy zespół postcovidowy zwykle daje kilka typowych objawów. Czujność powinny wzbudzić m.in. takie symptomy jak:

  • zawroty głowy
  • ból w klatce piersiowej
  • kłopoty z oddychaniem
  • duszność w trakcie wysiłku
  • kołatanie serca
  • wybudzanie się z zadyszką.

W takim przypadku należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, który skieruje na dalszą diagnostykę.

Badania na serce po przebyciu COVID-19

Jeśli jesteś osobą, która przeszła zakażenie koronawirusem SARS-Cov-2, nie musisz czekać na pojawienie się niepokojących objawów. Po upływie kilku miesięcy od wyzdrowienia warto wykonać badania diagnostyczne, które pozwolą na ocenę kondycji mięśnia sercowego. Należy mieć świadomość, że nawet łagodne objawy COVID-19 mogą spowodować uszkodzenie serca lub zwiększyć ryzyko wystąpienia niewydolności serca[5].

Parametry układu krzepnięcia

Aby ocenić zwiększoną skłonność do powstawania zakrzepów, warto wykonać badania laboratoryjne pod kątem parametrów układu krzepnięcia. Znaczenie ma zatem oznaczenie D-dimerów oraz fibrynogenu.[6] O zwiększonej krzepliwości świadczy podwyższony poziom D-dimerów.

Elektrokardiografia

Elektrokardiografia (EKG) to bezbolesne i bezinwazyjne badanie, które wykonuje się w celu wykrycia ewentualnych zaburzeń pracy serca[7]. Polega na umieszczeniu na ciele pacjenta specjalnych elektrod, które zbierają informacje o funkcjonowaniu mięśnia sercowego.

Echo serca

Echo serca jest badaniem obrazowym, które wykorzystuje fale dźwiękowe. Pozwala na ujrzenie konkretnych elementów mięśnia sercowego, a następnie jego ocenę pod kątem funkcjonowania jam i zastawek[8].

Covid-19- a zdrowie serca – jak o nie zadbać?

Aby serce było mniej narażone na powikłania po COVID-19, warto o nie zadbać – nie tylko w okresie zachorowania. Podstawą jest prawidłowo zbilansowana dieta, która powinna uwzględniać:

  • ograniczenie spożycia soli
  • zmniejszenie ilości spożywania źródeł nasyconych kwasów tłuszczowych
  • zwiększenie ilości spożywania produktów spożywczych będących źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Nie bez znaczenia jest porzucenie siedzącego trybu życia na rzecz zwiększonej aktywności fizycznej. Warto ćwiczyć minimum 3-4 razy w tygodniu przez 30-45 minut[9].

Warto przy tym pamiętać, że na powikłania po COVID-19 najbardziej narażone są osoby z chorobami serca. W ich przypadku ważne jest wyrównanie stanu kardiologicznego. Z tego powodu nie należy odstawiać przyjmowanych do tej pory leków.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/koronawirus/koronawirus-warto-wiedziec/225676,koronawirus-najnowsze-informacje

[2] j.w.

[3] https://www.dicardiology.com/article/long-term-cardiovascular-impact-covid-19

[4] https://www.health.harvard.edu/blog/covid-19-and-the-heart-what-have-we-learned-2021010621603

[5] https://bipold.aotm.gov.pl/assets/files/ppz/2021/RPT/RAPORT_rekom_art_48aa_Covid_rehabilitacja.pdf

[6] https://naukaprzeciwpandemii.pl/app/uploads/2021/05/biala-ksiega_charakterystyka-choroby-covid-19_v-1.1._maj-2021.pdf

[7] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/152094,elektrokardiografia-ekg

[8] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/62359,echokardiografia-serca-echo-serca

[9] https://www.szpitalswwojciecha.pl/blog/ekspert-radzi/covid-19-a-leczenie-kardiologiczne-rozmowa-z-dr-n-med-magdalena-lanocha-specjalista-kardiologii/

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Holter EKG. Do czego służy i kiedy się go zakłada?

2021-09-08 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Holter EKG. Do czego służy i kiedy się go zakłada?


Chociaż choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów Polaków, można temu skutecznie przeciwdziałać. Podstawą są badania profilaktyczne, wśród których szczególną rolę odgrywa elektrokardiografia. Jednak nie zawsze daje ona pełny obraz istniejących zaburzeń, dlatego przeprowadza się badanie EKG metodą Holtera. Sprawdź, na czym to polega i jakie są wskazania do jego wykonania.

Istotą standardowego badania EKG jest ocena rytmu i częstości pracy serca. Pozwala to na określenie ewentualnych zmian, które są charakterystyczne dla konkretnych chorób serca. W przeciwieństwie do rutynowego zapisu trwającego zaledwie kilka minut, Holter EKG daje możliwość przeprowadzenia wielogodzinnej rejestracji w warunkach codziennego aktywności pacjenta.

Holter EKG – na czym polega?

Holter EKG jest nieinwazyjnym badaniem, które umożliwia ocenę czynności elektrycznej serca. Pozwala na:

  • rejestrowanie zaburzeń rytmu i przewodnictwa
  • wykrycie nieprawidłowości w ukrwieniu mięśnia sercowego[1].

A to wszystko w warunkach standardowej aktywności osoby poddawanej badaniu. Warto bowiem mieć świadomość, że rejestracja odbywa się przez całą dobę.

Metoda ta została opracowana w 1961 roku przez fizyka – Normana Holtera. Przez ponad 40 lat diametralnie się zmieniała – mimo, że zasada badania pozostała niezmieniona. Obecnie – dzięki zastosowaniu nowoczesnych metod – Holter EKG jest badaniem, które wykorzystuje się nie tylko w diagnostyce chorób układu krążenia. Stosowane jest także do oceny rokowania – głównie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca[2].

Przebieg badania EKG

Holter EKG jest badaniem całkowicie bezbolesnym. Polega na umieszczeniu elektrod na skórze klatki piersiowej, które łączy się odpowiednio oznakowanymi przewodami z urządzeniem rejestrującym. Urządzenie to przypomina klasyczny walkman przypinany do paska. Dzięki temu istnieje możliwość rejestrowania konkretnych parametrów podczas codziennych czynności pacjenta.

Każde urządzenie rejestrujące pracę serca wyposażone jest w specjalny przycisk. Służy on do sygnalizowania odczuwanych dolegliwości. Zaleca się jednocześnie notowanie czynności i objawów (z określeniem dokładnej godziny) – w specjalnie przygotowanym do tego celu dzienniku pacjenta.

Ważne jest, aby w trakcie badania nie brać kąpieli czy prysznica. Należy przy tym zachować ostrożność podczas porannego i wieczornego mycia – urządzenie nie jest wodoszczelne. Nie można także używać koców elektrycznych itp. Zabronione jest ponadto manipulowanie w okolicy rejestratora[3]. Wszystko to może spowodować uszkodzenie aparatury albo zaburzyć prawidłowość wyników.

W wyznaczonym terminie należy zgłosić się do placówki medycznej w celu usunięcia rejestratora i elektrod.

Holter EKG – wskazania i przeciwwskazania

Celem badania jest wykrycie / wykluczenie pewnych zaburzeń w pracy serca, co może dawać pewne niepokojące objawy. Dlatego wskazaniem do przeprowadzenia EKG metodą Holtera są takie dolegliwości jak np.:

  • niewyjaśnione utraty przytomności
  • stany bliskie utratom przytomności
  • kołatania serca o nawracającym charakterze
  • bóle w klatce piersiowej lub zmęczenie bez wyraźnego powodu
  • okresowe zawroty głowy.

Ponadto wskazaniem do badania holterowskiego są podejrzenia występowania epizodów migotania lub trzepotania przedsionków[4].

Należy przy tym podkreślić, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do wykonania tego badania – głównie z uwagi na jego bezinwazyjność. Warto jednak mieć świadomość, że nie powinno być one przeprowadzane rutynowo u osób, u których nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości podczas przeprowadzonego wywiadu lekarskiego czy w trakcie badania fizykalnego.
Optima Cardio Potas+

Jak się przygotować do badania EKG metodą Holtera?

Holter EKG jest badaniem, które wymaga od pacjenta wcześniejsze przygotowanie się do założenia aparatury. O czym należy pamiętać?

  • Założenie elektrod oraz umieszczenie aparatu rejestrującego wymaga od pacjenta zgłoszenie się do placówki medycznej w luźnym ubraniu.
  • W dniu rozpoczęcia monitorowania pracy serca należy zażyć wszystkie leki w ramach leczenia chorób przewlekłych, choroby wieńcowej, cukrzycy.
  • Przed badaniem należy dokładnie umyć się – w celu odtłuszczenia skóry. Z tego powodu nie można aplikować żadnych kosmetyków natłuszczających, nawilżających itp.
  • Koniecznością jest zgolenie owłosienia na klatce piersiowej, aby elektrody uzyskały dobrą przyczepność[5].

Pamiętaj! Interpretacja wyników uzyskanych w ramach badania EKG metodą Holtera wymaga wiedzy i doświadczenia. Z tego powodu należy skonsultować się z lekarzem, aby poznać szczegóły dotyczące swojego stanu zdrowia.

[1] https://www.ikard.pl/holter-ekg.html

[2] Przydatność monitorowania EKG metodą Holtera do oceny ryzyka pacjentów z chorobami układu krążenia; Choroby Serca i Naczyń 2005, tom 2, nr 3, 149–156

[3] https://www.ikard.pl/holter-ekg.html

[4] Wskazania do rejestracji EKG metodą Holtera; Choroby Serca i Naczyń; Tom 11, Nr 5 (2014); Repetytorium z kardiologii;

[5] https://szpital.siedlce.pl/tiny_files/przygotowanie_do_badan/HOLTER.pdf

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Kwas DHA. W jakich produktach można go znaleźć?

2021-09-02 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Kwas DHA w jakich produktach?

Utrzymanie prawidłowego poziomu DHA pomaga zachować zdrowie. Chociaż jego synteza jest możliwa z kwasu alfa linolenowego (ALA), szczególne znaczenie ma właściwie skomponowana dieta. Sprawdź, w jakich produktach można znaleźć DHA.

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) należy do grupy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3. W organizmie człowieka może powstawać z przemiany kwasu alfa linolenowego. Warto jednak mieć świadomość, że proces ten jest mało wydajny – konwersja do DHA wynosi zaledwie 3,8%[1]. To powoduje, że koniecznością staje się dostarczanie tego kwasu wraz z dietą.

Wpływ DHA na organizm człowieka

DHA ma dobroczynny wpływ na zdrowie człowieka. Badania pokazują, że przyczynia się m.in. do utrzymywania:

  • prawidłowego widzenia
  • właściwej pracy serca
  • prawidłowego funkcjonowania mózgu[2].

Kwas dokozaheksaenowy ma szczególne znaczenie w okresie ciąży i podczas karmienia piersią. Wspiera rozwój mózgu i oczu u rozwijającego się dziecka. Ponadto badania naukowe z 2016 roku opublikowane w „New England Journal of Medicine” wykazały, że kwasy omega-3 przyjmowane przez kobiety ciężarne zmniejszają ryzyko rozwoju astmy u dziecka – nawet o 54%[3].

Coraz więcej mówi się również o dobroczynnym działaniu DHA w kontekście łagodzenia objawów choroby Covid-19. Pilotażowe badania opublikowane na początku 2021 roku w „Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids” wykazały zależność między większym spożyciem DHA i EPA a mniejszą liczbą przypadków zgonów u pacjentów z Covid-19[4].  Co prawda potrzebne są jeszcze dodatkowe badania z randomizacją, jednak pokazuje to ogromne znaczenie kwasu dokozaheksaenowego dla zdrowia i życia człowieka.

Zapotrzebowanie na DHA – normy

Zapotrzebowanie na kwas dokozaheksaenowy uzależnione jest przede wszystkim od wieku. Zgodnie z zaleceniami Instytutu Żywności i Żywienia dzienne spożycie DHA powinno wynosić:

  • dla niemowląt i dzieci do 2 lat – 100 mg
  • dla dzieci i młodzieży w wieku 2-18 lat – 250 mg
  • dla osób dorosłych – 250 mg
  • dla kobiet w ciąży i karmiących piersią – dodatkowo 100-200 mg[5].
    Optima Omega 3

Kwas DHA – w czym jest?

DHA to kwas, który występuje w wielu produktach spożywczych. Na szczególną uwagę zasługują przede wszystkim tłuste ryby morskie. Znajdziesz je m.in. w:

• łososiu świeżym (porcja 9 g)
• makreli (także wędzonej) (porcja 9 g)
• śledziu świeżym (19 g)
• tuńczyku świeżym (25 g)
• węgorzu świeżym (30 g)
• halibucie białym świeżym (49 g)
• pstrągu strumieniowym (69 g)
• szczupaku świeżym (109 g)
• mintaju świeżym (139 g)
• dorszu świeżym (139 g)
• okoniu świeżym (500 g).
Podana porcja ryby zawiera ok. 250 mg EPA i DHA .

Źródłem DHA są także np.:

• olej lniany (60 g na 100 g produktu)
• siemię lniane (16,6 g w 100 g produktu)
• olej rzepakowy (8 g w 100 g produktu)
• olej sojowy (6,8 g na 100 g produktu)
• orzechy włoskie (6,5 g na 100 g produktu)

Zastanawiasz się, w czym jest DHA? Znajdziesz go również w żywności funkcjonalnej, np. w  margarynie Optima Neuro, która zawiera olej z alg morskich będący źródłem kwasu dokozaheksaenowego (DHA).

Suplementacja DHA – czy to konieczne?

Jeżeli dostarczasz odpowiednią ilość DHA z pożywienia, wówczas nie ma potrzeby przyjmowania suplementów diety. Suplementacja zwykle okazuje się koniecznością w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią – ze względu na zwiększone zapotrzebowanie na ten składnik i jednocześnie niski poziom spożycia DHA. Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w okresie ciąży należy przyjmować od 600 mg DHA dziennie (kobiety z niskim ryzykiem porodu przedwczesnego) do nawet 1000 mg DHA dziennie (kobiety z wysokim ryzykiem porodu przedwczesnego)[7].

Jeśli chcesz zachować zdrowie, warto pamiętać o włączeniu do codziennej diety odpowiedniej ilości kwasu dokozaheksaenowego. Poza rybami czy olejami roślinnymi, dobrym rozwiązaniem jest zastąpienie masła miękką margaryną do smarowania pieczywa. pomoże to pokryć dzienne zapotrzebowanie na ważny składnik, jakim jest DHA.

[1] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9637947/

[2] https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2011.2078

[3] https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1503734

[4] https://ncez.pzh.gov.pl/bez-kategorii/kwasy-omega-3-a-covid-19/

[5] http://dobretluszcze.pl/zrodla-kwasow-omega-3/

[6] http://dobretluszcze.pl/zrodla-kwasow-omega-3/

[7] Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące zastosowania suplementacji kwasem dokozaheksaenowym w profilaktyce porodu przedwczesnego, Ginekol Pol. 2014, 85, 318-320

 

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Hipotonia. Czym jest i jak ją wykryć?

2021-08-27 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Hipotonia

Hipotonia to pojęcie, którym określa się dwa rodzaje schorzeń. Czasami w ten sposób mówi się o obniżonym napięciu mięśniowym, jednak najczęściej to określeni odnosi się do niskiego ciśnienia tętniczego. Zobacz, czym objawia się i skąd bierze się obniżone ciśnienie tętnicze, jak się je wykrywa oraz czy istnieje konieczność jego leczenia.

Co to jest hipotonia?

Hipotonia lub hipotensja to pojęcie stosowane w odniesieniu do niedociśnienia tętniczego. To schorzenie jest opisywane znacznie rzadziej niż hipertensja, czyli nadciśnienie. Dzieje się tak z dwóch przyczyn.

Po pierwsze, hipotonia szacunkowo dotyczy ok. 1-2% społeczeństwa i ok. 5-10% osób po 65. roku życia[1], za to z nadciśnieniem mierzy się ponad 10 mln Polaków, co stanowi ok. 1/3 wszystkich osób dorosłych w naszym kraju[2].

Po drugie, niedociśnienie tętnicze, gdy nie daje żadnych objawów, zazwyczaj nie wymaga leczenia. Warto jednak przyjrzeć mu się bliżej, zwłaszcza że pojawiają się badania wskazujące na to, że jedna z postaci hipotonii może zwiększać ryzyko układu krążenia i zgonu chorego.[3]

Kiedy można mówić o hipotonii?

Hipotonia, czyli przewlekłe niedociśnienie tętnicze, jest pojęciem, które nie ma jednoznacznej definicji – zwłaszcza że w ostatnich latach zmieniły się też rekomendacje odnośnie do prawidłowego ciśnienia krwi. Zgodnie z nimi:

  • za prawidłowe uznaje się ciśnienie 120-129 /80-84 mm Hg,
  • za wysokie prawidłowe ciśnienie uznaje się to w wartościach pomiędzy 130-139/85-89 mm/Hg,
  • za nadciśnienie uznaje się wartości równe bądź wyższe 140/90 mm Hg,
  • za „optymalne” jest uznane ciśnienie poniżej 120/80 mm Hg.[4]

Czy to jednak oznacza, że każda wartość poniżej tego poziomu jest prawidłowa? Niekoniecznie. O hipotonii najczęściej mówi się wówczas, gdy wartości ciśnienia spadają poniżej 90/60 mm Hg. Według definicji niemieckich badaczy wartość ciśnienia skurczowego, poniżej której jest definiowana hipotonia samoistna to 110 mm Hg u mężczyzn i 100 mm/Hg u kobiet, za to Owens ze wspólnikami, po przeprowadzeniu 24-godzinnych automatycznych pomiarów ciśnienia uznali wartości poniżej odpowiednio:

  • dla mężczyzn w dzień 115/70 mm Hg, w nocy 97/656 mm Hg,
  • dla kobiet w dzień 105/65 mm Hg, w nocy 92/52 mm Hg.[5]
    Optima Omega 3

Jakie są rodzaje hipotonii?

 Niedociśnienie tętnicze badacze dzielą na:

  • samoistne (pierwotne) – to najczęściej występująca postać niedociśnienia, która – o ile nie daje objawów – nie wymaga leczenia,
  • ortostatyczną – jest rozpoznawana wówczas, gdy ciśnienie skurczowe zmniejsza się o minimum 20 mm Hg, a skurczowe o 10 mm Hg po przyjęciu pozycji stojącej. Może to nastąpić w ciągu kilku minut po pionizacji lub z kilkudziesięciominutowym opóźnieniem. Jest ona schorzeniem wtórnym. Czynnikami etiopatogenetycznymi, które są najczęściej wymieniane, to np. choroba Parkinsona z niewydolnością autonomiczną, cukrzyca, porfiria, choroby nadnerczy, czy zwiększenie sztywności naczyń krwionośnych.[6]

Hipotonia ortostatyczna jest diagnozowana również u pacjentów z nadciśnieniem i uznawana za bardzo trudną do leczenia.[7] Może ona zwiększać ryzyko dla układu krążenia chorego.

Jakie objawy daje hipotonia?

 U wielu osób hipotonia nie daje żadnych objawów – zwłaszcza jeśli mowa o postaci pierwotnej. Pacjenci zgłaszają jednak objawy związane ze złym samopoczuciem, np. takie jak:

  • ogólna ociężałość,
  • kłopoty z koncentracją,
  • apatia,
  • zawroty głowy,
  • zimne dłonie i stopy,
  • bladość twarzy,
  • senność,
  • nudności,
  • bóle głowy,
  • mroczki przed oczami,
  • przyspieszone tętno.[8]

Jeśli doświadczyło się takich objawów, warto regularnie mierzyć ciśnienie i zgłosić się do lekarza, jeśli jego wartości są stale niskie. Przy podejrzeniu hipotonii ortostatycznych wykonuje się test pionizacyjny (HUTT), który pozwala potwierdzić związek między staniem a obniżeniem ciśnienia.

Dobrze jest też zadbać o utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi – m.in. przez zdrową dietę oraz odpowiednią porcję ruchu – tak, aby uniknąć np. konsekwencji usztywnienia naczyń krwionośnych, które jest często łączone z hipotonią ortostatyczną.

[1] http://www.czytelniamedyczna.pl/554,aktualny-stan-wiedzy-na-temat-hipotonii.html

[2] https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/raport-nfz-nadcisnienie-tetnicze,7352.html

[3] https://podyplomie.pl/kardiologia/10014,przewlekle-niedocisnienie-leczyc-czy-nie-leczyc

[4] https://core.ac.uk/download/pdf/268445401.pdf

[5] https://podyplomie.pl/kardiologia/10014,przewlekle-niedocisnienie-leczyc-czy-nie-leczyc

[6] j.w.

[7] Valbusa F, Labat C, Salvi P, et al. Orthostatic hypotension in very old individuals living in nursing homes: the PARTAGE study. J Hypertension 2012; 30: 53-60.

[8] https://podyplomie.pl/kardiologia/10014,przewlekle-niedocisnienie-leczyc-czy-nie-leczyc

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Wyniki EKG. Z czego się składają i jak je odczytywać?

2021-08-26 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Wyniki EKG

Wyniki EKG, czyli elektrokardiografii są niezbędne podczas diagnostyki prowadzonej w kierunku chorób sercowo-naczyniowych. Dlatego warto wiedzieć, czym dokładniej jest EKG serca, jakie informacje przekazuje, jak jest wykonywane i jak odczytywać wynik. Wyjaśniamy.

 Co to jest EKG? 

EKG serca, czyli elektrokardiogram jest nieinwazyjnym badanie, które pozwala ocenić pracę serca. Jego wykonanie jest bardzo proste i tanie, przez co często jest przeprowadzane na przychodniach medycznych, a nawet w karetce. Pozwala bardzo szybko wskazać na zaburzenia pracy mięśnia sercowego, a nawet stwierdzić zawał serca. Dlatego przeprowadza się je często, a jego wykonanie to baza dla dalszych działań diagnostycznych.

Wyniki są rejestrowane i natychmiast drukowane na taśmie papieru do EKG. To, jak układają się charakterystyczne linie, mówi diagnoście o podstawowych parametrach pracy serca pacjenta.[1]

Co mówi wynik EKG serca?

Wykonanie elektrokardiogramu przynosi bardzo wiele informacji o pracy serca. Wynik EKG informuje m.in. o:

  • rytmie wiodącym serca – a zatem o częstotliwości bicia serca oraz jego miarowości lub niemiarowości,
  • osi elektrycznej serca,
  • ewentualnych zaburzeniach przewodzenia, od zatokowych aż po śródkomorowych,
  • ewentualnych przerostach jam serca – np. o powiększeniu przedsionków lub przeroście którejś z komór mięśnia,
  • stopniu niedokrwienia mięśnia sercowego.

Jeśli pacjent ma wszczepiony implantowany stymulator serca lub defibrylator wewnętrzny, wynik EKG pokazuje również prawidłowość pracy tych urządzeń.[2]

Jak odczytywać wynik EKG?

Wynik EKG otrzymuje się w postaci wydruku, na którym widnieją bardzo charakterystyczne, „wzory”. Jest to krzywa EKG. Jeśli przyjrzeć się bliżej, można zobaczyć, że pewne części tych linii powtarzają się. Każdy taki powtarzający się fragment to jeden pełny cykl pracy serca. Składają się na niego:

  • napłynięcie krwi do przedsionków,
  • skurcz przedsionków,
  • przepompowanie krwi do komór serca,
  • skurcz serca,
  • wypompowanie krwi z serca.

Jego bardzo charakterystycznymi elementami są:

  • załamek P, który pojawia się, gdy następuje skurcz przedsionków i przepompowanie krwi do komór – nieprawidłowości w tym obszarze wyniku EKG mogą sugerować np. przerost lewego przedsionka, migotanie przedsionków czy częstoskurcz,
  • zespół QRS, który jest zapisem skurczu komór serca – jeśli na tym etapie pojawia się nieprawidłowy wynik, może być to np. efektem przerostu lewej lub prawej komory, kardiomiopatii przerostowej, obecności płynu w worku osierdziowym czy zawale serca,
  • odcinek ST, który pokazuje stan przejściowy, w którym następuje repolaryzacja komór mięśnia serca – patologie tego odcinka mogą sugerować np. obecność tętniaka pozawałowego, niedotlenienie mięśnia serca czy zapalenie osierdzia.[3]

Warto jednak pamiętać, że ocena prawidłowości wyniku EKG oraz postawienie na jego podstawie diagnozy wymaga bardzo szerokiej wiedzy oraz doświadczenia. Dlatego ocenę pozostawia się personelowi medycznemu, a w szczególności – lekarzowi prowadzącemu.

W zależności od tego, jaki wynik pokaże elektrokardiogram, lekarz może zalecić przeprowadzenie dodatkowej diagnostyki – np. EKG wysiłkowego, badania tzw. Holterem czy badań krwi, np. oznaczenia poziomów elektrolitów oraz lipidogramu. Może również skierować Cię do kardiologa.
Optima Omega 3

Komu zalecane jest badanie EKG?

 Z uwagi na szeroką dostępność badanie EKG jest przeprowadzane bardzo często. Zazwyczaj lekarz zleca je:

  • u osób z wcześniej rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową, np. z miażdżycą, chorobą niedokrwienną serca czy arytmią,
  • przy podejrzeniu choroby z tej grupy – np. wówczas, gdy u pacjenta zostało stwierdzone nadciśnienie tętnicze lub zaburzenie poziomu cholesterolu,
  • profilaktycznie, np. u osób, które przyjmują leki mogące mieć niekorzystny wpływ na serce i krążenie, po 40. r.ż., a także u pracowników wykonujących bardzo wysiłkowe zadania.

Warto wiedzieć, że ta forma diagnostyki jest bezbolesna, a wykonanie badania nie niesie za sobą żadnego ryzyka.

Co zrobić, aby wynik EKG był wiarygodny?

 Przede wszystkim należy się stosować do poleceń personelu medycznego. Zaleca się:

  • zdjęcie z ciała metalowych elementów – mogą to być np. biżuteria czy okulary korekcyjne, a także fiszbiny w staniku,
  • pozostawanie w zalecanej pozycji przez cały czas badania – tak, aby elektrody przypięte do ciała nie przesuwały się,
  • nieodzywanie się podczas trwania badania.

Do badania nie trzeba być „na czczo”. Mężczyźni, którzy mają bujne owłosienie na klatce piersiowej, powinni się go pozbyć przed wykonaniem EKG, ponieważ może ono zakłócać wynik badania.

Cały proces trwa ok. 5 minut, a wynik jest uzyskiwany bardzo szybko. Najczęściej jest omawiany przez lekarza jeszcze tego samego dnia.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/152094,elektrokardiografia-ekg

[2] https://ejtcm.gumed.edu.pl/articles/51

[3] https://fizjotechnologia.com/przeglad-sprzetu/jak-rozumiec-i-interpretowac-krzywa-ekg.html, http://jchc.eu/numery/2015_2/201526.pdf, https://ejtcm.gumed.edu.pl/articles/51, https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.V.25.1.1.

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Przyśpieszone bicie serca. Co może być przyczyną kołatania serca?

2021-08-18 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Przyśpieszone bicie serca. Co może być jego przyczyną?

Przyspieszone bicie serca, nazywane też kołataniem, jest nieprzyjemnym uczuciem, które wywołuje duży dyskomfort, a przede wszystkim budzi niepokój. Czy słusznie? Zobacz, jakie mogą być przyczyny pojawienia się takich objawów oraz jak sobie z nimi poradzić.

Czym tak naprawdę jest przyspieszone bicie serca (kołatanie)?

Serce to mięsień, którego zadaniem jest pompowanie krwi – tak, aby dotarła ona odpowiednio natleniona do wszystkich komórek ciała. Robi to w równym rytmie, który jest generowany i utrzymywany przez węzeł zatokowy. Prawy przedsionek serca jest miejscem generowania impulsów elektrycznych, które wywołują skurcz serca, a co za tym idzie – tłoczenie krwi.[1] Ten proces można nazwać biciem serca.

Co jednak oznacza przyspieszone bicie serca? Co do zasady, bije ono w tempie 60-80 uderzeń na minutę[2]. Rytm pracy serca powinien być miarowy, a gdy nie ma żadnych nieprawidłowości, jest nieodczuwalny. Tymczasem u niektórych osób pojawia się wrażenie kołatania serca, nazywanego także palpitacjami. Daje to też wrażenie przyspieszenia rytmu serca. Może to wynikać z dwóch przyczyn:

  • przyspieszenia pracy serca, które prowadzi do wzrostu tętna[3],
  • zaburzenia wytwarzania impulsów elektrycznych w prawym przedsionku serca, a co za tym idzie – „gubienia rytmu” przez mięsień sercowy[4].

Jakie są przyczyny przyspieszonego bicia serca?

Przyspieszone bicie serca nie zawsze świadczy o chorobie – zwłaszcza, jeśli pojawiło się jednorazowo, np.:

  • po dużym wysiłku fizycznym,
  • pod wpływem emocji i stresu.

Jeżeli jednak przyspieszone bicie serca oraz wrażenie kołatania pojawiają się częściej lub utrzymują się przez długi czas, a dodatkowo towarzyszą im inne niepokojące objawy, wówczas warto skonsultować się z lekarzem.

Przyczynami nieprawidłowego rytmu serca mogą być m.in.:

  • choroby serca, np. choroba niedokrwienna, kardiomiopatie, niewydolność mięśnia sercowego,
  • zaburzenia o podłożu psychicznym, w tym nerwice, depresja czy napady paniki,
  • zaburzenia o podłożu metabolicznym – np. nadczynność tarczycy, hipoglikemia, zaburzenia poziomów potasu lub magnezu, a także zaburzenia hormonalne wynikające z menopauzy,
  • gorączka,
  • ciąża.[5]

Mogą być one również efektem zażytych substancji, w tym używek – alkoholu, tytoniu, amfetaminy, kokainy – jak również leków, np. beta-2-mimetyków, azotanów, glikozydów czy leków przeciwcholinergicznych.

Ponieważ przyczyny przyspieszonego bicia serca mogą być tak zróżnicowane, lekarz przeprowadza pogłębiony wywiad oraz diagnostykę, aby ustalić jego podłoże u każdego pacjenta. Najczęściej jednak pierwsze kroki są kierowane w stronę układu sercowo-naczyniowego. Liczba osób z przewlekłą niewydolnością serca drastycznie rośnie, a badania pokazują, że z tą dolegliwością może się zmagać już nawet 2% populacji świata i 10% osób powyżej 70. roku życia.[6]

Dlatego poza podstawowymi badaniami krwi nierzadko zaleca się też wykonanie lipidogramu, a więc oznaczenie poziomu cholesterolu i stężenia trójglicerydów, poziomu elektrolitów czy hormonów tarczycy[7], jak również EKG spoczynkowe, ECHO serca, a czasami także monitorowanie holterowskie.
Optima Cardio Potas+

Kiedy przyspieszone bicie serca może być groźne?

Jeśli doświadczasz przyspieszonego bicia serca w nietypowych okolicznościach (np. podczas spoczynku czy przy wstawaniu z łóżka) albo gdy pojawia się ono po stosunkowo niewielkim wysiłku, warto skonsultować taki stan rzeczy z lekarzem rodzinnym, który przeprowadzi diagnostykę.

Jeżeli jednak doświadczasz kołatania serca, któremu towarzyszą:

  • nietypowe, obfite pocenie się,
  • zawroty głowy,
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej,
  • wysokie ciśnienie

niezwłocznie zgłoś się do lekarza, a w razie ciężkich objawów – zadzwoń na pogotowie[8]. Takie objawy mogą świadczyć np. o zawale serca.

Zadbaj o zdrowie swojego serca

Serce jest najważniejszym mięśniem Twojego ciała, a jego prawidłowa praca – w tym optymalny, niezaburzony rytm bicia – zależy w dużej mierze od Ciebie. Dlatego zadbaj, aby:

  • odpowiednio dużo się ruszać – wystarczy nawet ok. 30-45 min aktywności dziennie,
  • odżywiać się zdrowo – chodzi m.in. o ograniczenie spożywania cukru, soli, a także tłuszczów roślinnych. Warto np. zamienić masło na margarynę zawierającą sterole roślinne, np. Optima Cardio. Sterole roślinne, jak pokazują badania naukowe, przyczyniają się do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia.[9] Za to utrzymanie optymalnego poziomu cholesterolu ogranicza ryzyko wystąpienia miażdżycy, a w konsekwencji – problemów z prawidłową pracą serca.

Postaraj się również ograniczyć stres, a organizm będzie Ci wdzięczny. Jeżeli zaś zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, zawsze skonsultuj je z lekarzem.

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154039,kolatanie-serca

[2] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/zapobieganie/62324,czestotliwosc-rytmu-serca

[3] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154834,nieprawidlowe-tetno

[4] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154039,kolatanie-serca

[5] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.I.1.17.

[6] http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/download/4008/5341

[7] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154039,kolatanie-serca

[8] j.w.

[9] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Frakcja wyrzutowa serca. Czym jest i na co wpływa?

2021-08-18 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Frakcja wyrzutowa serca. Czym jest i na co wpływa?

Serce jest kluczowym organem dla prawidłowej pracy całego organizmu. Od funkcjonowania tej mięśniowej pompy ssąco-tłoczącej zależy sprawny przepływ krwi do naczyń, a co za tym idzie – dostawa tlenu oraz substancji odżywczych do każdej komórki ciała. Jego praca może być oceniona pod wieloma względami. Jednym z kluczowych parametrów, które umożliwiają określenie kondycji mięśnia serca, jest frakcja wyrzutowa. Dowiedz się, czym dokładniej jest.

 Frakcja wyrzutowa serca – co to jest?

Frakcja wyrzutowa jest parametrem sercowym, który odnosi się wyłącznie do lewej komory serca. Definiuje się ją jako stosunek objętości lewej komory w momencie wyrzutu krwi do objętości końcowo rozkurczowej[1]. Chodzi zatem o procentowe określenie:

  • jak bardzo zmienia się objętość lewej komory serca w czasie jej pracy,
  • jaki procent krwi jest wyrzucany z niej, gdy następuje skurcz.

Warto wiedzieć, że frakcja wyrzutowa serca nigdy nie osiąga 100%, co oznacza, że serce nigdy nie jest w stanie wyrzucić na raz tyle samo krwi, ile do niego powróciło żyłami.
Optima Omega 3

Jak sprawdza się frakcję wyrzutową lewej komory serca?

Frakcję wyrzutową można zmierzyć metodami nieinwazyjnymi – podczas badania EKG lub, jeśli nie jest możliwe jego przeprowadzenie, w trakcie ECHO serca, metodą Simpsona[2]. To jeden z parametrów, który pozwala wykonać diagnostykę w kierunku niewydolności serca.[3] Dawniej stosowało się również inwazyjną wentrykulografię, jednak obecnie z uwagi na większą precyzję badań nieinwazyjnych się jej nie właściwie stosuje.

Zasadniczo, im wyższy poziom frakcji wyrzutowej, tym lepsza sprawność serca i tym efektywniejsze rozprowadzanie natlenionej krwi do komórek ciała. Jej wielkość jest oznaczana przy każdej ocenie czynności serca.

Jakie są wskazania do wykonania oceny frakcji wyrzutowej?

 Ocena frakcji wyrzutowej i innych parametrów sercowych jest wskazana przede wszystkim przy diagnostyce w kierunku niewydolności serca[4]. Może być więc zalecona np. jeśli pacjent zgłasza objawy takie jak:

  • duszności,
  • uczucie stałego zmęczenia i znużenia,
  • obrzęki wokół kostek,
  • napadowa duszność nocna.

Jako że do niewydolności mięśnia serca może doprowadzić każda choroba układu sercowo-naczyniowego[5], w tym np. miażdżyca, badanie może być też zalecone przy stwierdzeniu nadciśnienia czy podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi.

Frakcja wyrzutowa – norma

Jaka jest norma frakcji wyrzutowej? Jest ona określana na poziomie 55-75%[6]. Niepokój mogą budzić niższe wartości, ponieważ mogą one wskazywać na skurczową niewydolność serca.

Zgodnie z klasyfikacją European Society of Cardiology (ESC), pacjentów z niewydolnością serca klasyfikuje się ze względu na parametr frakcji wyrzutowej do jednej z trzech grup:

  • przy frakcji wyrzutowej większej lub równej 50% mowa o niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową,
  • przy wyniku na poziomie 40-49% wskazuje się na niewydolność serca z pośrednią frakcją wyrzutową,
  • poniżej 40% jest to niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową.

Warto podkreślić, że im niższa wartość frakcji wyrzutowej poniżej normy, tym poważniejszy jest stan pacjenta. Wynika to z większego stopnia uszkodzenia mięśnia sercowego.[7]

Zadbaj o kondycję swojego serca

 Zależy Ci na tym, aby Twoje serce było zdrowe i skutecznie pompowało krew do wszystkich komórek ciała? W dużym stopniu zależy to od Twojego stylu życia. Bardzo szkodliwe dla serca są m.in. wysoki poziom cholesterolu LDL czy nadciśnienie. Aby zwiększyć swoje szanse na zachowanie dobrego zdrowia:

  • zadbaj o odpowiednią dawkę ruchu – zalecane jest minimum ok. 30-45 min aktywności fizyczne dziennie[8],
  • postaw na zdrowo zbilansowaną dietę – ogranicz ilość spożywanej soli, a tłuszcze zwierzęce, tam gdzie to możliwe, zastąp roślinnymi. Możesz np. zamienić masło na margarynę Optima Cardio, która zawiera roślinne sterole pozwalające zredukować poziom cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni, przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g, w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[9],
  • rzuć palenie papierosów i zrezygnuj z alkoholu.

Te proste kroki mogą zmienić Twoje życie na lepsze. Spróbuj!

Podsumowanie

Co to jest frakcja wyrzutowa serca?

Frakcja wyrzutowa jest parametrem sercowym, który odnosi się wyłącznie do lewej komory serca. Definiuje się ją jako stosunek objętości lewej komory w momencie wyrzutu krwi do objętości końcowo rozkurczowej[1]. Chodzi zatem o procentowe określenie:
- jak bardzo zmienia się objętość lewej komory serca w czasie jej pracy,
- jaki procent krwi jest wyrzucany z niej, gdy następuje skurcz.

Jaka jest norma frakcji wyrzutowej serca?

Jest ona określana na poziomie 55-75% Niepokój mogą budzić niższe wartości, ponieważ mogą one wskazywać na skurczową niewydolność serca.

[1] https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/download/28646/23415

[2] j.w.

[3] https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ejhf.1071

[4] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/choroby/191351,niewydolnosc-serca

[5] j.w.

[6] https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/download/28646/23415

[7] https://kardiologia.mp.pl/publikacje/postepy/213709,niewydolnosc-serca-postepy-2018-2019

[8] https://ncez.pzh.gov.pl/aktywnosc-fizyczna/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/

[9] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Jakie ciśnienie jest niebezpieczne dla zdrowia?

2021-08-14 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Jakie ciśnienie jest niebezpieczne dla zdrowia?

Ciśnienie krwi jest parametrem, który określa poziom nacisku, jaki krew przepływająca przez naczynia wywiera na ich ścianki. To, jaki jest jego poziom, zwłaszcza długofalowo, ma znaczący wpływ na Twoje zdrowie. Dlatego warto je kontrolować. Zastanawiasz się, jakie ciśnienie jest niebezpieczne dla zdrowia i kiedy należy wdrożyć leczenie? Wyjaśniamy.

Ciśnienie krwi – czym jest od czego zależy jego wartość?

Pomiar ciśnienia krwi to jeden ze standardowych elementów badania lekarskiego, od którego rozpoczyna się ocenę stanu pacjenta – a dokładniej, jego układu krążenia. Dlaczego? Ponieważ ciśnienie tętnicze wskazuje siłę, z jaką krew działa na naczynia.

Wykonując pomiary, określa się dwie wartości:

  • ciśnienia skurczowego (SBP), czyli to, które występuje podczas wtłaczania krwi do naczyń – to wyższa wartość,
  • ciśnienia rozkurczowego (DBP), które zgodnie z nazwą jest osiągane przy rozkurczu – to niższa z dwóch wartości.

Warto pamiętać, poziom ciśnienia nie jest stały, a wręcz przeciwnie – nieustannie się zmienia[1]. Na zmiany ciśnienia wpływają m.in.:

  • wysiłek fizyczny,
  • temperatura otoczenia,
  • sytuacje stresowe
  • pora dnia.

Jest ono jednak w największym stopniu uzależnione od dwóch czynników: siły skurczu serca oraz wielkości światła naczyń krwionośnych. Stąd też np. podwyższone ciśnienie krwi jest często powiązane z hipercholesterolemią, a więc podwyższonym poziomem „złego” cholesterolu (powyżej 115 mg/dl) oraz cholesterolu całkowitego powyżej 190 mg/dl lub u osób z podwyższonym ryzykiem sercowo naczyniowym odpowiednio LDL<100 mg/dl i TC<175 mg/dl[2].
Optima Omega 3

Jakie ciśnienie krwi jest niebezpieczne?

Normy poziomu ciśnienia krwi są bardzo jasno wskazane. Zgodnie z najnowszymi wytycznymi:

  • za optymalne jest uznawane ciśnienie tętnicze na poziomie poniżej 120/80 mm/Hg
  • za prawidłowe – ciśnienie 120-129/80-84 mm/Hg,
  • za wysokie prawidłowe – ciśnienie na poziomie 130-139/85-89 mm/Hg.[3]

Jeśli ciśnienie przyjmuje wyższe wartości, wskazuje to na nadciśnienie tętnicze. Przyjmuje ono kilka stopni. I tak:

  • nadciśnienie tętnicze 1. stopnia występuje przy wartościach na poziomie SBP 140-159 i/lub DBP 90/99 mm/Hg,
  • nadciśnienie tętnicze 2. stopnia klasyfikuje się przy wartościach SBP 160-179 i/lub DBP 100/109 mm/Hg,
  • nadciśnienie tętnicze 3. stopnia występuje przy wartościach od SBP 180 i/lub DBP od 110.

Wskazuje się również na izolowane nadciśnienie tętnicze skurczowe. Taka sytuacja ma miejsce, gdy ciśnienie skurczowe na wartość równą lub wyższą od 140 mm/Hg, a rozkurczowe – poniżej 90 mm/Hg.[4]

Warto przy tym podkreślić, że chwilowy wzrost ciśnienia, np. spowodowany intensywnym wysiłkiem fizycznym czy doświadczeniem sytuacji stresowej, nie świadczy jeszcze o zagrożeniu dla zdrowia. Jeśli jednak pomiary wykraczające ponad normę powtarzają się zarówno w warunkach domowych, jak i w gabinecie lekarskim (co pozwala potwierdzić, że nie jest to tzw. efekt „białego fartucha”), należy zadbać o przywrócenie optymalnego ciśnienia krwi.

Dlaczego nadciśnienie jest niebezpieczne dla zdrowia?

 Zazwyczaj nadciśnienie przez długi czas nie daje żadnych typowych objawów. Jednak z uwagi na to, że krew naciska na ściany tętnic z wyższą niż pożądana siłą, w organizmie mogą się rozwinąć bardzo poważne zmiany, które po latach doprowadzą do uszkodzenia narządów. Powikłaniami mogą być m.in.:

  • przerost mięśnia lewej komory,
  • choroba wieńcowa,
  • miażdżyca tętnic kończyn dolnych,
  • niewydolność serca,
  • upośledzenie funkcji nerek,
  • uszkodzenie naczyń siatkówki oka.

Konsekwencjami nieleczonego wysokiego ciśnienia krwi mogą być także zawał serca czy udar mózgu. Dlatego nie można lekceważyć kontroli ciśnienia. Warto też zadbać o utrzymanie go na właściwym poziomie.

Czy niedociśnienie także może być problemem?

Naturalnie niskie ciśnienie krwi (czyli hipotonia samoistna) nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ani nie wymaga leczenia, o ile nie pojawiają się inne niepokojące symptomy. Interwencji wymaga natomiast nadmiernie obniżone ciśnienie, które jest np. efektem przyjmowania określonych leków, np. zbyt dużych dawek leków hipotensyjnych.[5]

 

Jak dbać o utrzymanie bezpiecznego poziomu ciśnienia?

Ogromną rolę dla utrzymania prawidłowego ciśnienia krwi, które jest bezpieczne dla zdrowia, odgrywa Twój styl życia. Zadbaj przede wszystkim o:

  • utrzymanie prawidłowej masy ciała,
  • ograniczenie lub porzucenie konsumpcji używek, takich jak papierosy i alkohol,
  • zmianę diety – warto ograniczyć m.in. spożycie tłuszczów zwierzęcych na rzecz roślinnych, zwłaszcza zawierających sterole roślinne, oraz spożywać jak najmniej soli,
  • zwiększenie aktywności fizycznej.[6]

Pamiętaj, że zawsze lepiej jest zapobiegać, niż leczyć.

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/lista/85018,duze-wahania-cisnienia-tetniczego-u-chorego-na-nadcisnienie

[2] https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/download/61590/47088

[3] https://core.ac.uk/download/pdf/268445401.pdf

[4] j.w.

[5] https://podyplomie.pl/kardiologia/10014,przewlekle-niedocisnienie-leczyc-czy-nie-leczyc?page=2

[6] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Zawał. Jak go rozpoznać? (infografika)

[12-08-2021] Lektura zajmie 3 minuty.

Zawał to stan bezpośrednio zagrażający życiu. Jeżeli pojawią się u Ciebie objawy, które wskazują na jego wystąpienie albo rozpoznasz je u osób w twoim otoczeniu, ważna jest natychmiastowa reakcja i wezwanie pomocy. Sprawdź, co musisz wiedzieć o tzw. ataku serca!

Zawał w liczbach

Nasza infografika odpowiada na następujące pytania:

  • Czym jest zawał serca?
  • Jakie są najczęstsze objawy zawału?
  • Jaki ból występuje przy zawale?
  • Co robić przy podejrzeniu zawału?
  • Jak udzielić pierwszej pomocy przy zawale?
  • Jak szybko należy udzielić pomocy przy zawale?
  • Ile osób umiera rocznie na zawał w Polsce?
  • Pod jaki numer alarmowy zadzwonić przy podejrzeniu zwału?

Skorzystaj z wiedzy ekspertów OPTIMA i zadbaj o swoje zdrowie!
Zawał serca

Infografika w rodzielczości 800px x 5228 px

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Niewydolność serca. Czym się objawia i do czego może doprowadzić?

2021-08-02 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (8 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Niewydolność serca

Niewydolność serca to główna przyczyna zgonów w Polsce, a liczba osób zmagających się z tą chorobą wynosi ponad 1,2 mln[1]. Przypadłość ta stanowi zatem poważne zagrożenie, dlatego warto poznać jej typowe objawy. Pozwoli to podjąć właściwie kroki, które mogą uchronić od najgorszego scenariusza.

Czy wiesz, że coraz częściej mówi się o tzw. epidemii niewydolności serca? Choroba ta stała się w ostatnich latach jednym z największych problemów zdrowotnych, z którymi muszą się mierzyć nie tylko polscy lekarze, ale również specjaliści europejscy[2].

Parametry zdrowego serca

Parametry zdrowego serca świadczą o jego dobrej kondycji. Ich systematycznie monitorowanie pozwala na szybką reakcję w razie wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości. Z tego powodu zaleca się – szczególnie w przypadku osób znajdujących się w grupie ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego – regularne wykonywanie tzw. profilu sercowego.

Poprzez profil sercowy należy rozumieć komplet badań laboratoryjnych, które pozwalają sprawdzić funkcjonowanie mięśnia sercowego. Polegają na pobraniu próbki krwi, a następnie oznaczeniu stężenia m.in.:

  • kinazy fosfokreatynowej (CK)
  • białka ostrej fazy (CRP)
  • aminotransferazy asparaginianowej (AspAT)
  • aminotransferazy alaninowej (ALAT)
  • troponin
  • elektrolitów
  • dehydrogenazy mleczanowej (LDH)[3].

Ponadto ocenie poddaje się lipidogram, który pozwala określić poziom: cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, cholesterolu HDL, trójglicerydów.

Jeżeli uzyskane wyniki nie są zgodne z ogólno przyjętymi parametrami zdrowego serca, wówczas pacjent zwykle jest kierowany na dalszą diagnostykę.

Czym jest niewydolność serca?

Mianem niewydolności serca określa się stan, kiedy serce nie jest w stanie pompować krwi w takiej ilości, która odpowiada aktualnemu zapotrzebowaniu metabolicznemu tkanek[4]. Dochodzi do niego na skutek różnych chorób układu sercowo-naczyniowego, m.in.:

  • choroby niedokrwiennej serca
  • nadciśnienie tętnicze (nieprawidłowo leczone lub nieodpowiednio kontrolowane)
  • wady zastawkowe serca
  • kardiomiopatie

Ponadto wpływ na powstawanie niewydolności serca może mieć cukrzyca, przyjmowanie niektórych leków, radioterapia[5].
Optima Omega 3

Niewydolność serca – jak ją rozpoznać?

Jako że niewydolność serca jest zespołem objawów, nie da się wskazać jednego konkretnego symptomu. O tym, że parametry zdrowego serca zostały zaburzone, świadczy przede wszystkim duszność. Najpierw pojawia się po intensywnym wysiłku fizycznym, z czasem – po umiarkowanych ćwiczeniach, aż w końcu występuje nawet w spoczynku.

Do mniej typowych objawów zalicza się np.:

  • kołatanie serca
  • zawroty głowy
  • nocny kaszel – najczęściej o charakterze suchym
  • omdlenia

Niektórzy pacjenci uskarżają się również na zmęczenie – takie, które nie ustępuje po odpoczynku. To efekt tego, że narządy wewnętrzne nie są zaopatrywane w tlen oraz składniki odżywcze[6].

Warto przy tym podkreślić, że powyższe objawy mogą pojawiać się nagle i narastać albo następować powoli. Wszystko zależy od tego, czy jest to:

  • ostra niewydolność serca to stan, którego cechą charakterystyczną są objawy pojawiające się nagle i szybko narastające
  • przewlekła niewydolność serca jest schorzeniem, którego objawy utrzymują się co najmniej miesiąc
  • zastoinowa niewydolność serca odpowiada za objawy wynikające z zastoju krwi w różnych narządach[7].

Aby postawić ostateczną diagnozę, koniecznością jest wykonanie wielu badań, np. elektrokardiografii, badanie echokardiograficzne.

Przeczytaj także:
Niewydolność serca – przyczyny i objawy

Niewydolność serca – klasyfikacja

Medycyna wyróżnia kilka rodzajów niewydolności serca:

  • ostra lewokomorowa – typowa jest m.in. nagle występująca duszność z zastojem w krążeniu płucnym
  • prawo- i lewokomorowa – dotyczy zespołu objawów związanych z przewagą zastoju w żyłach płucnych lub systemowych
  • rozkurczowa serca – dotyczą pacjentów z zachowaną funkcją skurczową[8].

Niewydolność serca – jakie są skutki?

Niewydolność serca, jeśli nie będzie odpowiednio leczona, wówczas może doprowadzić nawet do śmierci. Taki pesymistyczny scenariusz wcale jednak nie musi stać się rzeczywistością – grunt to podjąć szybkie leczenie i zmienić swój dotychczasowy styl życia.

Co możesz zrobić? Zalecane są m.in.:

  • aktywność fizyczna – po konsultacji ze specjalistą
  • odpowiednia dieta – z ograniczeniem spożycia soli i zwiększeniem ilości przyjmowanych płynów
  • wykluczenie alkoholu
  • rezygnacja z palenia papierosów.[9]

Pamiętaj! Chociaż niewydolność serca określa się mianem epidemii, ta choroba nie musi dotyczyć ciebie. Wystarczy, że zaczniesz z jeszcze większą starannością dbać o zdrowie.

[1] https://www.termedia.pl/mz/2021-r-musi-byc-przelomowy-w-leczeniu-niewydolnosci-serca-,41951.html

[2] https://journals.viamedica.pl/folia_cardiologica/article/viewFile/23798/18984

[3] https://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/badania/profil-sercowy-badania-oceniajce-prace-serca-normy-i-wyniki-aa-MnYP-1i4i-BQa2.html

[4] http://www.arritmiaonline.com.br/files/Braunwald—Heart-Disease—A-Textbook-of-Cardiovascular-Medicine-6th-ed.pdf

[5] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/choroby/191351,niewydolnosc-serca

[6] https://www.servier.pl/poradnik/zycie-z-niewydolnoscia-serca.pdf

[7] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/choroby/191351,niewydolnosc-serca

[8] https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/viewFile/12241/10119

[9] https://www.servier.pl/poradnik/zycie-z-niewydolnoscia-serca.pdf

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Ćwiczenia fizyczne, które pomagają obniżyć ciśnienie. Od czego zacząć?

2021-08-02 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (3 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Jogging seniorów

Nadciśnienie tętnicze niesie za sobą groźne konsekwencje zdrowotne – może prowadzić do zawału serca, udaru mózgu czy choroby niedokrwiennej serca. Chociaż w działaniach profilaktycznych ogromne znaczenie odgrywa dieta, nie mniejszą rolę przypisuje się aktywności fizycznej. Sprawdź, jak obniżyć ciśnienie za pomocą odpowiednio dobranych ćwiczeń.

Statystyki pokazują, że za 25% zawałów serca odnotowywanych w Europie odpowiada nadciśnienie tętnicze. Szacuje się przy tym, że do 2025 roku nawet 60% społeczeństwa na świecie będzie zmagać się z podwyższonym ciśnieniem krwi[1]. Dlatego rekomenduje się podjęcie działań prewencyjnych – z aktywnością fizyczną na czele.

Aktywność fizyczna – czy pomaga w walce z nadciśnieniem?

Ćwiczenia fizyczne pomagają w walce z nadciśnieniem – eksperci są co do tego zgodni. Wywierają one dwojaki wpływ na wartości ciśnienia tętniczego krwi.

  1. Systematyczna aktywność fizyczna przyczynia się do obniżenia ciśnienia tętniczego o 4-9 mm Hg. Do spadku wartości dochodzi mniej więcej po 3 miesiącach regularnych ćwiczeń. Efekty utrzymują się zaś tak długo, jak aktywność jest kontynuowana[2].
  2. Ćwiczenia przyczyniają się do redukcji nadmiernej masy ciała. Wiadomo bowiem, że otyłość i nadwagą są czynnikami sprzyjającymi występowaniu nadciśnienia tętniczego.

Warto jednak pamiętać, że nie każda aktywność fizyczna jest wskazana przy podwyższonych wartościach ciśnienia. Trening siłowy przyczynia się skokowego wzrostu ciśnienia tętniczego nawet o 20 mm Hg[3] – głównie u osób niewytrenowanych.
Optima Omega 3

Jak obniżyć ciśnienie krwi poprzez ćwiczenia?

Do tej pory większość rekomendacji dotyczących aktywności fizycznej w nadciśnieniu tętniczym ograniczały się do zaleceń ilość ruchu tygodniowo – bez uwzględnienia wartości ciśnienia tętniczego.

Wiele się w tym zakresie zmieniło wraz z wprowadzeniem dokumentu opracowanego przez European Society of Cardiology (ESC). Powstał on w oparciu o przegląd 34 metaanaliz dotyczących wpływu aerobowych ćwiczeń wytrzymałościowych, dynamicznego treningu oporowego oraz izometrycznego treningu oporowego. Są to rekomendacje dotyczące wysiłku fizycznego dla trzech grup pacjentów: z nadciśnieniem tętniczym, z ciśnieniem normalnym wysokim i ciśnieniem normalnym.

Aktywność fizyczna pacjentów z nadciśnieniem

Osoby zmagające się z nadciśnieniem tętniczym (powyżej 140 / 90 mm Hg) powinny skupić się na wykonywaniu ćwiczeń aerobowych. Spacer, bieganie, pływanie czy jazda na rowerze to aktywności, które przynoszą najwięcej korzyści w przypadku ciśnienia tętniczego przekraczającego normy.

Aktywność fizyczna osób z ciśnieniem normalnym wysokim

W przypadku ciśnienia normalnego wysokiego (130–139/85–89 mm Hg) zalecany jest dynamiczny trening oporowy, np. wykonywanie pompek, przysiadów.

Aktywność fizyczna u osób z ciśnieniem normalnym

Ciśnienie normalne (poniżej 130 / 84 mm Hg) pozwala na wykonywanie izometrycznych ćwiczeń oporowych[4]. Jest to trening, który polega na czynnym napinaniu mięśni bez przybliżania przyczepów mięśni, ale przy zaangażowaniu dużej części włókien mięśniowych dzięki przyłożeniu oporu. Można do tego wykorzystać obciążenie mechaniczne lub ciężar własny.

Jak ćwiczyć przy nadciśnieniu?

Nadciśnienie tętnicze nie jest przeciwwskazaniem do wysiłku fizycznego. Należy jednak przestrzegać ogólnych zaleceń – po to, aby trening był bezpieczny i faktycznie przyczyniał się do redukcji wysokiego ciśnienia krwi.

  • Zawsze trzeba rozpoczynać od najmniejszych obciążeń treningowych – w zależności od poziomu wytrenowania danej osoby.
  • Ćwiczenia powinny być wykonywane minimum 3 razy w tygodniu.
  • Jednorazowy trening fizyczny powinien trwać nie krócej niż 30 minut, ale nie dłużej niż 60 minut dziennie. Można także wyodrębnić kilka krótkich sesji treningowych – jedna sesja nie powinna być krótsza niż 10 minut.
  • Ćwiczenia powinny być poprzedzone krótką rozgrzewką oraz zakończone stretchingiem.
  • Koniecznością jest rezygnacja z aktywności, w przypadku których dochodzi do gwałtownego zwiększenia intensywności ćwiczeń.
  • Trzeba zadbać o to, aby intensywność ćwiczeń mieściła się w granicach 40-60% możliwości wysiłkowych. Trening powyżej granic możliwości nie przyniesie lepszych efektów, a jedynie może zwiększyć ryzyko powikłań ze strony układu sercowo-naczyniowego[5].

Pamiętaj! Jeżeli wartość ciśnienia tętniczego przekroczy 220 / 105 mm Hg, należy bezwzględnie przerwać trening.

Ćwiczenia + dieta = niższe ciśnienie tętnicze

Zastanawiasz się, jak obniżyć ciśnienie krwi? Aktywność fizyczną połącz ze zdrowym odżywianiem. Szczególną rolę odgrywa tutaj tzw. dieta DASH, która – jak wynika z badań naukowych – pozwala obniżyć ciśnienie skurczowe średnio o 6 mm Hg, a ciśnienie rozkurczowe – o ok. 3 mm Hg[6].

Podsumowanie: ćwiczenia na nadciśnienie:

Jak ćwiczyć przy nadciśnieniu?

• Zawsze trzeba rozpoczynać od najmniejszych obciążeń treningowych – w zależności od poziomu wytrenowania danej osoby.
• Ćwiczenia powinny być wykonywane minimum 3 razy w tygodniu.
• Jednorazowy trening fizyczny powinien trwać nie krócej niż 30 minut, ale nie dłużej niż 60 minut dziennie. Można także wyodrębnić kilka krótkich sesji treningowych – jedna sesja nie powinna być krótsza niż 10 minut.
• Ćwiczenia powinny być poprzedzone krótką rozgrzewką oraz zakończone stretchingiem.
• Koniecznością jest rezygnacja z aktywności, w przypadku których dochodzi do gwałtownego zwiększenia intensywności ćwiczeń.
• Trzeba zadbać o to, aby intensywność ćwiczeń mieściła się w granicach 40-60% możliwości wysiłkowych. Trening powyżej granic możliwości nie przyniesie lepszych efektów, a jedynie może zwiększyć ryzyko powikłań ze strony układu sercowo-naczyniowego

Aktywność fizyczna – czy pomaga w walce z nadciśnieniem?

Ćwiczenia fizyczne pomagają w walce z nadciśnieniem – eksperci są co do tego zgodni. Wywierają one dwojaki wpływ na wartości ciśnienia tętniczego krwi.
1. Systematyczna aktywność fizyczna przyczynia się do obniżenia ciśnienia tętniczego o 4-9 mm Hg. Do spadku wartości dochodzi mniej więcej po 3 miesiącach regularnych ćwiczeń. Efekty utrzymują się zaś tak długo, jak aktywność jest kontynuowana .
2. Ćwiczenia przyczyniają się do redukcji nadmiernej masy ciała. Wiadomo bowiem, że otyłość i nadwagą są czynnikami sprzyjającymi występowaniu nadciśnienia tętniczego.
Warto jednak pamiętać, że nie każda aktywność fizyczna jest wskazana przy podwyższonych wartościach ciśnienia. Trening siłowy przyczynia się skokowego wzrostu ciśnienia tętniczego nawet o 20 mm Hg – głównie u osób niewytrenowanych.

[1] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33758927/

[2] http://kardiologia.biziel.pl/9f3.pdf

[3] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/sport/115125,trening-zdrowotny-a-nadcisnienie-tetnicze

[4] https://academic.oup.com/eurjpc/advance-article/doi/10.1093/eurjpc/zwaa141/6168858

[5] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/sport/115125,trening-zdrowotny-a-nadcisnienie-tetnicze

[6] https://www.sciencedirect.com/topics/nursing-and-health-professions/dash-diet

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Zawał. Czym jest i jak go rozpoznać?

2021-07-31 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (4 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Zawał


Choroby układu krążenia, obok nowotworów, nadal są jedną z najczęstszych przyczyn zgonów – tak wynika z danych opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny[1]. Spore żniwo zbiera zawał serca, który nie zawsze daje charakterystyczne objawy. Sprawdź, jak rozpoznać sygnały wysyłane przez organizm.

Statystyki medyczne jasno wskazują, że zawał serca nie dotyka wyłącznie starszych osób. Nawet 10% przypadków tej choroby notuje się u młodych – poniżej 45. roku życia[2]. Schorzenie – rozpoznane zbyt późno – może skutkować nawet śmiercią. Na szczęście można tego uniknąć – wystarczy poznać charakterystyczne i mniej typowe objawy, a także zawczasu podjąć działania profilaktyczne.

Czym jest zawał serca?

Zawał serca to martwica mięśnia sercowego spowodowana niedokrwieniem. Do jego powstania dochodzi na skutek pęknięcia blaszki miażdżycowej w naczyniu wieńcowym. Wówczas dochodzi do powstawania skrzepliny, która odpowiada za całkowity napływ krwi do serca z powodu zablokowania naczynia wieńcowego.

Zawał serca – kto jest na niego najbardziej narażony?

Zawał serca występuje dużo częściej u mężczyzn niżu kobiet. Warto jednak mieć świadomość, że środowiskowe czynniki ryzyka wystąpienia schorzenia są identyczne – niezależnie od tego, jakiej grupy wiekowej dotyczą. Znaczenie mają m.in. takie aspekty jak:

  • otyłość
  • nadciśnienie
  • cukrzyca
  • podwyższony poziom „złego” cholesterolu
  • palenie papierosów.

Warto podkreślić, że zawał jest znacznie groźniejszy dla młodych osób. Wszystko dlatego, że zwykle serce nie zostaje wsparte tzw. krążeniem obocznym – jak to ma najczęściej miejsce u starszych pacjentów[3].
Optima Omega 3

Czy to zawał? Objawy typowe i niecharakterystyczne

Jeśli chodzi o zawał, objawy mogą pojawiać się stopniowo, delikatnie sygnalizując zagrożenie. Dlatego tak ważne jest wsłuchiwanie się w swój organizm, co pozwoli na szybką reakcję.

Najbardziej charakterystycznym sygnałem jest silny ból, który z czasem staje się coraz wyraźniejszy. Może to być też wrażenie uciskania za mostkiem lub uczucie pieczenia.

Ból typowy dla zawału serca trwa więcej niż 20 minut. Ma charakter rozlany[4] – nie da się wskazać jednego konkretnego miejsca, które jest źródłem dyskomfortu.

Ponadto o nieprawidłowościach mogą świadczyć:

  • kołatanie serca
  • zawroty głowy
  • zimne poty
  • duszność, której może towarzyszyć kaszel
  • lęk przed śmiercią[5].

Warto jednak mieć świadomość, że nie wszystkie objawy zawału są charakterystyczne. Niektóre osoby odczuwają bóle brzucha, którym towarzyszą wymioty lub nudności. Taki stan można pomylić z zaburzeniami pracy układu pokarmowego – szczególnie, jeśli inne objawy nie są wyraźne.

Pamiętaj! Każdy zawał może mieć inne symptomy, dlatego żadnego niepokojącego sygnału nie można lekceważyć.

Sprawdź inne artykuły dotyczące zawału serca: jak rozpoznać zawał serca, 5 czynników zwiększających ryzyko zawału serca, dieta na nadciśnienie, dieta Dash, właściwości zdrowotne czarnuszki.


Objawy zawału serca – co dalej?

W przypadku zawału serca kluczowy jest czas – im szybciej dojdzie do interwencji medycznej, tym rosną szanse na uratowanie większej części mięśnia sercowego. Kluczowe znaczenie ma tutaj tzw. złota godzina – najlepsze rokowania dotyczą tych osób, u których leczenie zostało wdrożone w ciągu pierwszej godziny od wystąpienia symptomów[6].

Jeżeli ból w klatce piersiowej utrzymuje się dłużej niż 5 minut i nie zmniejsza swojej intensywności po odpoczynku lub nie ustępuje po przyjęciu nitrogliceryny, należy niezwłocznie wezwać pomoc. Najlepiej zadzwonić pod numer ratunkowy (112 lub 999) oraz skontaktować się z kimś bliskim w sprawie chwilowej opieki.

Zawał serca – jak zmniejszyć ryzyko?

Chociaż zawał serca może być uwarunkowany genetycznie, większość osób ma wpływ na prawdopodobieństwo jego wystąpienia. Czynniki środowiskowe są modyfikowalne. Zmiana dotychczasowego stylu życia na zdrowszy – oto podstawa działań prewencyjnych.

Jak zmniejszyć ryzyko wystąpienia zawału serca:

  • dążyć do redukcji poziomu cholesterolu we krwi, np. poprzez spożycie produktów będących źródłem steroli roślinnych; badania wykazały, że przyczyniają się one do obniżenia stężenia cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[7];
  • zwiększyć aktywność fizyczną, np. wykonywać ćwiczenia o umiarkowanej intensywności co najmniej 3 razy w tygodniu przez minimum 30 minut[8];
  • zmniejszyć ekspozycję organizmu na przedłużające się sytuacje stresowe
  • ograniczyć palenie papierosów i spożycie alkoholu.

To, czy przejdziesz zawał serca, zależy w dużej mierze od ciebie. Dlatego warto już teraz zmienić dotychczasowe nawyki, eliminując czynniki zwiększające ryzyko tej poważnej choroby.

[1] https://pulsmedycyny.pl/gus-choroby-ukladu-krazenia-i-nowotwory-najczestsza-przyczyna-zgonow-w-i-polroczu-2020-r-1109102

[2] https://www.sluzbazdrowia.com.pl/artykul.php?numer_wydania=4944&art=19

[3] J.W.

[4] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/zawal/62035,zawal-serca

[5] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/62063,objawy-zawalu-serca

[6] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/zawal/62035,zawal-serca

[7] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[8] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/zapobieganie/62129,jak-czesto-nalezy-wykonywac-cwiczenia-fizyczne-aby-zapobiegac-chorobie-wiencowej

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Pomiar tętna. Jak wykonać go prawidłowo?

2021-07-31 Lektura tego artykułu zajmie 4 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Pomiar tętna

Wiele schorzeń można wykryć, zanim pojawią się groźne objawy. Pozwala to na natychmiastowe wdrożenie leczenia, co pozwala uniknąć poważnych konsekwencji zdrowotnych. Tak jest między innymi w przypadku pomiaru tętna – nieprawidłowe wyniki mogą wskazywać na choroby kardiologiczne wymagające konsultacji lekarskiej.

Mianem tętna określa się pulsowanie ścian tętnicy na skutek przepływającej krwi. Stanowi odzwierciedlenie funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, dlatego warto systematycznie monitorować ten parametr. Zaburzenia pulsu mogą bowiem świadczyć o wielu chorobach, w przypadku których szybkie rozpoczęcie leczenia ma ogromne znaczenie.

Tętno – optymalne wartości

Prawidłowe tętno powinno charakteryzować się miarowością tj. być regularne. Optymalna częstość powinna wynosić 60-80 uderzeń na minutę. Wartości powyżej lub poniżej ustalonej normy uważa się za nieprawidłowe. Wymagają wówczas ponownej kontroli – najlepiej podczas wizyty u lekarza.

Dlaczego to ważne? Zbyt wolne lub zbyt szybkie tętno może zwiastować np. migotanie przedsionków, niewydolność serca lub wskazywać np. na niedomykalność zastawki mitralnej.

Jak mierzyć tętno? Zasady

Chcesz wiedzieć, czy masz prawidłowe tętno? Pomiar to podstawa, dlatego warto regularnie kontrolować ten parametr. Najłatwiej zmierzysz go za pomocą np. ciśnieniomierza nadgarstkowego, możesz tego dokonać również bez specjalistycznego sprzętu.

Jeśli chodzi o tętno, pomiar powinien odbywać się w oparciu o poniższe zasady:

  • 3 palce (wskazujący, środkowy i serdeczny) ułóż w niewielkim dołku na końcu przedramienia – w miejscu, w którym przebiega tętnica promieniowa
  • policz, ile uderzeń wyczujesz w ciągu 30 sekund
  • otrzymaną wartość pomnóż przez dwa – dzięki temu otrzymasz liczbę uderzeń w ciągu minuty[1].

W przypadku zdiagnozowania zaburzeń tętna, warto jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Należy przy tym spisać wszystkie informacje na temat dokonywanych pomiarów. Trzeba także zasygnalizować ewentualne objawy towarzyszące, np. zawroty głowy, zasłabnięcia, bóle w klatce piersiowej, duszności, utratę przytomności.

Jak wygląda ocena prawidłowości tętna przez lekarza?

Obserwacja tętna przez lekarza odbywa się kilkoma sposobami:

  • osłuchiwanie
  • badanie palpacyjne.

Precyzyjną metodą jest osłuchiwanie serca połączone z przyłożeniem palców do jednego z wybranych miejsc, w których przebiega tętnica. Może to być nie tylko wewnętrzna strona nadgarstka, ale np. również szyja (z boku po obu stronach), pachwina, stopa, miejsce pod kolanem.

Ocenie podlega kilka najważniejszych cech, wśród których wymienia się:

  • częstotliwość – określająca czy tętno jest szybkie lub wolne (odzwierciedla częstość rytmu serca)
  • miarowość – pozwalające określić czy tętno jest wyczuwalne w równych odstępach czasu lub nieregularne i niezgodne z biciem serca
  • amplitudę – jak przepływ krwi powoduje uwypuklenie tętnicy
  • czas trwania fali skurczowej – określający czy tętno jest leniwe czy chybkie (stanowi odzwierciedlenie stanu układu krążenia)[2].

Puls porównywany jest po obu stronach. Dopiero na tej podstawie można określić prawdopodobną przyczynę problemu.
Optima Omega 3

Nieprawidłowe tętno – przyczyny

Zaburzenia tętna mogą mieć bardzo zróżnicowane podłoże, dlatego koniecznością jest dalsza – bardziej szczegółowa – diagnostyka.

  • Tętno szybkie, ale małe (tętnica słabo uwypukla się podczas przepływu krwi) – może świadczyć o odwodnieniu lub obecności płynu w worku osierdziowym otaczającym serce.
  • Tętno chybkie i duże – często pojawia się przy gorączce, po intensywnym wysiłku fizycznym. Nie należy jednak go lekceważyć, ponieważ może wskazywać na wady serca, np. przetrwały przewód Bottala.
  • Tętno dwubitne – charakterystyczne dla niektórych złożonych wad serca – głównie związanych z zastawkami.
  • Tętno naprzemienne – typowe w przypadku niewydolności lewej komory serca[3].

Szczególną uwagę należy zwrócić na wspominany wyżej deficyt tętna, który jest charakterystyczny dla migotania przedsionków. To podstępna i groźna choroba, która zwiększa ryzyko wystąpienia udaru mózgu – 17-krotnie w przypadku pacjentów z reumatyczną wadą zastawkową i 5-krotnie u osób chorych z AF o etiologii niezastawkowej[4].

Zaburzenia tętna – co dalej?

Jeżeli lekarz stwierdzi zaburzenia tętna, wówczas pacjent kierowany jest na dalsze badania diagnostyczne – w pierwszej kolejności EKG i echo serca[5]. Jeśli zachodzi podejrzenie choroby naczyń obwodowych, koniecznością jest wykonanie USG naczyń z oceną przepływu.

[1] http://arytmiagroziudarem.pl/artykul/badanie_tetna-88

[2] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154834,nieprawidlowe-tetno

[3] j.w.

[4] https://journals.viamedica.pl/folia_cardiologica/article/viewFile/42127/28725

[5] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154834,nieprawidlowe-tetno

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.