Miażdżyca tętnic kończyn dolnych: czy można jej skutecznie zapobiec?

2022-10-01 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych


Szacuje się, że na świecie żyje ponad 120 milionów pacjentów zmagających się z chorobą tętnic obwodowych, a więc jedną z odmian miażdżycy. Choroba nie bez powodu jest nazywana „cichym zabójcą”. Rozwija się podstępnie, a im później wykryta – tym bardziej zwiększa ryzyko zgonu z powodu chorób serca[1]. Pojawia się więc pytanie: czy można skutecznie zapobiec jej wystąpieniu? Tak! Możesz zmniejszyć zagrożenie wystąpienia tej choroby. Zobacz, jak to zrobić!
Optima Omega 3

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych – na czym polega?

Miażdżyca to jedna z chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Rozwija się w efekcie zwężenia światła tętnic, co jest spowodowane osadzaniem się w nich blaszek miażdżycowych[2]. Kiedy zaczynają „oblepiać” ściany naczyń, doprowadza to do utrudnienia przepływu krwi, która jest nośnikiem tlenu i innych substancji odżywczych dla tkanek i komórek ciała. W efekcie dochodzi do niedotlenienia narządów, co niesie za sobą bardzo poważne konsekwencje zdrowotne.

To schorzenie obejmuje nie tylko tętnice wieńcowe, łuk aorty czy tętnice mózgu. Pojawia się w też w innych obszarach ciała – wówczas mowa o chorobie tętnic obwodowych. Jedną z jej odmian jest miażdżyca tętnic kończyn dolnych.

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych – choroba, której trzeba przeciwdziałać

Wykryta miażdżyca tętnic obwodowych to zła wiadomość dla pacjenta. Zdiagnozowana, zwłaszcza w późnym stadium, może:

  • wskazywać na rozwój miażdżycy uogólnionej, także w kluczowych tętnicach: sercowych i mózgowych,
  • wskazywać na wysokie ryzyko zgonu w ciągu najbliższych 10 lat – wynosi aż 40%[3],
  • znacząco podnosić ryzyko pojawienia się innych poważnych chorób sercowo-naczyniowych: zawału serca czy udaru.

Dotkliwe są też bezpośrednie konsekwencje rozwoju schorzenia. Z czasem może się pojawić chromanie przestankowe, a zatem ból, który ma miejsce podczas chodzenia czy biegania. Jest on często opisywany przez pacjentów jako zesztywnienie czy zdrętwienie łydek. Kiedy się pojawi, zmusza do zatrzymania się[4]. Na dalszych etapach dolegliwości mogą występować także w czasie spoczynku.

Obserwuje się również:

  • zasinienie skóry stóp wynikające z niedokrwienia,
  • dyskomfort i bolesność przy uniesieniu nóg,
  • w zaawansowanych stadiach – zmiany troficzne, takie jak przebarwienia, owrzodzenia, a nawet martwica skóry[5].

W skrajnych przypadkach miażdżyca tętnic dolnych może prowadzić nawet do amputacji kończyn, a leczenie może obejmować także zabiegi chirurgiczne.

Jak zatem widać, profilaktyka miażdżycy tętnic kończyn dolnych jest niezwykle ważna dla zachowania długiego zdrowia i dobrego samopoczucia.

Profilaktyka miażdżycy tętnic kończyn dolnych – to prostsze niż myślisz!

Miażdżyca jest chorobą, u której podłoża w dużej mierze leżą czynniki środowiskowe, a więc te związane z prowadzonym trybem życia. Blaszki miażdżycowe, które osadzają się w ścianach tętnic, są zbudowane przede wszystkim z cholesterolu. Dlatego kluczowa kwestia to zadbanie o zdrowo zbilansowaną dietę czy odpowiednią porcję ruchu.

Zależy Ci na tym, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia miażdżycy? Oto, jak możesz o to zadbać.

Nie pal tytoniu

Z dymem powstającym podczas palenia do organizmu przenikają toksyny, które mogą prowadzić do uszkodzenia komórek śródbłonka naczyniowego, a w efekcie – zwiększyć ryzyko powstawania blaszek miażdżycowych[6].

Zadbaj o zdrowo zbilansowaną dietę

Ogranicz przede wszystkim spożycie cukru, soli oraz tłuszczów zwierzęcych. Te ostatnie zawierają m.in. nasycone kwasy tłuszczowe, które sprzyjają wzrostowi poziomu tzw. złego cholesterolu (LDL), co zwiększa ryzyko powstania blaszek miażdżycowych. Pamiętaj, że są one zawarte nie tylko w tłustym, czerwonym mięsie, ale także w przetworach mlecznych, np. w maśle. Dlatego warto je zamienić np. na margarynę zawierającą sterole roślinne. To substancje, które przyczyniają się do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[7].

Pamiętaj także o zwiększeniu spożycia warzyw i owoców – powinny stanowić ok. 50% tego, co trafia na Twój talerz – to ważny element piramidy zdrowego żywienia[8]. Ponadto sięgaj po pełnoziarniste produkty zbożowe – bogate źródło witamin, minerałów oraz błonnika pokarmowego.

Ruszaj się na zdrowie!

Już 30-45 minut umiarkowanej aktywności fizycznej dziennie[9] pozwoli Ci ograniczyć ryzyko wystąpienia miażdżycy kończyn dolnych. Wybierz taką formę ruchu, jaką lubisz – spacery, nordic walking, jazda na rowerze, a może pływanie? Ty decydujesz!

Wszystko to pomoże Ci utrzymać prawidłową masę ciała lub zredukować nadwagę czy otyłość. Pamiętaj także o regularnej kontroli stanu swojego zdrowia – szybkie wykrycie nieprawidłowości w lipidogramie pozwoli na szybką interwencję, zanim rozwinie się poważna choroba.

[1] https://journals.viamedica.pl/acta_angiologica/article/download/64453/48389

[2] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca

[3] https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/011/163/original/Strony_od_MpD_2010_06-13.pdf?1467899136

[4] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca

[5] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.27.1.

[6] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.3.

[7] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[8] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/

 

[9] https://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/2022/01/Zalecenia-kliniczne-dotyczace-postepowania-u-chorych-z-cukrzyca-2021.pdf

 

 

Słodycze w diecie sercowca: czy należy ich bezwzględnie unikać?

02-09-17 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Słodycze w diecie sercowca

 


Zmagasz się z chorobą serca? Jesteś po zawale? Jeśli tak, zapewne doskonale wiesz, jak ważna dla Twojego zdrowia jest odpowiednia dieta. Mówi się przede wszystkim o ograniczeniu spożycia tłuszczów zwierzęcych, tak aby zadbać o odpowiedni poziom cholesterolu. Co jednak ze słodyczami? Czy sercowiec powinien ich bezwzględnie unikać? Wyjaśniamy.

Optima Omega 3

Dieta sercowca – na czym polega?

Dieta dla sercowca nie ma charakteru wykluczeniowego. Są jednak produkty, których spożycie trzeba ograniczyć i takie, których spożycie warto zwiększyć[1]. Jej podstawą jest odpowiednie zróżnicowanie posiłków – tak, aby dostarczyć sobie wszystkich cennych składników odżywczych. Rekomendowane jest m.in.:

  • spożywanie 4-5 posiłków na dobę;
  • co najmniej 2 razy w tygodniu spożycie ryb;
  • zastąpienie tłuszczów zwierzęcych zdrowszymi tłuszczami roślinnymi – np. zamiana masła na margarynę bogatą w sterole roślinne, które przyczyniają się do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[2];
  • ograniczenie soli, której nadmiar może prowadzić do podniesienia ciśnienia.

Wśród zaleceń pojawia się również ograniczenie spożycia cukru – w tym słodzonych napojów, jak również szeroko pojętych słodyczy. Nie ma więc mowy o bezwzględnym zakazie sięgania po takie produkty. Mimo to warto rozważyć wyeliminowanie cukru z diety.

Zdrowie serca a cukier – jak może zaszkodzić ten składnik?

Słodycze i inne produkty zawierające cukier mogą być szkodliwe dla zdrowia – zwłaszcza gdy są spożywane w nadmiarze. Dlaczego? Wbrew stereotypowi, nie chodzi np. o to, że ten składnik bezpośrednio prowadzi do rozwoju cukrzycy.

Problem jest zupełnie inny: cukier dostarcza organizmowi pustych kalorii. Nie zawiera żadnych wartościowych składników odżywczych, a jedynie energię, która bardzo szybko jest przekształcana w tkankę tłuszczową.

Ponadto, z uwagi na to, że jego spożycie stymuluje wydzielanie insuliny, może sprzyjać pobudzeniu apetytu. A to wszystko prosta droga do otyłości, która jest źródłem ok. 90% problemów z sercem i krążeniem[3]. Dlatego ograniczenie jego spożycia, a jeszcze lepiej – wyeliminowanie go z jadłospisu – to dobry wybór dla każdej osoby, która chce zachować dobre zdrowie mięśnia sercowego czy naczyń krwionośnych.

Słodycze to nie tylko problem z cukrem

Zawartość cukru w słodyczach to tylko jeden problem. Trzeba pamiętać, że kupowane w sklepach batoniki, rogaliki i inne tego typu przekąski zalicza się do żywności wysoko przetworzonej. Dlatego mogą być np. źródłem szkodliwych kwasów tłuszczowych trans, które zwiększają ryzyko rozwoju zmian miażdżycowych oraz chorób sercowych i naczyniowych[4]. Takie składniki można znaleźć nie tylko w wyrobach cukierniczych czy cukierkach, ale także w mleku, śmietanie, tłustych serach, maśle czy mięsie pochodzącym od zwierząt przeżuwających.

Jeśli nie słodycze, to co?

Sercowcy – o ile nie zmagają się z cukrzycą, otyłością czy dużym stężeniem cholesterolu – mogą sobie pozwolić na słodycze maksymalnie 3 razy w tygodniu[5]. Jednak mimo to, warto postarać się je zupełnie wyeliminować z diety i zastąpić zdrowszymi przekąskami.

Jak zatem stopniowo wyeliminować cukier?

  • Daj sobie czas na dostosowanie się do diety bez cukru – np. jeżeli dużo słodzisz, zacznij od zmniejszenia ilości cukru w kawie czy herbacie i stopniowo go obniżaj.
  • Stosuj zdrowsze zamienniki sacharozy – np. stewię czy ksylitol lub sięgnij w zamian po suszone owoce, które również dodadzą potrawie słodyczy.
  • Unikaj wysoko przetworzonych słodkości – jeżeli masz ochotę na deser, wybierz np. samodzielnie przygotowany sorbet owocowy czy kilka suszonych daktyli.
  • Zwracaj uwagę na skład kupowanych produktów – cukier znajduje się nie tylko w słodyczach, ale również np. w ketchupie, wysoko przetworzonych sosach itp.

Postaraj się też nie traktować słodkości jako sposobu na polepszenie nastroju. Znacznie zdrowiej poprawisz samopoczucie, np. wykonując krótki trening czy wychodząc na spacer. Serce będzie Ci wdzięczne!

[1] https://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/31-ds-35-dieta-przy-chorobach-serca/file

[2] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[3] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/aktualnosci/239968,cukier-powinien-byc-zakazany

[4] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/izomery-trans-warto-wiedziec/

 

[5] https://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/31-ds-35-dieta-przy-chorobach-serca/file

 

Światowy Dzień Serca. Jak rozpoznać problemy kardiologiczne?

2022-09-27 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (4 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Światowy Dzień Serca

Czy wiesz, że choroby serca są każdego roku przyczyną ponad 18,6 mln zgonów na całym świecie? 29 września, jak co roku, obchodzimy Światowy Dzień Serca. To dobra okazja, aby wziąć pod lupę pracę swojego układu sercowo naczyniowego i upewnić się, że działa bez zarzutów. Zastanawiasz się, jak rozpoznać problemy kardiologiczne? Wyjaśniamy.
Optima Omega 3

Chcesz zadbać o swoje serce? Badaj się regularnie

W pośpiechu codziennego życia i natłoku obowiązków regularne wizyty kontrolne w przychodni mogą się wydawać problematyczne. Nic jednak bardziej mylnego! Jeśli jesteś zdrowy, wystarczy, że chociaż raz do roku odwiedzisz swojego lekarza rodzinnego i wykonasz podstawowe badania. To ważne! Dzięki temu będzie można wychwycić niepokojące objawy na wczesnym etapie, a w efekcie zapobiec rozwojowi groźnych chorób cywilizacyjnych. Wówczas leczenie może się obyć nawet bez farmakoterapii, a poprzez zmianę trybu życia na zdrowszy.

Z myślą o sercu warto każdego roku wykonać:

  • morfologię krwi,
  • lipidogram,
  • pomiar stężenia glukozy, potasu, kinazy kreatynowej oraz ALAT i ASPAT,
  • ogólne badanie moczu.

Lekarz może również zalecić kontrolne wykonanie EKG czy echo serca. Wykona zapewne także pomiar ciśnienia tętniczego. Ten ostatni parametr warto mieć też pod kontrolą w domu – regularna samokontrola pomoże wykryć rozwijające się nadciśnienie. To istotne, ponieważ ta choroba rozwija się podstępnie i może przez lata nie dawać wyraźnych objawów[1]!

Masz problem z zapamiętaniem tego, że zbliża się czas corocznych badań kontrolnych? Możesz na przykład połączyć termin ich wykonania z ważną dla siebie datą. Może warto to zrobić w okolicach kolejnych urodzin – jako prezent dla samego siebie? Decyzja należy do Ciebie.

Jakie objawy mogą świadczyć o problemach kardiologicznych?

Równie ważne jak regularne badania jest samodzielna obserwacja swojego stanu zdrowia. O chorobach serca może świadczyć wiele symptomów. Wśród nich są również te nieoczywiste!

  1. Kołatanie serca

Pomimo że Twoje serce każdej minuty pompuje do ciała ok. 5 litrów krwi i uderza ok. 70-80 razy na minutę, na co dzień nie uświadamiasz sobie tego. Kiedy jednak zaczynasz od czasu do czasu wyraźnie czuć jego bicie i wiąże się to z nieprzyjemnym doświadczeniem zmiennej częstotliwości lub intensywności skurczów, powinna Ci się zapalić lampka kontrolna.

Chociaż kołatanie serca nie zawsze świadczy o problemach z sercem, może być jednym z ich symptomów. Pojawia się m.in. przy chorobie niedokrwiennej serca, jego niewydolności czy zapaleniu osierdzia[2]. Może być także związane np. z niedoborem potasu lub magnezu we krwi. Jeśli dostrzegasz je u siebie od jakiegoś czasu – przebadaj się!

  1. Sine zabarwienie skóry

Skóra na Twoich dłoniach, stopach albo ustach posiniała, a ten stan utrzymuje się cały czas? To najczęściej efekt zmniejszenia wysycenia tlenem hemoglobiny w krwi tętniczej. Taka sytuacja może wskazywać na poważne problemy zdrowotne, w tym na:

  • zaawansowaną niewydolność serca, a w szczególności lewej komory;
  • miażdżycę, zatory tętnicze i inne miejscowe zaburzenia układu tętniczego;
  • zakrzepicę.

Sinica może być też wywołana problemami z układem oddechowym. W każdym przypadku wymaga konsultacji z lekarzem.

  1. Obrzęki kończyn

Puchną Ci kostki lub całe stopy? Masz wrażenie, że Twoje ciało jest ogólnie nabrzmiałe? To również może świadczyć o niewydolności serca czy niewydolności zastawek żylnych[3]. Dlatego jest to kolejny powód do tego, aby skontrolować swoje serce.

  1. Zadyszka i duszności

Zmagasz się z coraz większą zadyszką, np. w trakcie lekkiego wysiłku, a nawet w stanie spoczynku? Jeżeli jest to objaw, który towarzyszy Ci coraz częściej, a nie zmagasz się z astmą oskrzelową i podobnymi schorzeniami, powodem może być niewłaściwa praca serca. Duszności pojawiają się bardzo często przy chorobie wieńcowej. Jeżeli są ostre i pojawiły się nagle, wraz z silnym bólem w klatce piersiowej – może to świadczyć o zawale serca[4].

  1. Ból w klatce piersiowej

To kolejny symptom, który najczęściej wskazuje na różne problemy z sercem. Jakie dokładnie? Wiele zależy od charakteru dolegliwości. Przykładowo:

  • ból zamostkowy związany z wysiłkiem – np. taki, który daje wrażenie pieczenia, gniecenia czy ucisku może być związany z niedokrwieniem serca, czyli tzw. dławicą piersiową;
  • silny i nagły ból nie do zniesienia może świadczyć o zawale – wówczas należy natychmiast wezwać pogotowie[5].

Nawet jeśli doświadczasz lekkiego bólu w tym obszarze, skonsultuj się ze swoim lekarzem rodzinnym dla własnego bezpieczeństwa!

  1. Zawroty głowy

Zawroty głowy mogą mieć różne podłoże – np. laryngologiczne czy neurologiczne. Mogą jednak również świadczyć o rozwoju chorób serca – przede wszystkim nadciśnienia tętniczego i związanych z nim miażdżycy czy cukrzycy[6].

  1. Problemy z potencją

To symptom dotyczący przede wszystkim mężczyzn. Problemy z erekcją mogą być jednym z pierwszych znaków świadczących o rozwoju chorób sercowo-naczyniowych! Dlaczego? Powód jest prosty: wzwód pojawia się w wyniku napływu krwi do prącia. Jeżeli jej przepływ jest zaburzony, nie jest możliwe osiągnięcie takiego stanu[7].

  1. Chrapanie i bezdech senny

Twoi bliscy narzekają, że głośno chrapiesz każdej nocy? Temu zjawisku może towarzyszyć bezdech senny, czyli czasowe spłycenie oddychania, a nawet okresy bezdechów. Jest częstą konsekwencją otyłości i towarzyszy nadciśnieniu tętniczemu czy miażdżycy. Nieleczone może spowodować np. chorobę niedokrwienną serca czy niewydolność tego organu[8].

  1. Zmiany skórne

Na Twojej skórze zaczęły się pojawiać grudkowe zmiany o lekko żółtawym zabarwieniu? Najczęściej rozwijają się na powiekach i w ich okolicach, ale mogą się też rozwinąć w innych obszarach. To żółtaki, których obecność może świadczyć o hipercholesterolemii, czyli podwyższonym poziomie cholesterolu. Często towarzyszą miażdżycy, ale również chorobie wieńcowej serca[9].

Pamiętaj: ważnym elementem zapobiegania podwyższeniu poziomu cholesterolu jest zdrowo zbilansowana dieta. Taka, w której ogranicza się podaż tłuszczów zwierzęcych na rzecz roślinnych. Dobrą dla serca decyzją może być więc np. zamiana masła na margarynę zawierającą sterole roślinne. Te substancje przyczyniają się do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[10]. Zawiera je np. Optima Cardio.

Myśląc o zdrowiu serca, warto również zwrócić uwagę na stan paznokci – a zwłaszcza na niewielkie, cienkie, podłużne plamki pojawiające się pod ich płytką. Mogą świadczyć o rozwoju zapalenia wsierdzia[11].

  1. Palce dobosza

Twoje palce zaczęły przypominać pałeczki perkusisty, tzn. mają poszerzone końce, a paznokcie zniekształciły się i stały bardziej wypukłe? To może świadczyć m.in. o chorobach serca! Objaw pojawia się m.in. przy długo trwającym infekcyjnym zapaleniu wsierdzia, a także przy rozwoju poważnych chorób dużych naczyń, np. tętniaka aorty[12].

Pamiętaj: im wcześniej zareagujesz na niepokojące objawy, które mogą wskazywać na problemy z sercem, tym łatwiej będzie je pokonać. Zadbaj więc o siebie na co dzień i ciesz się dobrym zdrowiem oraz samopoczuciem!

 

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze

[2] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/264158,kolatanie-serca

[3] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.I.1.23.

[4] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/70470,dusznosc

[5] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/175306,bol-w-klatce-piersiowej

[6] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/105618,zawroty-glowy

[7] https://journals.viamedica.pl/seksuologia_polska/article/view/35036/32115

[8] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.3.16.

[9] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/88295,hipercholesterolemia

[10] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[11] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.13.

[12] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/175416,palce-paleczkowate

Ryzyko miażdżycy: czy można je określić?

2022-05-04 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...
Miażdżyca


Miażdżyca to poważna choroba tętnic, która zwykle zapoczątkowuje inne schorzenia układu sercowo-naczyniowego. Często nie daje wyraźnych objawów, dlatego łatwo ją zlekceważyć. Dowiedz się, czy i w jaki sposób można określić ryzyko miażdżycy. Taka wiedza pozwoli ci podjąć działania prewencyjne w celu zminimalizowania prawdopodobieństwa jej rozwoju.

Miażdżyca jest podstępną chorobą – może rozwijać się latami, nie dając żadnych wyraźnych objawów. Tymczasem jej skutki są bardzo groźne – począwszy od zawału serca, a skończywszy na udarze mózgu. Dlatego tak ważne jest określenie ryzyka rozwoju miażdżycy.
Optima Omega 3

Miażdżyca – co to za choroba?

Mianem miażdżycy określa się chorobę tętnic, która prowadzi do zwężenia światła naczyń. Dochodzi do tego na skutek odkładania się blaszki miażdżycowej, zbudowanej przede wszystkim z cholesterolu[1]. Prowadzi to do zwężenia światła tętnicy, co z kolei skutkuje zmniejszeniem przepływu krwi i niedotlenieniem narządów.

Miażdżyca, w zależności od lokalizacji, może dawać różne symptomy:

  • miażdżyca tętnic kończyn dolnych objawia się bólem łydek, który ustępuje po spoczynku,
  • miażdżyca tętnicy wieńcowej może powodować ból wieńcowy – podczas wysiłku,
  • miażdżyca tętnic szyjnych i kręgowych objawia się zawrotami głowy, dezorientacją, przejściowym niedowładem[2].

Czynniki ryzyka miażdżycy – jakie są?

Miażdżyca jest chorobą, która występuje właściwie u każdego – pierwsze zmiany miażdżycowe można zauważyć już w dzieciństwie. Jednak tempo jej rozwoju zależy w dużej mierze od nasilenia czynników[3]. Dzieli się je na dwie grupy:

  • czynniki genetyczne,
  • czynniki środowiskowe[4].

O ile uwarunkowania genetyczne należą do czynników niemodyfikowalnych, o tyle można wpłynąć na czynniki środowiskowe. Zalicza się do nich m.in. podwyższony poziom cholesterolu, nadciśnienie tętnicze, otyłość brzuszną, cukrzycę typu 2, palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu.

Jeżeli więc należysz do którejś z grup, istnieje duże prawdopodobieństwo rozwoju miażdżycy. W takim przypadku należy systematycznie kontrolować lipidogram czy wykonywać pomiar ciśnienia tętniczego krwi.

Lipidogram – badanie, które pozwala określić ryzyko miażdżycy?

Lipidogram (tzw. profil lipidowy) jest jednym z podstawowych badań laboratoryjnych, które pozwala na określenie ryzyka rozwoju miażdżycy. Jego istotą jest oznaczenie stężenia poszczególnych frakcji lipidów – wartości niezgodne z obowiązującymi normami będą wskazywać na zaburzenia gospodarki lipidowej.

Lipidogram – poszczególne rodzaje lipidów

Lipidogram obejmuje oznaczenie takich wskaźników jak:

  • cholesterol LDL – część cholesterolu całkowitego, odpowiadająca za transport cholesterolu z wątroby do mięśni;
  • cholesterol HDL – część cholesterolu całkowitego, odpowiadająca za transport cholesterolu z tkanek do wątroby;
  • cholesterol całkowity – stężenie obu frakcji: LDL i HDL;
  • trójglicerydy – stanowią podstawowy składnik tkanki tłuszczowej.

Warto wiedzieć, że podwyższone stężenie cholesterolu frakcji LDL i wysoki poziom trójglicerydów zwiększają ryzyko wystąpienia miażdżycy. Jest ono większe wówczas, gdy stężenie cholesterolu HDL jest mniejsze, niż to wynika z obowiązujących norm.

Lipidogram – normy

Za wartości optymalne profilu lipidowego przyjmuje się:

  • cholesterol całkowity: 114– 200 mg/dl
  • cholesterol HDL: kobiety >50 mg/dl, mężczyźni >40 mg/dl
  • cholesterol LDL: <100 mg/dl
  • trójglicerydy: <150 mg/dl[5].

W przypadku uzyskania wyników niezgodnych z zalecanymi wartościami należy skonsultować się z lekarzem. Specjalista, na podstawie wykonanego lipidogramu i przeprowadzonego wywiadu lekarskiego, udzieli dalszych wskazówek co do postępowania. Najczęściej rekomendacje dotyczą zmiany stylu życia – wprowadzenia modyfikacji żywieniowych oraz zwiększenia aktywności fizycznej.

Miażdżyca a profilaktyka

W zmniejszaniu ryzyka miażdżycy oraz jej następstw ogromną rolę odgrywa prewencja. Znaczenie mają m.in.:

  • przestrzeganie zasad zdrowego żywienia;
  • obniżenie stężenia cholesterolu LDL;
  • zwiększenie aktywności fizycznej – minimum 150 minut/tygodniowo wysiłku aerobowego o umiarkowanej intensywności;
  • niepalenie papierosów;
  • redukcja masy ciała[6].

Warto przy tym pamiętać, aby regularnie kontrolować stężenie lipidów w organizmie – są one istotnym wyznacznikiem ryzyka rozwoju miażdżycy.

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca

[2] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca

[3] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca

[4] Patogeneza aterotrombozy; Wybrane problemy kliniczne; Forum Medycyny Rodzinnej 2009, tom 3, nr 5, 396–40; Copyright © 2009 Via Medica ISSN 1897–3590

[5] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy

[6] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.3.

 

Objawy niedrożności tętnic siatkówki: jak rozpoznać zator?

2022-05-04 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...
Objawy niedrożności tętnic siatkówki


Zamknięcie naczynia tętniczego siatkówki (RAO) może prowadzić do nagłej utraty wzroku spowodowanej zatorem. Tego schorzenia nie można lekceważyć – wymaga ono natychmiastowej diagnostyki. Najczęściej stanowi sygnał świadczący o rozwoju wielu poważnych schorzeń. Sprawdź, jak rozpoznać ten stan i dowiedz się, jakie są jego przyczyny.

Niedrożność tętnic siatkówki znacznie obniża komfort życia pacjenta, ponieważ prowadzi do zaburzeń wzroku. Jeśli problem zostanie zlekceważony, może dojść nawet do nieodwracalnego uszkodzenia siatkówki.
Optima Omega 3

Zator tętnic siatkówki – skąd się bierze?

Do powstania zatoru tętnic siatkówki nie dochodzi bez powodu. Często jest to sygnał wskazujący na rozwój chorób układu sercowo-naczyniowego. Wśród przyczyn tego stanu wymienić można między innymi:

  • miażdżycę tętnic szyjnych,
  • patologie zastawek serca.

Zator tętnic siatkówki może również wynikać z migotania przedsionków, infekcyjnego zapalenia wsierdzia, olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic[1]. Przedostaje się ze skrzepów – nawet z dość odległych części ciała[2].

Jak rozpoznać zator tętnic siatkówki?

Zator tętnic siatkówki trudno przeoczyć, ponieważ objawia się zaburzeniami widzenia. To, jakiego rodzaju są to zaburzenia, uzależnione jest przede wszystkim od lokalizacji zatoru.

  • Zator w tętnicy środkowej siatkówki (CRAO) objawia się nagłą i bezbolesną utratą wzroku.
  • Zator w gałęziach tętnicy środkowej siatkówki (BRAO) może nie dawać żadnych symptomów lub powodować lekkie obniżenie ostrości wzroku czy niewielkim ubytkiem w polu widzenia[3].

Ponadto u pacjentów stwierdza się brak reakcji źrenic na światło, a także obrzęk siatkówki i jej zblednięcie[4].

Kto jest narażony na niedrożność tętnic siatkówki?

Ryzyko wystąpienia zamknięcia naczynia tętniczego siatkówki u osób powyżej 50. roku życia szacuje się na 3%[5]. Wśród czynników predysponujących do niedrożności tętnic wymienia się między innymi:

Jeżeli więc wystąpił u ciebie zator tętnic siatkówki, warto zgłosić się nie tylko do okulisty, ale również przeprowadzić komplet badań pod kątem chorób serca.

Niedrożność tętnic siatkówki – czy można temu zapobiec?

Badania epidemiologiczne potwierdzają, że czynniki ryzyka RAO pokrywają się z czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Jeśli więc zależy ci na uniknięciu nagłej utraty wzroku, warto wprowadzić zmiany w swoim dotychczasowym stylu życia – tak, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia schorzeń układu sercowo-naczyniowego.

Dąż do obniżenia poziomu cholesterolu

Podwyższony poziom cholesterolu LDL jest jednym z ważniejszych czynników wpływających na rozwój miażdżycy, co z kolei zwiększa ryzyko powstania zatorów tętnic siatkówki.

Regularnie wykonuj lipidogram, a w razie konieczności wdróż działania pozwalające na obniżenie stężenia cholesterolu LDL. Zmiana diety to podstawa. Warto ograniczyć spożycie produktów będących źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych i tłuszczów trans. Jednocześnie warto włączyć do jadłospisu produkty zawierające sterole roślinne, np. margarynę Optima Cardio. Udowodniono, że 1,5-2,4 g steroli roślinnych dziennie – w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia – obniża poziom cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni[6].

Rzuć palenie

Nałogowe palenie papierosów nie tylko zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory płuc, ale również wpływa na rozwój chorób sercowo-naczyniowych oraz narządu wzroku. Jeśli chcesz uniknąć całkowitej utraty widzenia, ograniczyć ilość wypalanych papierosów.

Kontroluj ciśnienie tętnicze krwi

Nadciśnienie tętnicze zwiększa ryzyko wystąpienia zatoru tętnicy siatkówki, dlatego warto kontrolować wartości ciśnienia krwi. Regularnie wykonuj pomiary (także samodzielnie), a jednocześnie zadbaj o dietę ograniczającą spożycie soli.

Chociaż niedrożność tętnic siatkówki jest stosunkowo rzadkim problemem, ma bardzo poważne konsekwencje. To pokazuje, jak ważne jest prowadzenie zdrowego stylu życia, który ma wpływ nie tylko na układ sercowo-naczyniowy, ale również na narząd wzroku.

[1] Choroby układu sercowo-naczyniowego u pacjenta z zatorem tętnicy siatkówki; Praca poglądowa: Paweł Wałek, Joanna Roskal-Wałek, Janusz Sielski, Magdalena Gierada, Jerzy Mackiewicz, Beata Wożakowska-Kapłon; Folia Cardiologica 2016; 11, 2: 134–13

[2] http://oculistic.pl/poradnie/siatkowkowa/zator-tetnicy-srodkowej-siatkowki-2/

[3] Choroby układu sercowo-naczyniowego u pacjenta z zatorem tętnicy siatkówki; Praca poglądowa: Paweł Wałek, Joanna Roskal-Wałek, Janusz Sielski, Magdalena Gierada, Jerzy Mackiewicz, Beata Wożakowska-Kapłon; Folia Cardiologica 2016; 11, 2: 134–13

[4] http://oculistic.pl/poradnie/siatkowkowa/zator-tetnicy-srodkowej-siatkowki-2/

[5] Choroby układu sercowo-naczyniowego u pacjenta z zatorem tętnicy siatkówki; Praca poglądowa: Paweł Wałek, Joanna Roskal-Wałek, Janusz Sielski, Magdalena Gierada, Jerzy Mackiewicz, Beata Wożakowska-Kapłon; Folia Cardiologica 2016; 11, 2: 134–13

[6] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

 

Czym jest skala SCORE i do czego służy?

2022-05-01 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...
Układ krwionośny


Choroby układu sercowo-naczyniowego są główną przyczyną zgonów – nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. W wielu przypadkach śmierci można byłoby uniknąć, gdyby zostały prowadzone przez pacjenta działania profilaktyczne. I właśnie z tą myślą powstała skala SCORE. Dowiedz się, czym jest i jak z niej korzystać.

Chociaż każdego mogą dotknąć choroby sercowo-naczyniowe, jednak u niektórych osób ewentualność ich wystąpienia jest większe w porównaniu z innymi. Ryzyko to szacowane jest w oparciu o czynniki związane z konkretną osobą. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że tych czynników jest nawet kilkaset, lekarze posługują się pojęciem ogólnego ryzyka sercowo-naczyniowego[1].

Ogólne ryzyko sercowo-naczyniowe – co to?

Mianem ogólnego ryzyka sercowo-naczyniowego określa się prawdopodobieństwo wystąpienia choroby układu sercowo-naczyniowego lub zgonu z jego powodu w ciągu określonego czasu. Szacuje się je w oparciu o najważniejsze czynniki – takie, które mają odgrywać kluczową rolę w rozwoju schorzeń.

Skala SCORE – istotna w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego

W celu ułatwienia oszacowania ryzyka wystąpienia choroby sercowo-naczyniowej stworzono skalę SCORE (z ang. Systematic Coronary Risk Evaluation). Jej istotą jest ocena indywidualnego ryzyka zgonu z powodu choroby układu krążenia w ciagu 10 lat – u osób z nierozpoznaną dotąd chorobą sercowo-naczyniową.

Skala SCORE została zobrazowana za pomocą specjalnych tablic, które opracowano w oparciu o bieżące statystyki dotyczące zgonów w Polsce (na podstawie wyników badania NATPOL II)[2]. Uwzględnia kilka najważniejszych czynników – są to:

  • wiek,
  • płeć
  • ciśnienie tętnicze skurczowe,
  • stężenie cholesterolu całkowitego,
  • palenie papierosów[3].

Warto przy tym podkreślić, że SCORE nie uwzględnia m.in. takich czynników jak: siedzący tryb życia, otyłość centralna, niskie stężenie cholesterolu HDL, wysokie stężenie trójglicerydów, cukrzyca typu 1 bez powikłań narządowych, stany zapalne przyzębia, stres w pracy i życiu rodzinnym, niska pozycja społeczno-ekonomiczna[4].

Jak korzystać ze skali SCORE?

Tablice SCORE są udostępniane, dzięki czemu każdy może samodzielnie oszacować ryzyko wystąpienia choroby układu sercowo-naczyniowego. Jak je poznać?

  1. W tablicy SCORE odszukaj kwadrat, który uwzględnia twoją płeć, wiek i palenie papierosów.
  2. W odpowiednim kwadracie wyznacz punkt przecięcia się wartości skurczowego ciśnienia tętniczego i wartości cholesterolu całkowitego.
  3. Odczytaj szacowane ryzyko[5].

Wynik wyrażony jest w procentach i stanowi odzwierciedlenie ryzyka ogólnego:

  • wynik większy / równy 10% – ryzyko bardzo wysokie,
  • wynik mieści się w przedziale 5%-10% – ryzyko duże,
  • wynik mieści się w przedziale 1%-5% – ryzyko umiarkowane,
  • wynik poniżej 1% – ryzyko niskie[6].

Uzyskanie wyniku wskazującego na duże i bardzo wysokie ryzyko wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Specjalista – w oparciu o przeprowadzony wywiad – zaleci podjęcie działań mających na celu ograniczenie prawdopodobieństwa wystąpienia chorób układu krążenia.

Jak zmniejszyć ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego?

Czy wiesz, że zdrowy styl życia jest jednym z głównych czynników, które zmniejszają ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych[7]? Warto więc przyjrzeć się swoim nawykom – szczególnie diecie i aktywności fizycznej. Dlaczego? To właśnie one mają wpływ na wartości ciśnienia tętniczego oraz poziomu cholesterolu całkowitego – czynników uwzględnianych w skali SCORE.

Zadbaj nie tylko o prawidłową kaloryczność posiłków, ale również zawartość konkretnych produktów spożywczych. Postaraj się ograniczyć spożycie źródeł kwasów tłuszczowych nasyconych (np. czerwonego mięsa, tłustych serów, pełnotłustego mleka), tłuszczów trans (np. fast foodów, gotowych wyrobów cukierniczych zawierających utwardzone oleje roślinne, produktów smażonych na wielokrotnie używanym tłuszczu). Jednocześnie obniż poziom cholesterolu, na przykład zwiększając spożycie steroli roślinnych (zawiera je m.in. miękka margaryna Optima Cardio), które obniżają poziom cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy ich dziennym spożyciu 1,5-2,4 g – w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[8].

Regularna aktywność fizyczna (minimum 3 razy w tygodniu) pomaga obniżyć stężenie cholesterolu, a także wpłynąć pozytywnie na wartości ciśnienia tętniczego.

[1] Nowa wersja systemu oceny ryzyka sercowo- -naczyniowego i tablic SCORE dla populacji Polski; Kardiologia Polska 2015; 73, 10: 958–961; DOI: 10.5603/KP.2015.0182 ISSN 0022–9032

[2] Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego za pomocą funkcji SCORE w odniesieniu do ryzyka określonego na podstawie umieralności z powodu chorób układu krążenia w Polsce; Zeszyty Naukowe Ochrony Zdrowia; Zdrowie Publiczne i Zarządzanie 2015; 13 (4): 328-336

[3] https://www.ikard.pl/karta-ryzyka-score.html

[4] Nowa wersja systemu oceny ryzyka sercowo- -naczyniowego i tablic SCORE dla populacji Polski; Kardiologia Polska 2015; 73, 10: 958–961; DOI: 10.5603/KP.2015.0182 ISSN 0022–9032

[5] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/ryzyko/58837,jak-oszacowac-u-siebie-poziom-ryzyka-sercowo-naczyniowego

[6] Nowa wersja systemu oceny ryzyka sercowo- -naczyniowego i tablic SCORE dla populacji Polski; Kardiologia Polska 2015; 73, 10: 958–961; DOI: 10.5603/KP.2015.0182 ISSN 0022–9032

[7] Wpływ zdrowego stylu życia na zmniejszenie ryzyka zgonów sercowo-naczyniowych; Choroby Serca i Naczyń 2012, 9 (5), 273–281; Copyright © 2012 Via Medica, ISSN 1733–2346

[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

 

Alkohol a choroby serca: czy czerwone wino jest bezpieczne?

2022-04-27 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...
Czerwpne wino a zdrowie


Zdarzyło Ci się słyszeć o tym, że czerwone wino wpływa pozytywnie na pracę układu sercowo-naczyniowego? To dość popularny pogląd, ale… jak jest w rzeczywistości? Odpowiedź brzmi: to nie takie proste, jak się wydaje. W tym stwierdzeniu jest jednak ziarno prawdy. Dowiedz się więcej!

Alkohol a choroby serca – dlaczego czerwone wino miałoby pomagać?

Pierwszym argumentem podawanym przez osoby będące zwolennikami czerwonego wina w „diecie na serce” jest fakt, że jest ono ważnym elementem stylu życia mieszkańców krajów śródziemnomorskich. Za to sposób żywienia przyjęty we Włoszech czy na południu Francji jest uznawany za jeden z najzdrowszych na świecie, a odsetek osób, które umierają na choroby sercowo-naczyniowe jest stosunkowo niski.

Patrząc z bardziej naukowej perspektywy, należy zwrócić uwagę na to, że wino jest doskonałym źródłem polifenoli, a w szczególności resweratrolu. Jak pokazują badania, związek ten może wspierać działania kardioprotekcyjne[1].

Co to jest resweratrol i jakie ma znaczenie dla serca?

Resweratrol jest substancją zaliczaną do grupy fitoestrogenów. Jest wytwarzany m.in. w skórce winogron, jako odpowiedź na działanie promieni UV, infekcję grzybiczą, niedobór wody czy uszkodzenie skórki.

Jego działanie kardioprotekcyjne jest związane przede wszystkim z hamowaniem agregacji płytek krwi, hamowaniem procesu zapalnego i ograniczeniem podatności lipoprotein LDL (tzw. złego cholesterolu) na procesy oksydacyjne. Wspiera również rozszerzenie naczyń krwionośnych, co sprzyja zwiększeniu przepływu krwi i ograniczeniu ryzyka powstawania zakrzepów[2]. To właśnie sprawia, że jest on bardzo ważnym wsparciem dla osób zmagających się z chorobą wieńcową serca.

To może więc skłaniać do włączenia do swojej diety czerwonego wina, które spośród wszystkich jest najcenniejszym źródłem tego polifenolu.

Czy rzeczywiście warto sięgać po czerwone wino na serce?

Skoro resweratrol zawarty w czerwonym winie może korzystnie wspomóc funkcjonowanie serca, czy to oznacza, że powinno się po nie sięgać na bieżąco? Niekoniecznie, a jeśli już, to najlepiej w bardzo ograniczonych ilościach. Jak wskazują eksperci, tylko bardzo ograniczone spożycie alkoholu, a zatem na poziomie poniżej 30 g etanolu dziennie, może stanowić wsparcie w ograniczeniu ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej oraz udaru niedokrwiennego[3]. Natomiast wyższe dawki „procentów” są prostą drogą do zwiększenia zagrożenia nimi, a także:

  • nadciśnieniem tętniczym,
  • zawałem serca,
  • udarem krwotocznym,
  • migotaniem przedsionków,
  • arytmią serca[4],
  • miażdżycą.

Ponadto alkohol może prowadzić do powstania marskości wątroby, a także podnieść ryzyko zachorowania na niektóre nowotwory. Nie można także zapomnieć o tym, że to używka, której spożycie może prowadzić do powstania bardzo groźnego w skutkach nałogu.

Czy zatem rzeczywiście warto pić regularnie lampkę czerwonego wina do kolacji? Niekoniecznie – zwłaszcza jeśli spożywanie alkoholu nie jest Twoim zwyczajem. Szczególnie że w ostatnich latach rola tego trunku w profilaktyce chorób wieńcowych również jest podważana – choćby dlatego, że zawartość wartościowego polifenolu nie jest w nim aż tak wysoka[5].

Biorąc więc pod uwagę ryzyka związane ze spożyciem alkoholu – lepiej pomyśleć o bezpieczniejszych sposobach wsparcia prawidłowej pracy układu sercowo-naczyniowego.

Jak bezpiecznie wspomóc swoje serce?

Chcesz zadbać o zdrowie swojego serca? Zadbaj przede wszystkim o:

  • ograniczenie spożycia soli oraz cukru,
  • zmniejszenie ilości tłuszczów zwierzęcych w diecie – masło czy smalec warto zastąpić margaryną roślinną zawierającą sterole roślinne. Przyczyniają się one do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g, w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[6],
  • zdrowe zbilansowanie posiłków zgodne z zaleceniami WHO,
  • optymalną dawkę ruchu każdego dnia – nawet zrezygnowanie z windy na rzecz schodów czy spacer do sklepu zamiast dojechanie do niego samochodem zrobią różnicę,
  • ograniczenie stresu.

Pamiętając o tych podstawowych zasadach, wspierasz zdrowie swojego serca bez potencjalnych „skutków ubocznych”, które mogą płynąć ze spożycia alkoholu.

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/154015,kardioprotekcyjne-wlasciwosci-wina

[2] https://www.ptfarm.pl/pub/File/Bromatologia/2012/4/BR%204-2012%20s.%201166-1174.pdf

[3] https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/alkohol-i-choroby-ukladu-sercowo-naczyniowego/

[4] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/aktualnosci/217593,eksperci-nie-ma-bezpiecznej-dawki-alkoholu

[5] https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/alkohol-i-choroby-ukladu-sercowo-naczyniowego/

[6] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Nadciśnienie tętnicze u młodych osób: przyczyny i profilaktyka

2022-04-06 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (3 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Nadciśnienie tętnicze u młodych osób: przyczyny i profilaktyka

Chociaż nadciśnienie tętnicze jest kojarzone głównie z osobami starszymi, coraz częściej problem występuje u młodych dorosłych. Zlekceważone może dawać nieprzyjemne objawy, a także skutkować postępem choroby. Warto więc poznać przyczyny takiego stanu i – o ile to możliwe – podjąć działania profilaktyczne.

Nadciśnienie tętnicze u młodych osób określa się mianem zaburzenia hemodynamicznego. Jego cechą charakterystyczną we wczesnej fazie jest duża pojemność wyrzutowa i prawidłowy opór obwodowy[1]. Powszechnie uważa się, że występowanie tego schorzenia w młodym wieku ma związek z tzw. nadciśnieniem wtórnym.
Optima Omega 3

Nadciśnienie tętnicze w młodym wieku – skąd się bierze?

Istnieje wiele powodów, dla których może dojść do rozwoju nadciśnienia tętniczego u młodych dorosłych.

Predyspozycje genetyczne

Rodzinne obciążenie nadciśnieniem tętniczym zwiększa ryzyko jego wystąpienia u innych członków rodziny. Jeśli więc któryś z rodziców zmaga się z tym schorzeniem, istnieje duże prawdopodobieństwo, że taka sama sytuacja spotka potomka.

Niska urodzeniowa masa ciała

Wyniki badań populacyjnych wskazują na zależność między niską masą urodzeniową a zwiększoną zapadalnością na choroby układu sercowo-naczyniowego w dorosłym życiu.

Nadwaga / otyłość

Otyłość zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego, a jednym z mechanizmów łączących jest zwiększone wchłanianie zwrotne sodu w cewkach nerkowych. Prowadzi to do dodatniego bilansu sodowego w organizmie[2].

Stres

Sytuacje stresowe prowadzą do wzrostu ciśnienia tętniczego, więc związek między nadciśnieniem tętniczym a stanem emocjonalnym jest znany. Uważa się, że ma w tym swój udział zwiększona aktywacja układu współczulnego.

Badania wykazały, że narażenie na stres w miejscu pracy zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia[3]. Biorąc pod uwagę fakt, że młode osoby są obciążone nadmiarem obowiązków zawodowych, może być to jedną z głównych przyczyn nadciśnienia tętniczego.

Czy nadciśnieniu tętniczemu u młodych można zapobiec?

Nawet obciążenie rodzinne nie oznacza, że osoba młoda będzie zmagać się z nadciśnieniem tętniczym. Z tego powodu warto – jak najwcześniej – wprowadzić działania prewencyjne, które zmniejszą ryzyko wystąpienia tego problemu.

Prawidłowy sposób odżywiania

Prawidłowa dieta ma podwójne działanie. Z jednej strony pomoże uniknąć nadwagi lub otyłości. Z drugiej strony przyczyni się do ograniczenia spożycia soli.

Dlaczego zmniejszenie podaży soli w diecie jest kluczowe? Okazuje się, że ograniczenie jej spożycia do 5-6 g dziennie pomaga obniżyć ciśnienie skurczowe o 1-2 mm Hg u osób bez nadciśnienia oraz o 4-5 mm Hg u osób z nadciśnieniem tętniczym[4].

W diecie nie powinno być miejsca na napoje energetyczne. Zawarta w nich kofeina przyczynia się do wzrostu ciśnienia tętniczego we krwi, a także odpowiada za zwiększenie aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron[5].

Prowadzenie mniej stresującego trybu życia

Chociaż stres może działać motywująco, przedłużający się w czasie nie wpływa korzystnie na zdrowie. Warto zatem dążyć do zminimalizowania narażania się na stres w pracy. Dobrym pomysłem jest stosowanie technik relaksacyjnych oraz całkowite odcięcie się od obowiązków zawodowych po powrocie do domu.

Zwiększenie aktywności fizycznej

Utrzymanie optymalnej aktywności fizycznej jest jednym z elementów zdrowego trybu życia. Pomaga więc zmniejszyć ryzyko wystąpienia nadciśnienia w młodym wieku.

Powszechnie uważa się, że systematyczny trening pomaga w normalizowaniu ciśnienia krwi[6].

Prawdopodobieństwo nadciśnienia tętniczego u osób młodych zawsze istnieje – niezależnie od tego, czy należysz do grupy ryzyka. Możesz jednak tego uniknąć, a także konsekwencji zdrowotnych, jeszcze bardziej zwracając uwagę na prowadzony styl życia. Kilka drobnych modyfikacji zwykle wystarczy, aby ograniczyć ryzyko nadciśnienia tętniczego w młodym wieku.

[1] Krystyna Widecka, Nadciśnienie u młodych dorosłych mężczyzn – jak je optymalnie leczyć?; Arterial HypertensionVol 20, No 3 (2016) #48723

[2] Marcin Adamczak, Damian Gojowy, Andrzej Więcek; Praca poglądowa; Nadciśnienie tętnicze związane z otyłością; Copyright © 2014 Via Medica, ISSN 1428–5851

[3] Krystyna Widecka, Nadciśnienie u młodych dorosłych mężczyzn – jak je optymalnie leczyć?; Arterial HypertensionVol 20, No 3 (2016) #48723

[4] Małgorzata Łazarczyk, Katarzyna Grabańska-Martyńska, Maciej Cymerys; Analiza spożycia soli kuchennej u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym; Forum Zaburzeń Metabolicznych, Tom 7, Nr 2 (2016) #47522

[5] https://pulsmedycyny.pl/produkty-na-cenzurowanym-czyli-co-podnosi-cisnienie-896484

[6] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/sport/115125,trening-zdrowotny-a-nadcisnienie-tetnicze

Profil kardiologiczny: na czym polega? Kiedy warto go wykonać?

2022-04-04 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (6 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Profil kardiologiczny: na czym polega? Kiedy warto go wykonać?

Choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią poważny problem zdrowotny. Szacuje się, że nawet 12 mln Polaków jest zagrożonych rozwojem niewydolności serca[1].  Tymczasem wielu schorzeń można uniknąć lub natychmiast rozpocząć ich leczenie – wystarczy profilaktyka. Sprawdź, jakie badania należy wykonać w ramach tzw. profilu kardiologicznego.

W ramach profilaktyki chorób układu krążenia zaleca się m.in. zmodyfikowanie nawyków żywieniowych, zaprzestanie palenia tytoniu, zwiększenie aktywności fizycznej, normalizacja ciśnienia tętniczego[2]. Nie bez znaczenia są również badania, które pozwalają ocenić ryzyko rozwoju schorzeń dotykających układ krążenia.

Profil kardiologiczny – co to?

Profil kardiologiczny to zestaw badań, które pozwalają określić stan zdrowia serca – ocenić prawidłową pracę i wykryć ewentualne zaburzenia jego rytmu.
Optima Omega 3

Badania laboratoryjne

Badania laboratoryjne polegają na pobraniu próbki krwi pacjenta, którą następnie poddaje się analizie. W skład tego typu badań wchodzą np.:

  • morfologia – pozwala na ocenę składu ilościowego i jakościowego krwi, co umożliwia wykrycie m.in. chorób przewlekłych związanych z układem krążenia;
  • lipidogram – umożliwia wykrycie zaburzeń gospodarki lipidowej;
  • stężenie glukozy na czczo – pozwala wykryć cukrzycę lub stan przedcukrzycowy;
  • stężenie potasu – pozwala na określenie, czy doszło do zaburzeń równowagi elektrolitowej, od której zależy m.in. prawidłowe funkcjonowanie mięśni (w tym mięśnia sercowego);
  • stężenie kinazy keratynowej (CK) – pozwala na wykrycie chorób serca spowodowanych np. zawałem, urazem, stanem zapalnym;
  • stężenie ALAT – pozwala na określenie, czy doszło do niewydolności krążenia lub zawału serca;
  • stężenie ASPAT – pomaga wykazać, czy doszło do martwicy serca.

Szczególne znaczenie przypisuje się lipidogramowi – badaniu, które pomaga wykryć lub wykluczyć hipercholesterolemię. Warto bowiem mieć świadomość, że podwyższony poziom cholesterolu LDL jest jednym z głównych czynników rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego[3].

Jak przygotować się do takich badań? Do gabinetu należy zgłosić się na czczo (tj. ostatni posiłek zaleca się spożyć na ok. 12 godzin przed pobraniem krwi), ale dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody. Zaleca się przy tym zrezygnować ze spożycia alkoholu, palenia papierosów oraz ograniczyć wysiłek fizyczny.

Natomiast nie należy radykalnie zmieniać swoich nawyków żywieniowych na kilka-kilkanaście dni przed badaniem – chodzi bowiem o to, aby uzyskane wyniki stanowiły odzwierciedlenie standardowego trybu życia.

Badania obrazowe

Profil kardiologiczny uwzględnia również badania obrazowe, wśród których wymienia się:

  • EKG – pozwala na wykrycie ewentualnych zaburzeń pracy serca;
  • echo serca – umożliwia ocenę budowy mięśnia sercowego i naczyń krwionośnych;
  • RTG klatki piersiowej – pozwala na ocenę stanu serca i naczyń, a także płuc czy dróg oddechowych.

Kto powinien wykonać profil kardiologiczny?

Profil kardiologiczny to grupa badań, na które powinny zdecydować się nie tylko osoby znajdujące się w grupie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych czy odczuwających niepokojące objawy wskazujące na rozwój tych schorzeń.

Takie badania powinny regularnie wykonywać również osoby potencjalnie zdrowe – także wtedy, gdy nie uskarżają się na żadne dolegliwości. Warto bowiem pamiętać, że np. hipercholesterolemia może nie dawać wyraźnych objawów, a prowadzi do rozwoju miażdżycy.

Wykonanie profilu kardiologicznego – w ramach prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego zaleca się m.in. osobom:

  • po ukończeniu 35. roku życia,
  • zmagającym się z nadwagą lub otyłością,
  • leczącym się na nadciśnienie tętnicze,
  • po przebytym zawale serca,
  • palącym papierosy.

W zależności od uzyskanych wyników profil kardiologiczny zaleca się wykonywać raz w roku lub rzadziej. Można też częściej monitorować te parametry, których wyniki odbiegają od obowiązujących norm.

Lepiej zapobiegać niż leczyć…

Eksperci podkreślają, że prewencja chorób układu sercowo-naczyniowego odgrywa istotną rolę. Znaczenie ma jednak nie tylko regularne wykonywanie badań kardiologicznych, ale również zmiana stylu życia. Ważne są m.in. modyfikacja diety, zwiększenie aktywności fizycznej, kontrolowanie ciśnienia tętniczego.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/aktualnosci/194370,co-roku-175-tys-polakow-umiera-z-przyczyn-kardiologicznych

[2] Interwencja czy prewencja? Zasady profilaktyki chorób układu krążenia w 2018 roku; Kardiologia Inwazyjna nr 5 (12), rok 2017

[3] Hipercholesterolemia jako najbardziej rozpowszechniony czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego w Polsce. O czym warto pamiętać w codziennej praktyce?; Choroby Serca i Naczyń 2014, tom 11, nr 4, 204–211; Copyright © 2014 Via Medica, ISSN 1733–2346

Nadciśnienie ukryte – co to jest, jakie są objawy?

2022-04-03 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Nadciśnienie ukryte: czym jest i do czego prowadzi?


Nadciśnienie jest poważnym stanem, z którym zmaga się spore grono Polaków. Niepokojący jest przy tym fakt, że wielu rodaków cierpi na tzw. nadciśnienie ukryte. Dowiedz się, czym jest i jakie mogą być jego skutki zdrowotne.

Szacuje się, że nadciśnienie ukryte może dotyczyć nawet 10% pacjentów, w przypadku których pomiary wykonywane w gabinecie lekarskim są prawidłowe[1]. Jest to tak samo poważny stan, który skutkuje wieloma problemami zdrowotnymi. To główny powód, dla którego należy systematycznie monitorować wartości ciśnienia tętniczego – nie tylko przy okazji profilaktycznych badań lekarskich, ale także w warunkach domowych.
Optima Omega 3

Nadciśnienie ukryte – co to jest?

Mianem nadciśnienia ukrytego (maskowanego) określa się nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego po pomiarach w warunkach domowych lub po przeprowadzeniu holtera przy utrzymywaniu się prawidłowych wartości podczas pomiarów dokonywanych przez lekarza. Jest to więc przypadłość odwrotna do tzw. nadciśnienia białego fartucha, którego istotą jest wzrost ciśnienia tętniczego podczas pomiaru gabinetowego.

Skąd się bierze nadciśnienie ukryte? Poznaj czynniki ryzyka

Obserwacja pacjentów zmagających się z nadciśnieniem ukrytym pozwoliła na wyodrębnienie kilku czynników, które zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju tej odmiany choroby.

Jednym z głównych czynników jest wiek – odsetek dzieci i osób poniżej 20. roku życia jest znacznie mniejszy w porównaniu do dorosłej populacji[2].

Zalicza się do nich m.in.:

  • przewlekły stres, najczęściej związany z pracą zawodową,
  • nadmierne spożywanie alkoholu,
  • aktywność fizyczna[3].

Ponadto zauważono, że wzrost ciśnienia tętniczego zwykle ma miejsce w godzinach porannych i godzinach nocnych[4]. Zaś u niektórych osób nadciśnienie może ujawniać się tylko w czasie pracy, co ma związek z wielogodzinnym siedzeniem za biurkiem oraz nadmiernym stresem[5].

Nadciśnienie ukryte – czy stanowi zagrożenie?

Bardzo wysokie ciśnienie tętnicze krwi to poważny problem – niezależnie od tego, w jakich warunkach dochodzi do jego ujawnienia. Jednak zdaniem specjalistów to właśnie nadciśnienie ukryte wiąże się ze znacznie większym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego i chorób nerek w porównaniu do np. ciśnienia białego fartucha i tylko niewiele mniejszym ryzykiem tych schorzeń w porównaniu do typowego nadciśnienia tętniczego[6]. Zdaniem naukowców ukryte nadciśnienie zwiększa ryzyko śmierci spowodowanej chorobami serca nawet o 126%[7].

Wśród najczęstszych powikłań nadciśnienia ukrytego wymienia się m.in.:

  • przerost lewej komory serca[8],
  • pogrubienie błony wewnętrznej i środkowej tętnicy szyjnej.

Nadciśnienie ukryte trzeba leczyć

Nadciśnienie ukryte wymaga leczenia, podobnie jak każda inna forma tego schorzenia. Dobra wiadomość jest taka, że – z uwagi na przyczyny problemu – zwykle wystarczą metody niefarmakologiczne. Podstawą jest więc zmiana stylu życia.

Ograniczenie palenia

Uważa się, że nadciśnienie maskowane występuje znacznie częściej u palaczy. Warto więc zerwać z nałogiem albo przynajmniej ograniczyć liczbę wypalanych papierosów.

Większa aktywność fizyczna

Nie musisz od razu stać się zawodowym sportowcem czy wykonywać ciężkie treningi na siłowni. Jeśli więcej czasu spędzasz za biurkiem, zwiększ swoją aktywność. Zrezygnuj z windy na rzecz wchodzenia po schodach. Przesiądź się do komunikacji miejskiej i wysiadaj kilka przystanków wcześniej, aby pozostałą trasę pokonać pieszo.

Zmień dietę na zdrowszą

Jeśli wiele godzin spędzasz w pracy, z pewnością nie zawsze masz czas na pełnowartościowy posiłek. Chociaż w sięganiu po szybkie przekąski nie ma nic złego, warto przyjrzeć się swoim nawykom.

Pamiętaj, że nadciśnienie tętnicze często idzie w parze z podwyższonym poziomem cholesterolu LDL – uważa się, że przekroczenie optymalnego stężenia frakcji LDL zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych u osób z nadciśnieniem tętniczym nawet dwukrotnie[9]. Warto zatem nie tylko ograniczyć ilość soli w diecie, ale także zadbać o obecność niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Do codziennego jadłospisu można włączyć także sterole roślinne, w które została wzbogacona m.in. miękką margaryna Optima Cardio. Udowodniono, że fitosterole przyczyniają się do redukcji poziomu cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy ich dziennym spożyciu na poziomie 1,5-2,4 g w połączeniu ze zdrową dietą[10].

Nawet jeśli należysz do grupy ryzyka, możesz uniknąć nadciśnienia ukrytego. Wystarczy, że będziesz stale monitorować wartości ciśnienia tętniczego i – w razie przekroczenia obowiązującej normy – zmienisz styl życia na zdrowszy.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58797,nadcisnienie-ukryte

[2] Jerzy A. Głuszek, Waldemar Olszewski; Nadciśnienie maskowane (ukryte). Uwagi kliniczne; Choroby Serca i Naczyń 2010, tom 7, nr 1, 1–6; Copyright © 2010 Via Medica, ISSN 1733–2346

[3] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58797,nadcisnienie-ukryte

[4] Jerzy A. Głuszek, Waldemar Olszewski; Nadciśnienie maskowane (ukryte). Uwagi kliniczne; Choroby Serca i Naczyń 2010, tom 7, nr 1, 1–6; Copyright © 2010 Via Medica, ISSN 1733–2346

[5] https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C80035%2Czbyt-dlugie-siedzenie-w-pracy-grozi-ukrytym-nadcisnieniem.html

[6] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58797,nadcisnienie-ukryte

[7] Jerzy A. Głuszek, Waldemar Olszewski; Nadciśnienie maskowane (ukryte). Uwagi kliniczne; Choroby Serca i Naczyń 2010, tom 7, nr 1, 1–6; Copyright © 2010 Via Medica, ISSN 1733–2346

[8] https://europepmc.org/article/med/18698202

[9] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/aktualnosci/194991,zabojczy-duet-hiperlipidemia-i-nadcisnienie

[10] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

 

Jak zapobiec chorobie nadciśnieniowej? Profilaktyka przy nadciśnieniu tętniczym

2022-04-02 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...
Jak zapobiec chorobie nadciśnieniowej? Profilaktyka przy nadciśnieniu tętniczym


Nadciśnienie tętnicze uznaje się za jedną z powszechnych chorób układu krążenia. Jednocześnie stanowi główny czynnik determinujących rozwój schorzeń tego układu. To wystarczające powody, dla których warto podjąć działania przeciwdziałające wzrostowi ciśnienia tętniczego powyżej obowiązujących norm. Sprawdź, jak powinna wyglądać prewencja choroby nadciśnieniowej.

Nadciśnienie tętnicze daje poważne powikłania, które są przyczyną ponad 12% zgonów. Szczególnie ścisły związek obserwuje się między wysokimi wartościami ciśnienia a udarem mózgu oraz rozwojem choroby niedokrwiennej serca[1]. Na szczęście można podjąć działania, które doprowadzą do obniżenia poziomu ciśnienia lub utrzymania jego wartości na optymalnym poziomie.
Optima Omega 3

Czy to nadciśnienie tętnicze?

Nadciśnienie tętnicze nie daje zwykle charakterystycznych symptomów. Jego jedynym objawem bywają podwyższone wartości ciśnienia rozkurczowego i skurczowego, czego można dowiedzieć się podczas regularnie przeprowadzanych badań.

Mianem nadciśnienia tętniczego określa się ciśnienie tętnicze przekraczające wartości 140/90 mm Hg[2]. Rozpoznanie choroby dokonywane jest po przeprowadzeniu wielu pomiarów w regularnych odstępach czasu – najczęściej kilkudniowych lub kilkutygodniowych.

Samo nadciśnienie tętnicze – w zależności od uzyskanych wyników – można podzielić na:

  • łagodne (I stopień) – 140-159 / 90-99 mm Hg;
  • umiarkowane (II stopień) – 160-179 / 100-109 mm Hg;
  • ciężkie (III stopień) – ≥180 / ≥110 mm Hg[3].

Warto przy tym podkreślić, że – w celu stwierdzenia nadciśnienia – koniecznością jest przeprowadzenie pomiarów w gabinecie lekarskim.

Czynniki wpływające na rozwój nadciśnienia tętniczego

Poznanie czynników wpływających na rozwój nadciśnienia tętniczego pozwoli na podjęcie działań zapobiegających chorobie nadciśnieniowej. Zalicza się do nich:

  • predyspozycje genetyczne,
  • otyłość brzuszną,
  • nadmierne spożycie soli,
  • starzenie się organizmu wraz z wiekiem.

Warto przy tym podkreślić, że u ponad 90% pacjentów rozwija się tzw. nadciśnienie pierwotne. Największy udział w nim ma prowadzony styl życia i skłonności genetyczne.

Profilaktyka nadciśnienia tętniczego w 5 krokach

Wprowadzenie nawet drobnych modyfikacji w stylu życia pozwala zmniejszyć ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego.

Pozbądź się nadmiernych kilogramów

Otyłość brzuszną – szczególnie u młodych osób – uważa się za jeden z głównych czynników determinujących rozwój nadciśnienia tętniczego[4]. Dlatego warto dążyć do redukcji nadmiernej masy ciała i utrzymanie jej na optymalnym poziomie.

Podstawą racjonalnego odchudzania jest zdrowe odżywianie, które – w połączeniu z aktywnością fizyczną – pozwoli na uzyskanie deficytu energetycznego. Po osiągnięciu prawidłowej masy ciała należy kontynuować wypracowane na nowo nawyki żywieniowe, aby utrzymać wagę na odpowiednim poziomie.

Ogranicz spożycie soli

Polacy spożywają duże ilości soli – znacznie więcej niż to wynika z zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia oraz rekomendacji Instytutu Żywności i Żywienia. Statystyki pokazują, że rodacy przyjmują średnio 11,5 g na dobę – z czego aż 7 g pochodzi bezpośrednio z soli kuchennej[5]. Tymczasem dzienna dopuszczalna ilość to 5 g!

Przeprowadzone badania wykazały, że zmniejszenie spożycia soli kuchennej do wartości 5 g dziennie może przyczynić się do obniżenia ciśnienia skurczowego u osób z nadciśnieniem aż o 4-5 mm Hg oraz o 1-2 mm Hg u osób niechorujących na nadciśnienie[6].

Kontroluj poziom cholesterolu

Podwyższony poziom cholesterolu nie ma bezpośredniego wpływu na rozwój na nadciśnienie. Jednak przyczynia się do miażdżycy, która z kolei – na skutek zwężenia tętnic doprowadzających krew do nerek – może odpowiadać za powstawanie nadciśnienia[7].

Jeśli wyniki lipidogramu wskazują na hipercholesterolemię, warto przyjrzeć się codziennej diecie. Należy ograniczyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych i tłuszczów trans – to one podwyższają poziom cholesterolu LDL.

Warto także włączyć do diety sterole roślinne, których źródłem jest m.in. miękka margaryna Optima Cardio. Udowodniono, że pomagają one obniżyć poziom cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym ich spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[8].

Ogranicz stres

Prowadzenie stresującego trybu życia może zwiększyć ryzyko rozwoju choroby nadciśnieniowej. Hormony stresu (norepinefryna, epinefryna, kortyzol, dopamina) przyczyniają się do nasilenia stresu związanego z pracą czy życiem osobistym, co z kolei podnosi ciśnienie[9].

Postaw na aktywność fizyczną

Z aktywności fizycznej nie należy rezygnować – także wtedy, gdy udało ci się uzyskać optymalną masę ciała. Ruch – pod każdą postacią – sprzyja przepływowi krwi w naczyniach wieńcowych oraz pomaga normalizować ciśnienie krwi.

Chociaż skłonność do nadciśnienia zapisane jest w genach, rozwój choroby nadciśnieniowej zależy w dużej mierze od ciebie. Wystarczy zmienić nieodpowiednie nawyki w stylu życia – to najprostsza droga do optymalnych wartości ciśnienia.

[1] Rozpowszechnienie nadciśnienia tętniczego na świecie i w Polsce; Wybrane problemy kliniczne; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2014, tom 5, nr 4, 141–147

[2] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze

[3] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58731,klasyfikacja-nadcisnienia-tetniczego

[4] Jak oceniać otyłość brzuszną u pacjentów z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym?; Joanna Dziwura-Ogonowska, Rafał Heryć, Karolina Mierska, Anna Modrzejewska, Tomasz Miazgowski, Krystyna Widecka; Copyright © 2012 Via Medica, ISSN 1428–5851

[5] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/dieta-polakow-a-zalecenia-za-tlusto-za-slono-za-slodko/

[6] Analiza spożycia soli kuchennej u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym;

[7] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/ryzyko/58839,co-to-jest-miazdzyca-i-jaki-jest-jej-zwiazek-z-nadcisnieniem-tetniczym

[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[9] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/aktualnosci/280128,hormony-stresu-moga-zwiekszac-ryzyko-nadcisnienia

 

Jak obniżyć tętno? Przyczyny zbyt wysokiego pulsu

2022-04-01 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...

Jak obniżyć tętno? Przyczyny zbyt wysokiego pulsu


Tętno stanowi odzwierciedlenie pracy układu sercowo-naczyniowego. Jeśli jest nieprawidłowe, wówczas może to świadczyć o pewnych zaburzeniach, które bywają podstawą do konsultacji kardiologicznej. Poznaj najczęstsze przyczyny zbyt wysokiego pulsu i dowiedz się, w jaki sposób można go obniżyć.

Mianem tętna określa się pulsowanie ścian tętnicy, wywołane falą przepływającej krwi. Zależy ono od dwóch czynników: bicia serca oraz stanu badanych naczyń krwionośnych[1].
Optima Cardio Potas+

Optymalne wartości tętna – poznaj obowiązujące normy

Tętno wyrażane jest w liczbie uderzeń na minutę. Wyniki różnią się, m.in. w zależności od wieku. Poniżej prezentujemy uśrednione wartości ustalone dla osób zdrowych:

  • płód – 110-150 uderzeń na minutę,
  • niemowlęta – 130 uderzeń na minutę,
  • dzieci – 100 uderzeń na minutę,
  • młodzież – 85 uderzeń na minutę,
  • dorośli – 64-90 uderzeń na minutę,
  • osoby starsze – 55-60 uderzeń na minutę.

Jak prawidłowo ocenić tętno?

Chociaż wiele nowoczesnych ciśnieniomierzy ma opcję wykrywania i obliczania tętna, samodzielna jego ocena jest dość trudna. Trzeba wykazywać się sporym doświadczeniem klinicznym, aby móc nie tylko wskazać liczbę uderzeń na minutę, ale też określić konkretne cechy pulsu.

Lekarz przeprowadza badanie tętna poprzez: obserwację, osłuchiwanie, badanie palpacyjne. Na tej podstawie określa:

  • częstotliwość – odzwierciedla częstotliwość rytmu serca,
  • amplitudę – określająca to, jak mocno tętnica uwypukla się na skutek przepływającej krwi,
  • miarowość – pozwala na ocenę zgodności z biciem serca,
  • czas trwania fali skurczowej – stanowi odzwierciedlenie stanu układu krążenia[2].

Dlaczego tętno przyspiesza?

Przyczyny zbyt wysokiego pulsu są mocno zróżnicowane i – na szczęście – nie zawsze wskazują na poważne schorzenie. Bardzo często zdarza się, że podwyższone tętno stanowi skutek nadmiernego wysiłku fizycznego, stresu, zdenerwowania itp. Niekiedy przyspieszony puls to efekt zmęczenia, nadmiernego spożycia alkoholu czy kawy.

Zbyt wysokie tętno – szczególnie jeśli utrzymuje się przez długi czas – może świadczyć o pewnych zaburzeniach zdrowotnych. Zalicza się do nich m.in.:

  • choroby układu sercowo-naczyniowego, np. miażdżyca, nadciśnienie, zapalenie mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna serca,
  • nadczynność tarczycy,
  • nadmierne stężenie potasu we krwi (hiperkalemia),
  • wzmożona aktywność nerwu błędnego (wagotonia).

Biorąc pod uwagę częstość występowania poszczególnych schorzeń, to właśnie choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią główną przyczynę zbyt wysokiego tętna.

Zbyt wysokie tętno – jak je obniżyć?

Najskuteczniejszą metodą walki z wysokim tętnem jest wyeliminowanie przyczyny. Jeśli znasz czynniki wpływające na podwyższanie pulsu, należy dążyć do ich ograniczenia.

Unikaj nadmiernego stresu

Silne emocje czy nagłe zdenerwowanie powodują przyspieszenie bicia serca, co z kolei wiąże się z podwyższeniem tętna. Jeśli chcesz przywrócić puls do optymalnych wartości, nie stresuj się nadmiernie. Chociaż trudno tego uniknąć, warto nauczyć się radzić sobie z nim w tak ekstremalnych sytuacjach.

Ogranicz spożycie kawy

Nadmierne spożywanie kawy – szczególnie na czczo – może podwyższyć tętno[3]. Warto więc zmniejszyć ilość przyjmowanej kofeiny w ciągu dnia.

Zadbaj o optymalny poziom cholesterolu we krwi

Samo wysokie stężenie cholesterolu nie wpływa bezpośrednio na wysoki puls. Ma jednak związek z rozwojem miażdżycy – choroby, która odpowiada za podwyższanie tętna. Z tego powodu należy dążyć do obniżania poziomu cholesterolu frakcji LDL. Najlepszym sposobem jest wprowadzenie modyfikacji w codziennym żywieniu.

Zaleca się ograniczyć spożycie produktów pochodzenia zwierzęcego z uwagi na wysoką zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych. Każdy dodatkowy 1% energii pochodzącej z tych tłuszczów (po przekroczeniu dziennego zapotrzebowania na poziomie 10% wartości energetycznej) prowadzi do wzrostu poziom cholesterolu LDL nawet o 1,6 mg/dl[4].

Warto włączyć także sterole roślinne, które przyczyniają się one do obniżenia poziomu cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu ze zdrowym stylem życia[5]. Najlepszym sposobem na ich regularne przyjmowanie jest zastąpienie masła miękką margaryną kubkową, np. Optima Cardio.

Włącz odpowiednią aktywność fizyczną

Chociaż intensywny wysiłek fizyczny może odpowiadać za podwyższenie tętna, wcale nie trzeba rezygnować z aktywności. Wybierz taką formę treningu, która nie powoduje gwałtownych skoków pulsu.

Warto przy tym pamiętać, że regularna aktywność fizyczna pozwala przyzwyczaić się organizmowi do zmian wysiłkowych. Jednocześnie dochodzi do spadku tętna spoczynkowego, co przekłada się na spadek wartości tętna wysiłkowego[6].

Jeżeli tętno nadal jest wysokie, mimo prób walki z przyczynami takiego stanu, warto poinformować o tym lekarza.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154834,nieprawidlowe-tetno

[2] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/154834,nieprawidlowe-tetno

[3] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/lista/show.html?id=94223

[4] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[5] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[6] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21670241/

 

Domowe sposoby na obniżenie cholesterolu: czy są skuteczne?

2022-01-10 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (5 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Obniżanie cholesterolu naturalnymi metodami jest możliwe - dieta antycholesterolowa oparta na sterolach roślinnych, zbilansowanych składnikach oraz zdrowy styl życia mogą być kluczem do niwelowania problemu wysokiego cholesterolu.


Nawet 60% Polaków może zmagać się z podwyższonym poziomem cholesterolu[1], który jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Jednak nieprawidłowe wyniki lipidogramu wcale nie oznaczają konieczności przyjmowania leków do końca życia. Zastanawiasz się, jak obniżyć cholesterol? Domowe sposoby mogą okazać się niezawodnym wsparciem.
Optima Omega 3

Cholesterol to substancja tłuszczowa, która występuje w organizmie człowieka – jest syntetyzowana w różnych tkankach. Odpowiada m.in. za trawienie tłuszczu – jako składnik żółci. Wspomaga przekazywanie sygnałów – jako składnik otoczki mielinowej komórek nerwowych. Wspiera proces syntezy witaminy D i niektórych hormonów steroidowych[2]. Sam w sobie nie jest szkodliwy, o ile jego stężenie utrzymuje się w optymalnych granicach. Natomiast nadmierne nagromadzenie cholesterolu LDL sprzyja powstawaniu blaszek miażdżycowych, co zwiększa ryzyko poważnych chorób układu sercowo-naczyniowego.

Jak obniżyć cholesterol – domowe sposoby.

Jeśli zastanawiasz się, jak obniżyć cholesterol, domowe sposoby będą słusznym kierunkiem. Okazuje się, że prowadzony styl życia odgrywa istotną rolę – wprowadzenie nawet drobnych modyfikacji pozwala zredukować stężenie niepożądanej frakcji LDL.

1. Stosowanie zasad zdrowej diety

Prawidłowo zbilansowana dieta wpływa na ogólne funkcjonowanie organizmu. W przypadku wysokiego poziomu cholesterolu warto szczególną uwagę zwrócić na niektóre kategorie produktów spożywczych. Ograniczenie spożycia jednych oraz włączenie do diety innych pozwala na zredukowanie stężenia lipoprotein LDL.

2. Wzbogacenie diety sterolami roślinnymi

Sterole roślinne to specyficzne związki pochodzenia roślinnego, które należą do tej samej grupy substancji co cholesterol. Ich wyjątkowość polega na zdolność do obniżania poziomu lipoprotein frakcji LDL. Efekt redukcji jego stężenia o 7-10% można osiągnąć po 2-3 tygodniach spożycia 1,5-2,4 g steroli roślinnych dziennie w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[3].

Jednym ze źródeł steroli roślinnych jest Optima Cardio – miękka margaryna kubkowa do smarowania pieczywa.

3. Zwiększenie spożycia produktów zawierających błonnik pokarmowy

Produkty pełnoziarniste, warzywa czy owoce są pożądane w diecie nie tylko z uwagi na dostarczanie ważnych witamin i składników mineralnych. Stanowią źródło błonnika, który pozytywnie wpływa na poziom cholesterolu LDL i cholesterolu całkowitego (obniża te parametry)[4]. Zaleca się spożywać minimum 3 g błonnika na dobę[5].

4. Ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych

Nasycone kwasy tłuszczowe występują przede wszystkim w tłuszczach pochodzenia zwierzęcego, np. maśle, serach, słoninie, mięsie. Ich źródłem są także olej palmowy, olej kokosowy, a nawet orzechy. Jako że nie da się ich całkowicie wyeliminować, należy je ograniczyć – tak, aby dzienne spożycie nie przekraczało 10% zapotrzebowania kalorycznego. Szacuje się, że każdy 1% energii pochodzącej z tłuszczów nasyconych powyżej ustalonego limitu przyczynia się do wzrostu stężenia cholesterolu LDL o 1,6 mg/dl[6].

5. Ograniczenie spożycia tłuszczów trans

Izomery trans kwasów tłuszczowych występują nie tylko w produktach spożywczych zawierających częściowo utwardzone / uwodornione tłuszcze roślinne. Ich źródłem są również mięso i mleko (także jego przetwory) przeżuwaczy. Dlaczego zaleca się ograniczyć ich spożycie? Przyczyniają się one do wzrostu poziomu cholesterolu LDL i obniżania poziomu cholesterolu HDL[7].

6. Zwiększenie aktywności fizycznej

Regularna aktywność fizyczna jest jednym z czynników odgrywających kluczową rolę w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych – pozwala obniżyć ryzyko zgonu z powodu chorób układu krążenia o 30-50%[8]. Oznacza to, że wysiłek wpływa także na redukcję poziomu cholesterolu.

Nie chodzi o to, aby zacząć wykonywać intensywne treningi. Wsparcie mogą okazać się ćwiczenia o umiarkowanej intensywności, trwające ok. 30-45 minut dziennie.

Domowe sposoby na obniżanie cholesterolu LDL to krok w stronę lepszego zdrowia. Postępowanie zgodne z powyższymi wskazówkami może uchronić cię przed koniecznością leczenia farmakologicznego. Należy jednak skonsultować się z lekarzem – choćby w celu przeanalizowania wyników lipidogramu.

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/63694,jestem-szczupla-a-mimo-to-mam-podwyzszony-poziom-cholesterolu-dlaczego

[2] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/117035,cholesterol

[3] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[4] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/64902,dieta-po-zawale

[5] Wojciech Łukaszewski i wsp.; Diagnostyka i leczenie zaburzeń lipidowych według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego (EAS) z 2016 roku; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2018, tom 9, nr 1, 23–35

[6] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[7] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/109559,czy-wszystkie-kwasy-tluszczowe-trans-sa-zle

[8] Ocena poziomu aktywności fizycznej dorosłej populacji Polski. Wyniki programu WOBASZ; Kardiologia Polska 2005; 63: 6 (supl. 4)

Masa ciała a choroby serca: czy szczupli zawsze są zdrowsi?

2022-01-08 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Masa ciała a choroby serca

Nadwaga i otyłość to jedne z głównych czynników, które zwiększają ryzyko chorób układu krążenia. W celu ograniczenia tego ryzyko zaleca się zredukowanie masy ciała. Czy to więc oznacza, że osoby szczupłe są zdrowsze? Sprawdzamy.

Optima Omega 3

Chociaż tkanka tłuszczowa jest przede wszystkim rezerwuarem energetycznym, to nie jedyna jej rola. Stanowi aktywnie metaboliczny gruczoł wydzielania wewnętrznego odpowiadający za syntezę oraz wydzielanie hormonów, cytokin oraz substancji wazoaktywnych, które wpływają m.in. na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego[1].

Otyłość – konsekwencje dla serca

O ile osoby z tkanką tłuszczową zgromadzoną w nadmiarze w okolicach bioder, pośladków i ud nie należą do grupy zwiększonego ryzyka rozwoju chorób układu krążenia. Zupełnie inaczej jest w przypadku otyłości brzusznej, dla której typowa jest nie tylko insulinooporność, ale również:

Nadmierna masa ciała – skutki

Nadwaga i otyłość to nie tylko trudności w poruszaniu się, spowodowane nadmiernym obciążeniem stawów. Skutki widoczne są także w większym ryzyku chorób sercowo-naczyniowych.

Warto przy tym podkreślić, że nadmierna masa ciała wpływa przede wszystkim na stan zdrowia kobiet. Szacuje się, że BMI powyżej 30 zwiększa ryzyko chorób układu krwionośnego nawet sześciokrotnie[3].

Choroba niedokrwienna serca

Otyłość jest jednym z czynników wpływających na rozwój choroby niedokrwiennej serca. Okazuje się, że ogromną rolę odgrywa otyłość brzuszna. Prawdopodobieństwo wystąpienia tego schorzenia wzrasta nawet:

  • 90% w przypadku mężczyzn z obwodem brzucha powyżej 102 cm
  • 97% w przypadku kobiet z obwodem talii powyżej 88 cm[4].

Nadciśnienie tętnicze

Powszechnie uważa się, że otyłość to jeden z najważniejszych czynników zwiększających ryzyko nadciśnienia tętniczego. Szacuje się, że w Polsce aż 80% przypadków nadciśnienia tętniczego ma związek z nadmierną masą ciała[5].

Osoby szczupłe także narażone na zawał serca?

W większości przypadków osoby szczupłe – z uwagi na prawidłową masę ciała – są mniej narażone np. na zawał serca. Warto jednak mieć świadomość, że nie jest to regułą – zdarzają się tzw. incydenty sercowe, które dotyczą szczupłych, młodych i wysportowanych osób. Z czego to wynika?

Takie osoby mogą być dotknięte genetycznymi skłonnościami do podwyższonego cholesterolu, który jest jednym z istotnych czynników wpływających na rozwój miażdżycy. Mowa o tzw. hipercholesterolemii rodzinnej, w przypadku której wysoki cholesterol LDL to efekt konkretnej mutacji genetycznej. Okazuje się, że funkcjonowanie z podwyższonym stężeniem „złych” lipoprotein zwiększa ryzyko zawału serca czy udaru mózgu nawet kilkadziesiąt razy – i to jeszcze w młodym wieku niż ma to miejsce w przypadku osób nieobarczonych genetycznie[6].

Jak utrzymać wysoki cholesterol w ryzach?

Jeśli należysz do grupy ryzyka związanej z chorobami sercowo-naczyniowymi, warto zadbać o prawidłowy poziom cholesterolu. To właśnie frakcja LDL przekraczająca obowiązujące normy przyczynia się do rozwoju miażdżycy, której konsekwencją jest np. zawał serca.

Ogranicz spożycie tłuszczów nasyconych

Jeżeli twoja dieta obfituje w produkty pochodzenia zwierzęcego, dostarczasz sporą ilość tłuszczów nasyconych. Tymczasem maksymalna rekomendowana ich ilość nie powinna przekraczać 10% zapotrzebowania energetycznego. Zaś każdy dodatkowy 1% energii pochodzącej z tego źródła przyczynia się do wzrostu poziomu cholesterolu LDL nawet o 1,6 mg/dl[7].

Włącz do diety sterole roślinne

Sterole roślinne przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu o 7-10% w okresie 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[8]. Warto do diety włączyć ich źródła, np. margarynę kubkową Optima Cardio uznawaną za żywność funkcjonalną.

Zwiększ spożycie tłuszczów roślinnych

Tłuszcze zwierzęce warto zastąpić tłuszczami roślinnymi. Szczególne znaczenie mają olej: słonecznikowy, rzepakowy, lniany. Uważa się, że to przede wszystkim one pomagają obniżyć stężenie cholesterolu[9].

Zdrowa dieta powinna być twoim priorytetem, jeśli zależy ci na utrzymaniu serca w dobrej kondycji. Prawidłowy sposób odżywiania nie tylko wpłynie pozytywnie na twoją sylwetkę, ale i obniży wysoki cholesterol.

[1] Agata Bogołowska-Stieblich, Marek Tałałaj; Otyłość a choroby układu sercowo-naczyniowego; Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 5B, 2013

[2] Agata Bogołowska-Stieblich, Marek Tałałaj; Otyłość a choroby układu sercowo-naczyniowego; Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 5B, 2013

[3] https://kurier.pap.pl/profilaktyka/otylosc-i-nadwaga-pomnazaja-ryzyko-chorob-serca-oraz-nowotworow

[4] Anna Miczke; Diagnostyka i leczenie choroby niedokrwiennej serca u osób z otyłością; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2011, tom 2, nr 2, 113–118

[5] https://www.termedia.pl/Nadcisnienie-tetnicze-zwiazane-z-otyloscia,45,8963,0,0.html

[6] Hipercholesterolemia rodzinna – podstępna mutacja genetyczna; GAZETA AMG 3/2018

[7] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[9] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30006369/

Wysoki cholesterol u szczupłych osób – czy to możliwe?

2022-01-05 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Wysoki cholesterol u szczupłych osób – czy to możliwe?

Podwyższony poziom cholesterolu kojarzony jest przede wszystkim z nadwagą i otyłością brzuszną. Dlatego wiele szczupłych osób nie podejrzewa u siebie zaburzeń gospodarki lipidowej. Czy słusznie? Okazuje się, że wysoki cholesterol nie zawsze musi iść w parze z nadmierną masą ciała.

Optima Omega 3

Wysoki cholesterol – dlaczego jest niepożądany?

Cholesterol jest substancją tłuszczową, która odgrywa ważną rolę w organizmie. Odpowiada m.in. za syntezę niektórych hormonów, produkcję witaminy D czy kwasów żółciowych. O ile jest prawidłowo metabolizowany przez wątrobę oraz nie jest dostarczany w dużej ilości z produktów spożywczych, o tyle jego obecność nie stanowi zagrożenia.

Problemem staje się wysoki cholesterol LDL, który daje początek miażdżycy odpowiadającej za powstanie niedokrwienia. To z kolei prowadzi do rozwoju choroby wieńcowej, zawału serca, a nawet udaru mózgu[1].

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, o hipercholesterolemii mówi się w przypadku następujących stężeń:

  • cholesterolu LDL ≥3,0 mmol/l (115 mg/dl)
  • cholesterolu całkowitego ≥5,0 mmol/l (190 mg/dl)[2].

Okazuje się, że wartości cholesterolu przekraczające normy często dotyczą osób szczupłych.

Wysoki cholesterol u szczupłych – skąd się bierze?

Hipercholesterolemia to choroba, którą można podzielić na:

  • pierwotną: uwarunkowaną genetycznie,
  • wtórną: będącą następstwem wielu czynników – nie tylko diety, ale również innych schorzeń[3].

Jeżeli więc osoba szczupła zmaga się z wysokim poziomem cholesterolu, warto poznać przyczynę problemu. Pozwoli to podjąć odpowiednie kroki, które nie będą sprowadzać się wyłącznie do tzw. leczenia objawowego.

Hipercholesterolemia rodzinna

Hipercholesterolemia rodzinna to choroba, za powstanie której w dużej mierze odpowiada mutacja genowa – rzadko związana z mutacją jednego genu. Jak dochodzi do jej rozwoju?

Warto wiedzieć, że wątroba zdrowego człowieka odpowiada za wychwytywanie cząsteczek LDL z krwi. W przypadku mutacji genu receptora LDL, mutacji genu apolipoproteiny B bądź PCSK9, krew nie jest pozbawiana tych „szkodliwych” cząsteczek lipoprotein. W efekcie odkładają się one w ścianach naczyń i innych tkankach, prowadząc do powstania blaszki miażdżycowej[4].

Ryzyko zachorowania uzależnione jest od tego, czy chorują oboje rodzice (75% prawdopodobieństwa hipercholesterolemii), czy tylko jeden (50% prawdopodobieństwa hipercholesoterolemii). W tym pierwszym przypadku nasilenie choroby u dziecka może być dużo większe w porównaniu z dzieckiem, które dziedziczy chorobę tylko od jednego rodzica[5].

Hipercholesterolemia wywołana chorobami

Za główne przyczyny hipercholesterolemii wtórnej uznaje się m.in.:

  • niedoczynność tarczycy,
  • choroby wątroby, którym towarzyszy zastój żółci,
  • zespół nerczycowy[6].

W tym przypadku koniecznością jest rozpoznanie choroby podstawowej i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Pozwoli to na przywrócenie równowagi gospodarce lipidowej.

Wysoki cholesterol – jak z nim walczyć?

Dieta jest jednym z głównych elementów niefarmakologicznego leczenia zaburzeń lipidowych. W przypadku hipercholesterolemii ogromną rolę odgrywa włączenie do jadłospisu produktów pomagających obniżyć poziom cholesterolu LDL. Jednocześnie należy ograniczyć spożycie tych produktów, które wpływają na wzrost stężenia „złej” frakcji lipoprotein.

Włączenie steroli roślinnych

Udowodniono, że sterole roślinne odpowiadają za redukcję poziomu cholesterolu o 7-10% w okresie 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[7].

Najprostszym sposobem na ich włączenie do diety jest zamiana masła na miękką margarynę kubkową do smarowania pieczywa, np. Optima Cardio.

Ograniczenie spożycia tłuszczów trans

Tłuszcze trans powinny stanowić mniej niż 2% zapotrzebowania energetycznego[8]. To ważne, ponieważ odpowiadają one za wzrost poziomu cholesterolu LDL przy jednoczesnym obniżaniu poziomu cholesterolu HDL[9].

Należy zatem zmniejszyć spożycie nie tylko produktów zawierających w składzie częściowo utwardzone / uwodornione tłuszcze roślinne, ale mięso i przetwory mleczne przeżuwaczy (one zawierają niewielkie ilości tłuszczów trans pochodzenia naturalnego).

To kolejny powód, dla którego masło warto zastąpić miękką margaryną do smarowania pieczywa.

Ograniczenie spożycia kwasów tłuszczowych nasyconych

Nie więcej niż 10% zapotrzebowania kalorycznego – taka jest zalecana dopuszczalna ilość nasyconych kwasów tłuszczowych w codziennej diecie. Natomiast każdy dodatkowy 1% powyżej ustalonego limitu może prowadzić do wzrostu stężenia cholesterolu LDL o 1,6 mg/dl[10].

Pamiętaj! Jeśli w twojej rodzinie były przypadki hipercholesterolemii, warto regularnie kontrolować stan gospodarki lipidowej. Jednocześnie należy dbać o właściwą dietę – taką, która pomaga utrzymać poziom cholesterolu LDL w ryzach.

[1] Radosław Szczęch, Krzysztof Narkiewicz; Zaburzenia lipidowe; Choroby Serca i Naczyń 2008, tom 5, nr 4, 227–228; Copyright © 2008 Via Medica, ISSN 1733–2346

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/88295,hipercholesterolemia

[3] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/63694,jestem-szczupla-a-mimo-to-mam-podwyzszony-poziom-cholesterolu-dlaczego

[4] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna

[5] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna

[6] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/63694,jestem-szczupla-a-mimo-to-mam-podwyzszony-poziom-cholesterolu-dlaczego

[7] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[8] https://poznajsienatluszczach.pl/2016/02/24/tluszcz-w-diecie-ile-mozemy-go-spozywac/

[9] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/109559,czy-wszystkie-kwasy-tluszczowe-trans-sa-zle

[10] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020