Masa ciała a choroby serca: czy szczupli zawsze są zdrowsi?

2022-01-08 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Masa ciała a choroby serca

Nadwaga i otyłość to jedne z głównych czynników, które zwiększają ryzyko chorób układu krążenia. W celu ograniczenia tego ryzyko zaleca się zredukowanie masy ciała. Czy to więc oznacza, że osoby szczupłe są zdrowsze? Sprawdzamy.

Optima Omega 3

Chociaż tkanka tłuszczowa jest przede wszystkim rezerwuarem energetycznym, to nie jedyna jej rola. Stanowi aktywnie metaboliczny gruczoł wydzielania wewnętrznego odpowiadający za syntezę oraz wydzielanie hormonów, cytokin oraz substancji wazoaktywnych, które wpływają m.in. na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego[1].

Otyłość – konsekwencje dla serca

O ile osoby z tkanką tłuszczową zgromadzoną w nadmiarze w okolicach bioder, pośladków i ud nie należą do grupy zwiększonego ryzyka rozwoju chorób układu krążenia. Zupełnie inaczej jest w przypadku otyłości brzusznej, dla której typowa jest nie tylko insulinooporność, ale również:

Nadmierna masa ciała – skutki

Nadwaga i otyłość to nie tylko trudności w poruszaniu się, spowodowane nadmiernym obciążeniem stawów. Skutki widoczne są także w większym ryzyku chorób sercowo-naczyniowych.

Warto przy tym podkreślić, że nadmierna masa ciała wpływa przede wszystkim na stan zdrowia kobiet. Szacuje się, że BMI powyżej 30 zwiększa ryzyko chorób układu krwionośnego nawet sześciokrotnie[3].

Choroba niedokrwienna serca

Otyłość jest jednym z czynników wpływających na rozwój choroby niedokrwiennej serca. Okazuje się, że ogromną rolę odgrywa otyłość brzuszna. Prawdopodobieństwo wystąpienia tego schorzenia wzrasta nawet:

  • 90% w przypadku mężczyzn z obwodem brzucha powyżej 102 cm
  • 97% w przypadku kobiet z obwodem talii powyżej 88 cm[4].

Nadciśnienie tętnicze

Powszechnie uważa się, że otyłość to jeden z najważniejszych czynników zwiększających ryzyko nadciśnienia tętniczego. Szacuje się, że w Polsce aż 80% przypadków nadciśnienia tętniczego ma związek z nadmierną masą ciała[5].

Osoby szczupłe także narażone na zawał serca?

W większości przypadków osoby szczupłe – z uwagi na prawidłową masę ciała – są mniej narażone np. na zawał serca. Warto jednak mieć świadomość, że nie jest to regułą – zdarzają się tzw. incydenty sercowe, które dotyczą szczupłych, młodych i wysportowanych osób. Z czego to wynika?

Takie osoby mogą być dotknięte genetycznymi skłonnościami do podwyższonego cholesterolu, który jest jednym z istotnych czynników wpływających na rozwój miażdżycy. Mowa o tzw. hipercholesterolemii rodzinnej, w przypadku której wysoki cholesterol LDL to efekt konkretnej mutacji genetycznej. Okazuje się, że funkcjonowanie z podwyższonym stężeniem „złych” lipoprotein zwiększa ryzyko zawału serca czy udaru mózgu nawet kilkadziesiąt razy – i to jeszcze w młodym wieku niż ma to miejsce w przypadku osób nieobarczonych genetycznie[6].

Jak utrzymać wysoki cholesterol w ryzach?

Jeśli należysz do grupy ryzyka związanej z chorobami sercowo-naczyniowymi, warto zadbać o prawidłowy poziom cholesterolu. To właśnie frakcja LDL przekraczająca obowiązujące normy przyczynia się do rozwoju miażdżycy, której konsekwencją jest np. zawał serca.

Ogranicz spożycie tłuszczów nasyconych

Jeżeli twoja dieta obfituje w produkty pochodzenia zwierzęcego, dostarczasz sporą ilość tłuszczów nasyconych. Tymczasem maksymalna rekomendowana ich ilość nie powinna przekraczać 10% zapotrzebowania energetycznego. Zaś każdy dodatkowy 1% energii pochodzącej z tego źródła przyczynia się do wzrostu poziomu cholesterolu LDL nawet o 1,6 mg/dl[7].

Włącz do diety sterole roślinne

Sterole roślinne przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu o 7-10% w okresie 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[8]. Warto do diety włączyć ich źródła, np. margarynę kubkową Optima Cardio uznawaną za żywność funkcjonalną.

Zwiększ spożycie tłuszczów roślinnych

Tłuszcze zwierzęce warto zastąpić tłuszczami roślinnymi. Szczególne znaczenie mają olej: słonecznikowy, rzepakowy, lniany. Uważa się, że to przede wszystkim one pomagają obniżyć stężenie cholesterolu[9].

Zdrowa dieta powinna być twoim priorytetem, jeśli zależy ci na utrzymaniu serca w dobrej kondycji. Prawidłowy sposób odżywiania nie tylko wpłynie pozytywnie na twoją sylwetkę, ale i obniży wysoki cholesterol.

[1] Agata Bogołowska-Stieblich, Marek Tałałaj; Otyłość a choroby układu sercowo-naczyniowego; Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 5B, 2013

[2] Agata Bogołowska-Stieblich, Marek Tałałaj; Otyłość a choroby układu sercowo-naczyniowego; Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 5B, 2013

[3] https://kurier.pap.pl/profilaktyka/otylosc-i-nadwaga-pomnazaja-ryzyko-chorob-serca-oraz-nowotworow

[4] Anna Miczke; Diagnostyka i leczenie choroby niedokrwiennej serca u osób z otyłością; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2011, tom 2, nr 2, 113–118

[5] https://www.termedia.pl/Nadcisnienie-tetnicze-zwiazane-z-otyloscia,45,8963,0,0.html

[6] Hipercholesterolemia rodzinna – podstępna mutacja genetyczna; GAZETA AMG 3/2018

[7] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[9] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30006369/

Wysoki cholesterol u szczupłych osób – czy to możliwe?

2022-01-05 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Wysoki cholesterol u szczupłych osób – czy to możliwe?

Podwyższony poziom cholesterolu kojarzony jest przede wszystkim z nadwagą i otyłością brzuszną. Dlatego wiele szczupłych osób nie podejrzewa u siebie zaburzeń gospodarki lipidowej. Czy słusznie? Okazuje się, że wysoki cholesterol nie zawsze musi iść w parze z nadmierną masą ciała.

Optima Omega 3

Wysoki cholesterol – dlaczego jest niepożądany?

Cholesterol jest substancją tłuszczową, która odgrywa ważną rolę w organizmie. Odpowiada m.in. za syntezę niektórych hormonów, produkcję witaminy D czy kwasów żółciowych. O ile jest prawidłowo metabolizowany przez wątrobę oraz nie jest dostarczany w dużej ilości z produktów spożywczych, o tyle jego obecność nie stanowi zagrożenia.

Problemem staje się wysoki cholesterol LDL, który daje początek miażdżycy odpowiadającej za powstanie niedokrwienia. To z kolei prowadzi do rozwoju choroby wieńcowej, zawału serca, a nawet udaru mózgu[1].

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, o hipercholesterolemii mówi się w przypadku następujących stężeń:

  • cholesterolu LDL ≥3,0 mmol/l (115 mg/dl)
  • cholesterolu całkowitego ≥5,0 mmol/l (190 mg/dl)[2].

Okazuje się, że wartości cholesterolu przekraczające normy często dotyczą osób szczupłych.

Wysoki cholesterol u szczupłych – skąd się bierze?

Hipercholesterolemia to choroba, którą można podzielić na:

  • pierwotną: uwarunkowaną genetycznie,
  • wtórną: będącą następstwem wielu czynników – nie tylko diety, ale również innych schorzeń[3].

Jeżeli więc osoba szczupła zmaga się z wysokim poziomem cholesterolu, warto poznać przyczynę problemu. Pozwoli to podjąć odpowiednie kroki, które nie będą sprowadzać się wyłącznie do tzw. leczenia objawowego.

Hipercholesterolemia rodzinna

Hipercholesterolemia rodzinna to choroba, za powstanie której w dużej mierze odpowiada mutacja genowa – rzadko związana z mutacją jednego genu. Jak dochodzi do jej rozwoju?

Warto wiedzieć, że wątroba zdrowego człowieka odpowiada za wychwytywanie cząsteczek LDL z krwi. W przypadku mutacji genu receptora LDL, mutacji genu apolipoproteiny B bądź PCSK9, krew nie jest pozbawiana tych „szkodliwych” cząsteczek lipoprotein. W efekcie odkładają się one w ścianach naczyń i innych tkankach, prowadząc do powstania blaszki miażdżycowej[4].

Ryzyko zachorowania uzależnione jest od tego, czy chorują oboje rodzice (75% prawdopodobieństwa hipercholesterolemii), czy tylko jeden (50% prawdopodobieństwa hipercholesoterolemii). W tym pierwszym przypadku nasilenie choroby u dziecka może być dużo większe w porównaniu z dzieckiem, które dziedziczy chorobę tylko od jednego rodzica[5].

Hipercholesterolemia wywołana chorobami

Za główne przyczyny hipercholesterolemii wtórnej uznaje się m.in.:

  • niedoczynność tarczycy,
  • choroby wątroby, którym towarzyszy zastój żółci,
  • zespół nerczycowy[6].

W tym przypadku koniecznością jest rozpoznanie choroby podstawowej i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Pozwoli to na przywrócenie równowagi gospodarce lipidowej.

Wysoki cholesterol – jak z nim walczyć?

Dieta jest jednym z głównych elementów niefarmakologicznego leczenia zaburzeń lipidowych. W przypadku hipercholesterolemii ogromną rolę odgrywa włączenie do jadłospisu produktów pomagających obniżyć poziom cholesterolu LDL. Jednocześnie należy ograniczyć spożycie tych produktów, które wpływają na wzrost stężenia „złej” frakcji lipoprotein.

Włączenie steroli roślinnych

Udowodniono, że sterole roślinne odpowiadają za redukcję poziomu cholesterolu o 7-10% w okresie 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[7].

Najprostszym sposobem na ich włączenie do diety jest zamiana masła na miękką margarynę kubkową do smarowania pieczywa, np. Optima Cardio.

Ograniczenie spożycia tłuszczów trans

Tłuszcze trans powinny stanowić mniej niż 2% zapotrzebowania energetycznego[8]. To ważne, ponieważ odpowiadają one za wzrost poziomu cholesterolu LDL przy jednoczesnym obniżaniu poziomu cholesterolu HDL[9].

Należy zatem zmniejszyć spożycie nie tylko produktów zawierających w składzie częściowo utwardzone / uwodornione tłuszcze roślinne, ale mięso i przetwory mleczne przeżuwaczy (one zawierają niewielkie ilości tłuszczów trans pochodzenia naturalnego).

To kolejny powód, dla którego masło warto zastąpić miękką margaryną do smarowania pieczywa.

Ograniczenie spożycia kwasów tłuszczowych nasyconych

Nie więcej niż 10% zapotrzebowania kalorycznego – taka jest zalecana dopuszczalna ilość nasyconych kwasów tłuszczowych w codziennej diecie. Natomiast każdy dodatkowy 1% powyżej ustalonego limitu może prowadzić do wzrostu stężenia cholesterolu LDL o 1,6 mg/dl[10].

Pamiętaj! Jeśli w twojej rodzinie były przypadki hipercholesterolemii, warto regularnie kontrolować stan gospodarki lipidowej. Jednocześnie należy dbać o właściwą dietę – taką, która pomaga utrzymać poziom cholesterolu LDL w ryzach.

[1] Radosław Szczęch, Krzysztof Narkiewicz; Zaburzenia lipidowe; Choroby Serca i Naczyń 2008, tom 5, nr 4, 227–228; Copyright © 2008 Via Medica, ISSN 1733–2346

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/88295,hipercholesterolemia

[3] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/63694,jestem-szczupla-a-mimo-to-mam-podwyzszony-poziom-cholesterolu-dlaczego

[4] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna

[5] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna

[6] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/63694,jestem-szczupla-a-mimo-to-mam-podwyzszony-poziom-cholesterolu-dlaczego

[7] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[8] https://poznajsienatluszczach.pl/2016/02/24/tluszcz-w-diecie-ile-mozemy-go-spozywac/

[9] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/109559,czy-wszystkie-kwasy-tluszczowe-trans-sa-zle

[10] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

Zbyt wysokie ciśnienie? Domowe sposoby na walkę z nadciśnieniem tętniczym

2022-1-3 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Zbyt wysokie ciśnienie? Domowe sposoby na walkę z nadciśnieniem tętniczym

Podwyższone ciśnienie krwi może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia – szczególnie jeśli stan ten utrzymuje się przez długi czas. Możesz jednak temu skutecznie zapobiec, wykorzystując domowe sposoby na wysokie ciśnienie. Co robić? Dowiedz się, jakimi metodami wspomóc walkę z nadciśnieniem.
Optima Omega 3

Nadciśnienie tętnicze to stan, który zwiększa ryzyko wystąpienia m.in. zawału serca, udaru mózgu, niewydolności serca czy nawet niewydolności nerek. W przypadku zdiagnozowanych problemów z wysokim ciśnieniem podstawą może okazać się leczenie farmakologiczne. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby terapię prowadzoną pod okiem lekarza wspomóc domowymi metodami.

Nadciśnienie tętnicze – jak je rozpoznać?

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą, która charakteryzuje się podwyższonymi wartościami ciśnienia krwi – powyżej 140/90 mm Hg. Diagnozy nie stawia się jednak po jednym dokonanym pomiarze, lecz po wielu pomiarach, powtarzanych w kilkudniowych lub kilkutygodniowych odstępach czasu[1].

Klasyfikacja ciśnienia tętniczego w pomiarach gabinetowych uwzględnia:

  • nadciśnienie tętnicze I stopnia – 140–159 i/lub 90–99 mm Hg
  • nadciśnienie tętnicze II stopnia – 160–179 i/lub 100–109 mm Hg
  • nadciśnienie tętnicze III stopnia – ≥ 180 i/lub ≥ 110 mm Hg.

Wysokie ciśnienie – objawy

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą, która może nie dawać wyraźnych objawów, dlatego podstawą jest regularne dokonywanie pomiarów w domu za pomocą ciśnieniomierza.

Może się jednak okazać, że wysokie ciśnienie da o sobie znać. Do niepokojących objawów zalicza się m.in.:

  • zawroty głowy,
  • kołatanie serca,
  • uderzenia gorąca,
  • zaczerwienienie twarzy,
  • bóle głowy,
  • potliwość.

Powyższe symptomy powinny skłonić do dokonania pomiaru ciśnienia tętniczego.

Wysokie ciśnienie – co robić?

Jeśli pomiar wskazał na podwyższone ciśnienie krwi, należy powtórzyć badanie kilkukrotnie – najlepiej w kilkudniowych odstępach czasu. Warto bowiem mieć świadomość, że wzrost ciśnienia krwi może wynikać po prostu ze zdenerwowania, silnych emocji itp.

W przypadku, gdy kolejne pomiary wskazują na podwyższone wartości ciśnienia tętniczego, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza na dalszą diagnostykę. Jednocześnie można zastosować domowe sposoby, które pomogą w obniżeniu wysokiego ciśnienia.

Zdrowa dieta

Prawidłowy sposób odżywiania wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. To, co jesz, może odpowiadać za wzrost ciśnienia tętniczego, dlatego warto przyjrzeć się swojemu codziennemu jadłospisowi.

Z menu należy przede wszystkim wykluczyć produkty zawierające duże ilości sodu, który – spożywany w nadmiernych ilościach – jest jednym z czynników rozwoju nadciśnienia tętniczego. Ograniczenie spożycia tego pierwiastka pozwala obniżyć wartości ciśnienia tętniczego – zarówno osób chorujących na nadciśnienie, jak i osób zdrowych[2].

Doskonałym przykładem zdrowego odżywiania jest dieta DASH, która stanowi podstawę żywieniową osób zmagających się z nadciśnieniem tętniczym. Dlaczego? Obserwacje wskazują, że odżywianie zgodnie z założeniami DASH pozwala na obniżenie ciśnienia skurczowego średnio o 6 mm Hg oraz ciśnienia rozkurczowego o 3 mm Hg[3].

Rzucenie palenia

Jeśli palisz papierosy, powtarzające się wysokie ciśnienie krwi powinno być argumentem przemawiającym za zerwaniem z nałogiem. Dlaczego? Nikotyna zawarta w dymie papierosowym może pobudzać układ współczulny, co skutkuje wzrostem ciśnienia tętniczego. Ponadto dochodzi do zwiększenia częstości rytmu serca oraz pojemności wyrzutowej[4].

Redukcja masy ciała

Liczne badania eksperymentalne i kliniczne wskazują na ścisły związek między masą ciała a ciśnieniem tętniczym – z tym, że zależność ta widoczna jest głównie dla skurczowych wartości ciśnienia.

Okazuje się, że wzrost BMI o 1,7 kg/m2 dla mężczyzn i 1,25 kg/m2 dla kobiet powoduje wzrost skurczowego ciśnienia tętniczego o 1 mm Hg[5].

Jeżeli więc masz wysokie ciśnienie i jesteś osobą zmagającą się z nadmiarem kilogramów, warto rozpocząć odchudzanie pod okiem dietetyka.

Aktywność fizyczna

Umiarkowana aktywność fizyczna jest korzystna dla zdrowia, a szczególnego znaczenia nabiera dla osób z nadciśnieniem tętniczym. Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego rekomenduje regularny wysiłek fizyczny o umiarkowanej intensywności, trwający 30-45 minut każdego dnia[6]. Zalecane są głównie ćwiczenia aerobowe uzupełniane treningiem oporowym. Ćwiczenia na siłowni nie są natomiast wskazane.

Zbyt wysokie ciśnienie wcale nie skazuje cię na życie z nadciśnieniem tętniczym. Jeśli szybko zareagujesz i zmienisz styl życia, masz szansę na przywrócenie ciśnienia do optymalnych wartości.

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze

[2] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6770596/

[3] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/dietaiwysilek/60147,dieta-dash

[4] Katarzyna Grabańska, Paweł Bogdański; Miejsce leczenia niefarmakologicznego w prewencji i terapii nadciśnienia tętniczego; Copyright © 2010 Via Medica ISSN 2081–2450

[5] Katarzyna Grabańska, Paweł Bogdański; Miejsce leczenia niefarmakologicznego w prewencji i terapii nadciśnienia tętniczego; Copyright © 2010 Via Medica ISSN 2081–2450

[6] Trening fizyczny w pierwotnym nadciśnieniu tętniczym; Nadciśnienie tętnicze rok 2012, tom 16, nr 5; Copyright © 2012 Via Medica, ISSN 1428–5851

Hiperlipidemia rodzinna: przyczyny i objawy

2021-12-31 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Hiperlipidemia rodzinna: przyczyny i objawy

Z podwyższonym poziomem cholesterolu zmaga się około 20 mln Polaków[1]. Niektórzy nawet nie mają świadomości, że gospodarka lipidowa ich organizmu jest zaburzona. Powód? Hiperlipidemia rodzinna – choroba, która zapisana jest w genach. Poznaj jej przyczyny i dowiedz się, jak skutecznie ją rozpoznać.

Optima Neuro

Podwyższony cholesterol to stan kojarzony przede wszystkim z osobami otyłymi, prowadzącymi siedzący tryb życia. Okazuje się, że nawet młody, wysportowany i zdrowo odżywiający się człowiek może należeć do grupy zwiększonego ryzyka zawału serca czy udaru mózgu.

Hiperlipidemia rodzinna – co to?

Hiperlipidemia to choroba, która związana jest z zaburzeniami gospodarki lipidowej organizmu. Dochodzi wówczas do podwyższenia poziomu cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i trójglicerydów – w zależności od rodzaju zaburzeń lipidowych.

Hiperlipidemia rodzinna mieszana

Za powstawanie tzw. mieszanej hiperlipidemii rodzinnej odpowiada mutacja w genie USG1, która występuje u 1 na 100 osób.  Oznacza to, że problemy z gospodarką lipidową mogą rozpocząć się już we wczesnym dzieciństwie.

Hipercholesterolemia rodzinna

Hipercholesterolemia rodzinna jest najczęstszą postacią hipercholesterolemii. Dochodzi do niej w efekcie mutacji genu receptora LDL (LDLR), genu apolipoproteiny B-100 lub genu PCSK9[2].

Podwyższony cholesterol – dziedziczenie to przyczyna

Zastanawiasz się, dlaczego u niektórych osób normą jest podwyższony cholesterol? Dziedziczenie to powód, dla którego z zaburzeniami lipidowymi zmagają się już małe dzieci.

Warto wiedzieć, że wątroba zdrowego człowieka wykazuje zdolność do wychwytywania cząsteczki LDL z krwi. Mutacja w jednym z genów sprawia, że krew nie zostaje prawidłowo „oczyszczona” z krążących cząsteczek LDL[3]. Prowadzi to odkładania się tej frakcji lipoprotein w ścianach naczyń oraz tkankach, co zwiększa ryzyko miażdżycy i związanych z nią chorób sercowo-naczyniowych.

Hiperlipidemia rodzinna – jak ją rozpoznać?

Zaburzenia gospodarki lipidowej, do których dochodzi na skutek mutacji genowej, przez wiele lat nie dają o sobie znać. Choroba rozwija się podstępnie, zwiększając ryzyko zawału serca czy udaru mózgu w młodym wieku.

Badania diagnostyczne

W diagnostyce zaburzeń lipidowych – także tych wynikających z mutacji genowej – ogromną rolę odgrywa oznaczenie stężenia cholesterolu LDL[4]. Duże znaczenie ma także oznaczenie poziomu trójglicerydów, co stanowi podstawę do rozróżniania różnych typów hiperlipidemii rodzinnej.

Na podstawie obrazu klinicznego oraz wyników lipidogramu lekarz jest w stanie odróżnić „standardową” hipercholesterolemię od:

  • hipercholesterolemii wielogenowej – mniejsze stężenie cholesterolu całkowitego, niewystępowanie dużego stężenia cholesterolu całkowitego w rodzinie,
  • mieszanej hiperlipidemii rodzinnej – mniejsze stężenie cholesterolu i większe stężenie trójglicerydów[5].

Wywiad lekarski

Nie bez znaczenia jest także szczegółowy wywiad lekarski, który uwzględnia informacje o zaburzeniach lipidowych występujących u innych członków rodziny.

Skrining kaskadowy

Jeżeli zachodzi podejrzenie, że zaburzenia lipidowe wynikają z dziedziczenia, przeprowadza się tzw. skrining kaskadowy. Istotą tego badania jest pomiar poziomu cholesterolu LDL i / lub badania molekularne u członków rodziny pacjenta z rozpoznaną hiperlipidemią rodzinną[6].

Hiperlipidemia rodzinna – czy można jej uniknąć?

Zaburzeń lipidowych będących wynikiem obciążenia genetycznego nie da się uniknąć. Można jednak zminimalizować ryzyko poważnych powikłań zdrowotnych związanych z podwyższonym poziomem cholesterolu czy trójglicerydów. Działania profilaktyczne – prowadzone już od wczesnych lat – pozwalają zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca oraz innych chorób układu sercowo-naczyniowego w młodym wieku.

Podstawą czynności prewencyjnych jest prawidłowo skomponowana dieta. Wcale nie trzeba rezygnować ze spożycia tłuszczów, lecz ograniczyć spożycie kwasów tłuszczowych nasyconych i izomerów trans kwasów tłuszczowych.

Czy wiesz, że zamiana 10% dziennego spożycia kalorii pochodzących z masła na miękką margarynę kubkową przyczynia się do zredukowania poziomu lipoprotein frakcji LDL o 7,7 mg/dl[7]?

Do diety zaleca się włączyć przede wszystkim tłuszcze pochodzenia roślinnego oraz tłuste ryby morskie. Stanowią one źródło kwasów omega-3, które dostarczane do organizmu w optymalnej ilości pomagają zmniejszyć poziom trójglicerydów we krwi[8].

[1] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/aktualnosci/237897,prawie-20-mln-polakow-ma-zbyt-wysoki-poziom-cholesterolu

[2] Katarzyna Grabańska i wsp. Genetyczne zaburzenia przemiany lipidów — opis przypadku; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2011, tom 2, nr 1, 74–84

[3] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna

[4] Wytyczne PTL/KLRwP/PTK postępowania w zaburzeniach lipidowych dla lekarzy rodzinnych 2016 Suplement do „Lekarza Rodzinnego” nr 6/2016; ISSN 1426-2088

[5] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.1.

[6] http://www.endokrynologiapediatryczna.pl/?doi=10.18544/EP-01.12.03.1461

[7] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9180239/

[8] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29289538

Elektrolity: czym są i jaki mają wpływ na organizm?

Optymalnewybory.pl » Warto wiedzieć » Obniż cholesterol » Strona 2
2021-12-25 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Elektrolity: czym są i jaki mają wpływ na organizm?

Odczuwasz ogólne osłabienie? Zmagasz się z zawrotami głowy i kołataniem serca? To wystarczające powody, dla których warto sprawdzić stan gospodarki wodno-elektrolitowej. Poznaj więc najważniejsze informacje o elektrolitach, aby wiedzieć, jaki mają wpływ na funkcjonowanie organizmu.

Optima Neuro

Poznaj najważniejsze elektrolity

Mianem elektrolitów określa się wodne roztwory jonów. Z punktu widzenia prawidłowej pracy organizmu znaczenie mają przede wszystkim jony: magnezu, potasu, sodu, wapnia oraz jony chlorkowe i fosforanowe. To właśnie one odpowiadają za gospodarkę wodno-elektrolitową.

Sód

Sód wspomaga utrzymywanie optymalnej objętości płynów. Jest też odpowiedzialny za regulowanie ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto wspomaga prawidłowe przekaźnictwo nerwowe.

Najczęstszym powodem niedoboru sodu w organizmie jest utrata wody zawierającej ten jon, co ma związek np. z biegunką, wymiotami, wzmożoną potliwością. Wśród przyczyn niedostatecznej ilości sodu w organizmie wymienia się też m.in.:

  • niedoczynność tarczycy,
  • przewlekłą niewydolność serca,
  • marskość wątroby.

Magnez

Magnez jest jednym z budulców kości – szacuje się, że ok. 50-60% znajduje się w szkielecie[1]. Pierwiastek ten wspiera proces krzepnięcia krwi, a także odpowiada za skurcze serca. Istnieją przypuszczenia, że magnez pomaga zmniejszyć ryzyko nadciśnienia tętniczego oraz cukrzycy typu 2[2].

Niedostateczna ilość tego jonu ma związek m.in. z dietą ubogą w ten pierwiastek, przyjmowaniem niektórych leków. Może również wskazywać na zapalenie trzustki czy choroby nerek.

Potas

Potas to pierwiastek, który określany jest mianem kationu wewnątrzkomórkowego[3]. Odpowiada za przewodnictwo nerwowe, a także uczestniczy w procesie skurczu mięśni – w tym mięśnia sercowego. Ponadto pomaga w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej.

Zbyt mała ilość tego jonu w organizmie ma związek m.in. z dietą ubogą w potas, rozległymi oparzeniami, niedożywieniem, przyjmowaniem niektórych leków. Może również świadczyć o chorobach nerek, zespole Cushinga.

Wapń

Wapń jest głównym składnikiem budulcowym kości. Szacuje się, że 99% tego pierwiastka znajduje się w kościach oraz zębach[4]. Wspomaga on proces krzepnięcia krwi, a także odpowiada za przewodnictwo nerwowe oraz skurcze mięśni. Ponadto pomaga zapobiegać nadciśnieniu[5].

Niedobór wapnia wynika m.in. z diety ubogowapniowej, niedostatecznej ilości witaminy D. Może mieć także związek z ostrym zapaleniem trzustki czy leczeniem osteoporozy – prowadzi to bowiem do odkładania tego pierwiastka w kościach lub tkankach miękkich.

Wpływ elektrolitów na funkcjonowanie organizmu

Wpływ elektrolitów na organizm wiąże się z działaniem poszczególnych pierwiastków. Oznacza to, że:

  • wspierają pracę serca,
  • wspomagają funkcjonowanie mózgu,
  • przyczyniają się do przekazywania impulsów nerwowych.

Niedostateczna ilość choćby jednego z jonów prowadzi do zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej. Objawia się to takimi dolegliwościami jak np.:

  • zaburzeniami rytmu serca,
  • nieprawidłowymi wartościami ciśnienia tętniczego krwi,
  • występowaniem obrzęków nóg i rąk,
  • bólami mięśni,
  • skurczami mięśni[6].

Badanie stężenia elektrolitów – kiedy je wykonać?

Badanie polegające na oznaczeniu stężenia elektrolitów warto wykonać wówczas, gdy pojawiają się niepokojące objawy świadczące o zaburzeniu równowagi wodno-elektrolitowej. Uzyskane wyniki należy porównać z obowiązującymi normami:

  • sód: 135–145 mmol/l,
  • potas: 3,5–5,1 mmol/l,
  • wapń: 2,25–2,75 mmol/l,
  • magnez: 0,65–1,2 mmol/l[7].

Jak dochodzi do utraty elektrolitów?

Jeśli wyniki badań wskazują na obniżony poziom elektrolitów, warto poznać przyczynę takiego stanu. Zwykle jest ona prozaiczna i ma związek z niewłaściwą dietą czy wzmożoną potliwością na skutek wysiłku fizycznego. Istnieją jednak jeszcze inne przyczyny, które prowadzą do zaburzenia równowagi elektrolitowej. Są to m.in. infekcje wirusowe, wymioty, biegunka.

Aby nie dopuścić do utraty elektrolitów w organizmie warto:

  • ograniczyć aktywność fizyczną w okresie upałów,
  • przyjmować duże ilości płynów przy gorączce, biegunce czy wymiotach,
  • zadbać o prawidłową dietę bogatą w źródła potasu, magnezu, wapnia, sodu.

Pamiętaj! Zachwiana równowaga elektrolitowa może zaburzać funkcjonowanie układu nerwowego i układu krążenia. Jeśli więc zauważysz niepokojące objawy, warto oznaczyć stężenie elektrolitów, a przy okazji przyjrzeć się diecie i stylowi życia.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/73839,magnez

[2] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/73839,magnez

[3] mp.pl/pacjent/dieta/zasady/73851,potas

[4] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/73823,wapn

[5] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/73823,wapn

[6] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/99724,badanie-stezenia-elektrolitow-sod-potas-wapn-magnez

[7] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/99724,badanie-stezenia-elektrolitow-sod-potas-wapn-magnez

Jajka a cholesterol: czy rzeczywiście podnoszą jego poziom?

Optymalnewybory.pl » Warto wiedzieć » Obniż cholesterol » Strona 2
2021-12-16 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Co zawiera jajko?

Spożycie jajek od dawna budzi wiele kontrowersji w kontekście podwyższania poziomu cholesterolu. Jeszcze kilkanaście lat temu zalecano ograniczenie ich spożycia z uwagi na niekorzystne oddziaływanie na gospodarkę lipidową. Aktualnie ich obecność w diecie nie jest kategorycznie zabroniona. Sprawdź, jak wygląda zależność: jajka a cholesterol. Czy jest się czego bać?
Optima Omega 3

Statystyczny Polak spożywa ok. trzy jajka tygodniowo, podczas gdy Duńczycy zjadają ponad 4 sztuki w ciągu tygodnia[1].

Jajka – bogactwo składników odżywczych

Jajka charakteryzują się wysoką wartością odżywczą. Stanowią źródło wielu cennych składników, m.in.:

  • białka,
  • witamin (A, D, K, E, B2, B6, B12),
  • fosforu, żelaza, wapnia, potasu,
  • wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3.

Szacuje się, że jedno jajko kurze (o wadze ok. 30 g) dostarcza 180 mg cholesterolu[2].

Jajka a cholesterol – czy trzeba się bać?

Jedno średniej wielkości jajo kurze zawiera dopuszczalną dzienną ilość cholesterolu. Biorąc pod uwagę, że źródłem lipoprotein są jeszcze inne produkty spożywcze – głównie pochodzenia zwierzęcego, koniecznością byłoby wykluczenie ich z diety.

„Burzę” wokół jajek rozpętała publikacja naukowa w czasopiśmie JAMA, w której zostały przedstawione wyniki badań przeprowadzonych przez naukowców z Chicago. Zbadali niemal 30 000 osób na przestrzeni 17,5 lat. W tym okresie u osób badanych doszło do 5400 incydentów chorób sercowo-naczyniowych, a ich wzrost odnotowano w przypadku osób spożywających ½ jajka dziennie[3].

Tymczasem najnowsze rekomendacje zezwalają na spożywanie nawet trzech jajek dziennie (dotyczy to jednak wyłącznie osób zdrowych). Dlaczego? Cholesterol zawarty w jajkach jest inaczej metabolizowany w porównaniu z cholesterolem produkowanym przez wątrobę. W efekcie pozyskany w ten sposób cholesterol nie odkłada się w tętnicach[4].

Jajka można jeść bez ograniczeń?

Nie trzeba eliminować jajek z codziennego jadłospisu. Osoby zdrowe mogą spożywać nawet trzy sztuki każdego dnia lub raz w tygodniu zjeść jednorazowo ich większą liczbę.

Natomiast osoby obarczone ryzykiem rozwoju chorób sercowo-naczyniowych (np. zmagające się z hipercholesterolemią) powinny z umiarem podejść do spożycia jajek. Chociaż nie ma potrzeby ich całkowitego eliminowania z diety, należy ograniczyć ich przyjmowanie. Dotyczy to także osób spożywających duże ilości innych produktów spożywczych, będących źródłem cholesterolu, np. wędlin, mięsa, mleka i przetworów mlecznych. Dlaczego?

Warto mieć świadomość, że mięso zwierzęce oraz produkty mleczne pozyskiwane od przeżuwaczy stanowią naturalne źródło nasyconych kwasów tłuszczowych i tłuszczów trans. Badania naukowe potwierdzają ich wpływ na wzrost stężenia cholesterolu we krwi.

  • Każdy ponadprogramowy 1% energii dostarczanej kwasów tłuszczowych nasyconych odpowiada za podwyższenie poziomu cholesterolu LDL nawet o 1,6 mg/dl[5].
  • Tłuszcze trans obecne nie tylko w wyrobach cukierniczych czy wysoko przetworzonej żywności, ale również występujące w niewielkiej ilości w mięsie przeżuwaczy oraz ich mleku podnoszą poziom cholesterolu LDL i jednocześnie zmniejszają stężenie lipoprotein frakcji HDL[6].

Nie rezygnuj ze spożycia jajek

Jeżeli obawiasz się podwyższonego cholesterolu LDL z powodu spożywania jajek, nie musisz z nich rezygnować – szczególnie że dostarczają wiele cennych substancji odżywczych.  Wystarczy, że dodatkowo zwiększysz spożycie produktów pochodzenia roślinnego. Szczególne znaczenie mają m.in.:

  • sterole roślinne – udowodniono, że pomagają zredukować poziom cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[7].
  • oleje roślinne –rzepakowy, lniany, słonecznikowy, szafranowy,[8];

Chociaż jajka stanowią źródło cholesterolu, nie warto z nich rezygnować. Lepiej ograniczyć spożycie innych produktów podnoszących stężenie lipoprotein frakcji LDL, aby uniknąć konsekwencji związanych z odkładaniem się cholesterolu w tętnicach.

 

[1] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/czy-jajka-podwyzszaja-poziom-cholesterolu-we-krwi/

[2] https://optymalnewybory.pl/jaja-a-cholesterol-czy-jajka-podnosza-cholesterol/

[3] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30874756/

[4] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/aktualnosci/162796,cholesterol-z-jajek-nie-taki-straszny

[5] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[6] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/109559,czy-wszystkie-kwasy-tluszczowe-trans-sa-zle

[7] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[8] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30006369/

Wpływ spożywania mięsa na rozwój chorób sercowo-naczyniowych

Optymalnewybory.pl » Warto wiedzieć » Obniż cholesterol » Strona 2
2021-12-16 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Mięso

Na choroby sercowo-naczyniowe zapada duża liczba Polaków, co ma związek nie tylko z uwarunkowaniami genetycznymi, ale i prowadzeniem nieodpowiedniego stylu życia. Szczególną rolę przypisuje się niewłaściwej diecie – z przewagą tłuszczów pochodzenia zwierzęcego. Poznaj wpływ spożywania mięsa na ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Optima Cardio Potas+

Za główną przyczynę chorób serca i układu krążenia uznaje się miażdżycę tętnic[1]. Jest ona związana przede wszystkim z nieprawidłowym sposobem odżywiania – dietą, która przyczynia się do podwyższenia stężenia cholesterolu. Niekiedy wystarczą więc drobne modyfikacje jadłospisu, aby wartości lipidów powróciły do normy. Trzeba zatem wiedzieć, jakie produkty spożywcze należy ograniczyć, a jakie spożywać w większej ilości.

Tłuszcze a cholesterol

Nie wszystkie rodzaje tłuszczu wpływają negatywnie na organizm, dlatego warto ograniczyć wyłącznie te przyczyniające się do wzrostu poziomu cholesterolu. Wiele badań naukowych potwierdza związek między kwasami tłuszczowymi nasyconymi i tłuszczami trans a wyższym stężeniem frakcji LDL.

Zgodnie z rekomendacjami tłuszcze w diecie nie powinny przekraczać 30% całkowitego zapotrzebowania energetycznego. Zaleca się przy tym, aby ograniczyć spożycie tłuszczów nasyconych oraz cholesterolu do 200 mg na dobę

Mięso a cholesterol – jak wygląda zależność?

Głównym źródłem kwasów tłuszczowych nasyconych są produkty pochodzenia zwierzęcego. Szacuje się, że ich zawartość w tłuszczu:

  • drobiowym nie przekracza 34%,
  • zwierząt rzeźnych jest mniejsza niż 50%[3].

Warto przy tym podkreślić, że każdy dodatkowy 1% energii pozyskiwanej z produktów stanowiących źródło kwasów tłuszczowych nasyconych przyczynia się do wzrostu stężenia cholesterolu LDL o 0,8-1,6 mg/dl[4]. Jeśli więc podstawę twojej diety stanowi mięso, cholesterol z pewnością będzie przekraczał obowiązujące normy.

Nie musisz jednak całkowicie eliminować tego rodzaju produktów ze swojej diety. Okazuje się, że spożywanie mięsa wołowego w kontrolowanych ilościach – tak, aby całkowita podaż tłuszczów nasyconych nie przekraczała 6% zapotrzebowania energetycznego – może wspomóc redukcję cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu LDL[5].

Warto ograniczyć nie tylko mięso

Chociaż kwasom tłuszczowym nasyconym przypisuje się ogromny wpływ na podwyższanie poziomu cholesterolu, ograniczenie spożycia mięsa wcale nie musi oznaczać przywrócenia równowagi w gospodarce lipidowej. Okazuje się, że produkty mleczne dostarczane do organizmu w nadmiarze mogą odpowiadać za powstawanie zaburzeń lipidowych. Dlaczego?

Niewielkie ilości kwasów tłuszczowych trans pochodzenia naturalnego znajdują się w mięsie przeżuwaczy, a także pozyskiwanym od nich mleku oraz przetworach mlecznych. Tymczasem badania naukowe pokazują, że tłuszcze trans zwiększają stężenie cholesterolu LDL przy jednoczesnym obniżaniu poziomu cholesterolu HDL[6].

Co zamiast mięsa, aby obniżyć cholesterol?

Tłuszcze stanowią ważny element codziennej diety, dlatego nie można ich całkowicie wyeliminować. Ważne jest zatem zmodyfikowanie jadłospisu w taki sposób, aby dostarczać przede wszystkim nienasycone kwasy tłuszczowe. Szczególne znaczenie mają oleje roślinne – w tym: oleje: rzepakowy, lniany, słonecznikowy, szafranowy, ponieważ to one w największym stopniu pomagają obniżyć stężenie cholesterolu[7].

Spożycie olejów roślinnych warto połączyć ze sterolami roślinnymi, białkiem sojowym, błonnikiem rozpuszczalnym. Są to produkty będące fundamentem diety Portfolio, która – według badań naukowych – również ma wpływ na redukcję  poziomucholesterolu LDL

Jeśli spożywasz mięso, cholesterol może przekroczyć optymalne wartości. Aby do tego nie dopuścić i jednocześnie zmniejszyć ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, warto ograniczyć spożycie produktów pochodzenia zwierzęcego. Nie musisz z nich rezygnować całkowicie, ale powinieneś trzymać się zaleceń dotyczących rekomendowanych ilości.

 

[1] https://ptkardio.pl/aktualnosci/567-tydzien_dla_serca_w_dobie_pandemii_nalezy_pamietac_o_sercu

[2] Współczesne wyzwania praktycznej terapii żywieniowej w zaburzeniach lipidowych; Marian Grzymisławski, Angelika Kargulewicz, Dorota Skrzypczak Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Metabolicznych i Dietetyki

[3] CHARAKTERYSTYKA TŁUSZCZÓW ZWIERZĘCYCH I ASPEKTY ZDROWOTNE ZWIĄZANE Z ICH SPOŻYWANIEM; POSTĘPY TECHNIKI PRZETWÓRSTWA SPOŻYWCZEGO 1/2016; Dr hab. Krzysztof DASIEWICZ Dr inż. Marta CHMIEL Zakład Technologii Mięsa, Katedra Technologii Żywności Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

[4] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[5] Współczesne wyzwania praktycznej terapii żywieniowej w zaburzeniach lipidowych; Marian Grzymisławski, Angelika Kargulewicz, Dorota Skrzypczak Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Metabolicznych i Dietetyki Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; Copyright © 2013 Via Medica ISSN 2081–2450

[6] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/109559,czy-wszystkie-kwasy-tluszczowe-trans-sa-zle

[7] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30006369/

 

Kawa a serce. Czy kofeina jest szkodliwa?

Optymalnewybory.pl » Warto wiedzieć » Obniż cholesterol » Strona 2
2021-12-02 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (4 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Kawa jest źródłem przeciwutleniaczy i wpływa na koncentrację - sprawdź, jak powinna wyglądać dieta pracownicza i dlaczego warto wdrażać do niej kwas DHA.

Każdy dzień rozpoczynasz filiżanką espresso albo kubkiem kawy z mlekiem? Podtrzymuj tę tradycję, ponieważ – jak pokazują najnowsze badania naukowe – taki napój pomaga utrzymać dobrą kondycję serca. Zachowaj jednak ostrożność, bo zawarta w kawie kofeina nie jest korzystna dla wszystkich.

Statystyczny Polak wypija ok. 3 kg kawy rocznie[1]! Większość właśnie od „małej czarnej” rozpoczyna swój dzień, licząc na natychmiastowy zastrzyk energii. To głównie zasługa kofeiny, która nie tylko pomaga pobudzić organizm, ale także wspiera poprawę koncentracji. Wiele osób zastanawia się jednak, jakie długofalowe efekty daje kawa. Szkodliwość oceniana jest różnie – w zależności od tego, kto i w jakich ilościach dostarcza kofeinę do organizmu.
Optima Omega 3

Kofeina – krótka charakterystyka

Kofeinę uważa się za jedną z najczęściej stosowanych substancji stymulujących, która wyróżnia się niewielkim stopniem uzależnienia. Jej działanie polega m.in. na:

  • redukowaniu uczucia zmęczenia,
  • poprawie koncentracji,
  • wspomaganiu wydolności fizycznej[2].

Warto jednak mieć świadomość, że dostępność biologiczna kofeiny przekracza 90%, a jej efekty zaczynają być odczuwalne po upływie ok. 1 godziny od spożycia.

Kofeina – ile można jej spożywać?

Dzienne spożycie kofeiny nie powinno przekraczać 600 mg – z uwzględnieniem wszystkich źródeł tej substancji[3]. Należy bowiem pamiętać, że składnik ten zawiera nie tylko kawa, ale również czarna herbata, czekolada czy napoje energetyzujące.

Zawartość kofeiny w wybranych produktach przedstawia się następująco:

  • kawa parzona lub kawa z ekspresu przelewowego – 95-230 mg (250 ml)
  • espresso – 50-150 mg (30 ml)
  • herbata czarna z torebki – 45-70 mg (250 ml)
  • herbata zielona z torebki – 25-50 mg (250 ml)
  • napój energetyczny – 80 mg (250 ml)[4]
  • gorzka czekolada – 60-70 mg (100 g)[5].

Należy mieć na uwadze łączną ilość spożywanej kofeiny, bo ta może pochodzić z różnych źródeł – mimo że kojarzona jest przede wszystkim z kawą.

Kawa – szkodliwość potwierdzona?

Wiele osób zastanawia się, jak bardzo niekorzystna dla zdrowia jest kawa. Szkodliwość okazuje się być mocno kontrowersyjna, ale umiarkowane spożycie (na poziomie 400 mg kofeiny dziennie) stanowi element zdrowej diety – tak wynika ze stanowiska EFSA[6].

Dobroczynne właściwości kofeiny zawartej w kawie potwierdzają także badania naukowe. Przeprowadzone przez zespół dr Judith Haendeler i dr Joachima Altschmieda z uniwersytetu w Düsseldorfie wykazały, że wypijanie czterech filiżanek kawy dziennie pomaga zmniejszyć ryzyko uszkodzenia serca[7].

Warto jednak zachować ostrożność, ponieważ nie każdemu służy kawa. Szkodliwość – nawet przy dostarczaniu optymalnej ilości kofeiny – mogą odczuwać przede wszystkim osoby z wysokim ciśnieniem krwi. Każda filiżanka kawy przyczynia się do dalszego wzrostu ciśnienia tętniczego krwi. Z kofeiny powinny zrezygnować dzieci oraz nastolatki, u których może dochodzić do zaburzeń snu oraz spowolnienia funkcjonowania mózgu.

Uwaga na kafestol

Kawa, poza kofeiną, zawiera wiele innych substancji aktywnych. Wśród nich jest kafestol – składnik, który w dużych ilościach występuje w nieprzefiltrowanej kawie parzonej. Dostarczany do organizmu w nadmiarze może przyczynić się do podwyższenia stężenia cholesterolu LDL.

Badania naukowe wykazały, że spożywanie więcej niż pięciu filiżanek kawy dziennie w perspektywie długofalowej (nie mniej niż cztery tygodnie) może spowodować wzrost poziomu cholesterolu we krwi o 6-8%[8]. Wystarczy jednak zastosować filtr do kawy, który pomaga w usunięciu m.in. kafestolu, dzięki czemu można zmniejszyć ryzyko zawału serca[9].

Jeśli jesteś miłośnikiem kawy, wcale nie musisz z niej rezygnować. Nie jest to nawet wskazane, ponieważ dzięki zawartej w niej kofeinie można uchronić serce przed uszkodzeniami. Zachowaj jednak umiar – pilnuj, aby nie przekraczać 400 mg kofeiny dziennie.

 

 

[1] https://www.portalspozywczy.pl/napoje/wiadomosci/miedzynarodowy-dzien-kawy-statystyczny-polak-wypija-ok-3-kg-kawy-rocznie,149592.html

[2] https://www.mp.pl/ratownictwo/na-dyzurze/202340,kofeina-na-dyzurze

[3] https://www.mp.pl/ratownictwo/na-dyzurze/202340,kofeina-na-dyzurze

[4] https://zdrowie.pap.pl/dieta/kawa-serce-sprawdz-czy-szkodzi-czy-pomaga

[5] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/gorzka-czekolada-czy-wlaczyc-ja-do-naszej-diety/

[6] https://www.efsa.europa.eu/sites/default/files/corporate_publications/files/efsaexplainscaffeine150527.pdf

[7] https://journals.plos.org/plosbiology/article?id=10.1371/journal.pbio.2004408

[8] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9555953/

[9] https://www.sciencedaily.com/releases/2007/06/070614162223.htm

Badania profilaktyczne po 40. roku życia. Co powinny zawierać?

Optymalnewybory.pl » Warto wiedzieć » Obniż cholesterol » Strona 2
2021-12-01  Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Badania profilaktyczne po 40. roku życia

Najlepszą metodą walki z chorobami jest podejmowanie działań zapobiegających ich rozwojowi. Dlatego warto regularnie wykonywać badania profilaktyczne, które pozwolą na ogólną ocenę zdrowia i będą stanowić punkt wyjścia do dalszej diagnostyki. Sprawdź, jakie badania warto wykonać u osób powyżej 40. roku życia.

Wiele chorób rozwija się podstępnie – nie daje wyraźnych objawów. Tak jest między innymi w przypadku miażdżycy, która stanowi następstwo podwyższonego poziomu cholesterolu utrzymującego się przez długi czas. O problemach ze zdrowiem pacjent często dowiaduje się, gdy dojdzie np. do zawału serca. Niekiedy niepokojące jest szybsze męczenie się, kłopoty z koncentracją itp. Warto jednak mieć świadomość, że badanie cholesterolu nie jest jedynym, które warto wykonywać regularnie po 40. roku życia.
Optima Omega 3

Badania profilaktyczne dla osób w wieku 40+

Lista badań profilaktycznych, które warto wykonać po ukończeniu 40. roku życia jest dość długa. Uwzględnia zarówno badania przeznaczone dla wszystkich, jak i badania skierowane do kobiet oraz mężczyzn.

Badania przeznaczone dla wszystkich

Są to badania ogólne, które należy wykonywać systematycznie – niezależnie od płci. Zalicza się do nich m.in.:

  • morfologię, OB, stężenie glukozy na czczo,
  • badanie ogólne moczu,
  • badanie na cholesterol (lipidogram) – raz na 2-3 lata, a u osób obciążonych czynnikami ryzyka nawet co roku,
  • pomiar ciśnienia tętniczego,
  • elektrokardiogram (EKG) – raz na 3 lata w przypadku pacjentów nieobarczonych ryzykiem,
  • kontrola wzroku – wraz z badaniem dna oka i ciśnienia wewnątrzgałkowego,
  • RTG klatki piersiowej – co roku u pacjentów palących papierosy, a co 5 lat w przypadku pozostałych osób,
  • USG jamy brzusznej – co 3-5 lat,
  • gastroskopia – raz na 5 lat,
  • badanie gęstości kości – raz na 10 lat[1].

Warto także przeprowadzić badanie na krew utajoną w kale – w ramach profilaktyki nowotworu jelita grubego.

Badania dla kobiet

Warto, aby kobiety w wieku 40+ wykonywały dodatkowe badania, wśród których wymienić można:

  • badanie cytologiczne,
  • USG przezpochwowe narządów rodnych,
  • USG piersi i mammografia – raz na 2 lata,
  • oznaczenie stężenia TSH i hormonów tarczycy.

Badania dla mężczyzn

Mężczyźni powinni uzupełnić pakiet badań podstawowych o:

  • badanie prostaty per rectum – raz w roku,
  • prześwietlenie płuc – co 2 lata.

Warto także regularnie przeprowadzać samobadanie jąder – minimum to raz w miesiącu.

Badanie cholesterolu – dlaczego są takie ważne?

Chociaż wszystkie badania są ważne w kontekście weryfikacji stanu zdrowia, na szczególną uwagę zasługuje badanie cholesterolu. Dlaczego? Warto mieć świadomość, że z podwyższonym poziomem lipoprotein frakcji LDL zmaga się nawet 20 mln Polaków[2], a część nawet nie wie o istnieniu takiego problemu. Jest to zjawisko niepokojące, ponieważ hiperlipidemia zwiększa ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych, m.in. zawału serca.

Chociaż badanie cholesterolu powinien wykonywać każdy – już po ukończeniu 20. roku życia, jest ono koniecznością u osób:

  • z klinicznymi objawami chorób sercowo-naczyniowych (ChSN),
  • z blaszkami miażdżycowymi w tętnicach wieńcowych lub/i szyjnych,
  • chorujących na cukrzycę,
  • zmagających się z przewlekłą chorobą nerek,
  • z nadciśnieniem tętniczym,
  • z przewlekłymi autoimmunologicznymi chorobami przewlekłymi,
  • obciążonych rodzinnie przedwczesną ChSN[3].

Jeśli chodzi o badanie cholesterolu, za normy przyjmuje się poniższe wartości:

  • cholesterol całkowity: 114– 200 mg/dl
  • cholesterol HDL: kobiety >50 mg/dl, mężczyźni >40 mg/dl
  • cholesterol LDL: <100 mg/dl
  • triglicerydy: <150 mg/dl[4].

Przekroczenie wartości dla cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i trójglicerydów przy obniżonym poziomie cholesterolu HDL może wskazywać na hiperlipidemię. To z kolei oznacza konieczność wdrożenia terapii prowadzącej do przywrócenia optymalnych wartości – podstawę stanowi zwykle zmiana nawyków żywieniowych.

Stan twojego zdrowia w dużej mierze zależy od ciebie, dlatego warto pamiętać o systematycznym wykonywaniu badań profilaktycznych. Wiele chorób nie daje charakterystycznych objawów, a rozpoznane na wczesnym etapie dają największe szanse na wyleczenie.

 

 

 

[1] http://www.psse.rybnik.pl/images/kalendarz_badan_profilaktycznych.pdf

[2] https://pulsmedycyny.pl/eksperci-nieliczni-polacy-ze-zbyt-wysokim-poziomem-cholesterolu-sa-skutecznie-leczeni-992524

[3] Program profilaktyki chorób układu sercowonaczyniowego, nadciśnienia tętniczego i hipercholesterolemii; Raport w sprawie zalecanych technologii medycznych, działań przeprowadzanych w ramach programów polityki zdrowotnej oraz warunków realizacji tych programów (art. 48aa ust. 1 Ustawy); Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Wydział Oceny Technologii Medycznych; Warszawa, grudzień 2020

[4] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy

Badanie poziomu cholesterolu. Kiedy warto je wykonać?

Optymalnewybory.pl » Warto wiedzieć » Obniż cholesterol » Strona 2
2021-12-01 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (3 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Badanie poziomu cholesterolu


Ze zbyt wysokim poziomem cholesterolu zmaga się niemal 20 mln Polaków. Wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy z tego problemu, ponieważ nie daje ono żadnych wyraźnych objawów. Z tego powodu warto kontrolować stan swojego zdrowia, mierząc cholesterol. Badanie jest bezinwazyjne i bezbolesne, a może uratować nawet życie. Sprawdź, kiedy je przeprowadzić.
Optima Omega 3

Cholesterol utrzymujący się w normie nie stanowi zagrożenia. Problemem jest jego zwiększona ilość, ponieważ przyczynia się do odkładania blaszek miażdżycowych. Wysokie stężenie cholesterolu odpowiada więc pośrednio na rozwój miażdżycy, zwiększając jednocześnie ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Cholesterol – obowiązujące normy

Zgodnie z obowiązującymi normami, za optymalne wartości poziomu cholesterolu uznaje się:

  • cholesterol całkowity < 190 mg/dl,
  • cholesterol LDL < 115 mg/dl,
  • cholesterol HDL > 45 mg/dl u kobiet i 40 mg/dl u mężczyzn,
  • triglicerydy < 150 mg/dl[1].

Wszelkie wartości odbiegające od powyższych wymagają szybkiej konsultacji z lekarzem. Pozwoli to na wdrożenie odpowiedniego sposobu postępowania prowadzącego do przywrócenia optymalnego poziomu cholesterolu oraz trójglicerydów.

Jak sprawdzić cholesterol – badanie, które warto wykonać

Chcesz dowiedzieć się, czy i jak wysoki jest twój cholesterol? Badanie jest szybkie i bezinwazyjne, ponieważ polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Próbka przekazana i poddana analizie pozwoli uzyskać informacje na temat gospodarki lipidowej w twoim organizmie.

Aby sprawdzić poziom cholesterolu i trójglicerydów, należy wykonać tzw. profil lipidowy (lipidogram). Obejmuje ono oznaczenie stężeń takich lipidów jak:

  • cholesterol całkowity,
  • frakcja LDL cholesterolu,
  • frakcja HDL cholesterolu,
  • trójglicerydy.

Ponadto istnieje możliwość rozszerzenia oznaczeń o m.in.:

  • cholesterol VLDL,
  • cholesterol nie-HDL,
  • liczbę cząsteczek cholesterolu LDL,
  • wskaźnik Castelliego[2].

Warto mieć świadomość, że standardowy lipidogram polega na pobraniu krwi żylnej. Jednak w przypadku przesiewowych testów paskowych wystarczy pobrać kroplę krwi z opuszka palca.

Badanie poziomu cholesterolu – dla kogo?

Każdy powinien regularnie sprawdzać poziom cholesterolu – niezależnie od tego, ile ma lat, czy odczuwa jakiekolwiek objawy, należy do grupy obciążonej ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Warto bowiem mieć świadomość, że z podwyższonym poziomem frakcji LDL zmaga się coraz więcej młodych osób – szczególnie u tych z czynnikami ryzyka rozwoju miażdżycy.

  • Pierwszy profil lipidowy zaleca się przeprowadzić już po ukończeniu 20. roku życia i powtarzać co 5 lat – o ile uzyskane wyniki mieszczą się w obowiązujących normach.
  • W przypadku osób ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych lub stosujących dietę / przyjmujących leki na obniżenie cholesterolu, badanie zaleca się wykonywać w krótszych odstępach czasowych[3].

Wskazaniem do przeprowadzania lipidogramu są także:

  • rodzinna dyslipidemia,
  • przewlekłe choroby zapalne, np. łuszczyca, toczeń rumieniowaty układowy,
  • przewlekła choroba nerek.

Badanie na cholesterol – ile kosztuje?

Profil lipidowy jest badaniem, które nie wymaga dużych nakładów finansowych. Koszt nie przekracza kilkudziesięciu złotych, a na cenę wpływa wiele czynników, m.in.:

  • zakres badania – pakiet rozszerzony będzie droższy,
  • miasto – w różnych lokalizacjach mogą obowiązywać różne ceny,
  • laboratorium – każde ma swoją indywidualną ofertę.

Profil lipidowy – jak się przygotować do badania?

Profil lipidowy jest badaniem, które nie wymaga specjalnego przygotowania, aczkolwiek warto zastosować się do kilku zasad.

  1. Nie zaleca się zmiany sposobu odżywiania przed przystąpieniem do badania – pozwoli to uzyskać najbardziej wiarygodne wyniki.
  2. Na ok. 24 godziny przed badaniem nie należy spożywać alkoholu.

Rekomenduje się, aby do lipidogramu przystąpić na czczo (dozwolone jest wyłącznie picie wody). Istnieją jednak badania sugerujące, że dla większości parametrów różnice między stężeniami w próbkach pobranych na czczo i nie na czczo są nieznaczne[4]. Ostateczne zalecenia będą jednak zależeć od jednoczesnego wykonywania innych oznaczeń, które mogą wymagać bycia na czczo, np. oznaczenie stężenia glukozy we krwi.

Pamiętaj! Podwyższony poziom cholesterolu coraz częściej występuje u młodych ludzi – z tym problemem zmaga się nawet 33% osób w wieku 18-35 lat[5]. Warto więc zweryfikować stan swojego zdrowia w ramach działań profilaktycznych skierowanych przeciwko chorobom układu sercowo-naczyniowego.

Zobacz normy cholesterolu >>>

[1] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/60580,wysoki-poziom-cholesterolu-kiedy-nalezy-przyjmowac-leki

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidy-i-lipidogram

[3] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidy-i-lipidogram

[4] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[5] https://optymalnewybory.pl/poziom-cholesterolu-a-wiek-jak-sprawdzic-normy/

 

Triglicerydy. Czym są? Jaki jest ich właściwy poziom?

Optymalnewybory.pl » Warto wiedzieć » Obniż cholesterol » Strona 2
2021-11-30 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Triglicerydy. Czym są? Jaki jest ich właściwy poziom?

W kontekście dyslipidemii sporą uwagę poświęca się głównie cholesterolowi LDL. Tymczasem zbyt wysoki poziom triglicerydów również nie jest wskazany. Sprawdź, jaka jest ich dopuszczalna norma i dowiedz się, w jaki sposób przywrócić ich prawidłową wartość.
Optima Omega 3

Tłuszcz jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, dlatego jego wykluczenie z codziennej diety nie jest rozwiązaniem. Należy więc wiedzieć co spożywać i w jakiej ilości – to klucz do zdrowia i obniżenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

Triglicerydy – co to?

Triglicerydy (określane również jako trójglicerydy) to substancje zaliczane do grupy lipidów. Powstają w organizmie człowieka:

  • VLDL syntetyzowane w wątrobie – są produkowane z kwasów tłuszczowych zmagazynowanych w tkance tłuszczowej oraz węglowodanów pochodzących z pożywienia,
  • chylomikrony syntetyzowane w nabłonku jelita cienkiego – powstają z tłuszczu dostarczanego z produktów spożywczych.

Trójglicerydy stanowią materiał energetyczny dla mięśni i innych tkanek, dlatego są one potrzebne w organizmie. O ile nie przekraczają dopuszczalnego poziomu, nie są w żaden sposób szkodliwe. Problem pojawia się w momencie ich nadmiernej ilości.

Trójglicerydy – norma

Szacuje się, że z podwyższonym poziomem trójglicerydów zmaga się nawet 30%[1] Polaków. Między innymi z tego powodu hipertrójglicerydemię uważa się za jedno z najczęściej występujących zaburzeń gospodarki lipidowej, obok hipercholesterolemii i dyslipidemii mieszanej.

Jeśli chodzi o trójglicerydy, norma wynosi < 150 mg/dl[2]. Wartości powyżej stanowią sygnał do wprowadzenia zmian w prowadzonym przez siebie stylu życia.

Aby określić poziom triglicerydów, najlepiej wykonać tzw. profil lipidowy (lipidogram). To badanie, które pozwala oszacować stężenie innych lipidów, np. cholesterolu frakcji LDL, cholesterolu frakcji HDL – parametrów wpływających na ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

O czym świadczy przekroczona norma trójglicerydów?

Podwyższony poziom triglicerydów sugeruje na istnienie zaburzeń lipidowych, których nie można lekceważyć. Trzeba bowiem wiedzieć, że ciężka hipertrójglicerydemia zwiększa ryzyko wystąpienia ostrego zapalenia trzustki, zawału serca, udaru mózgu oraz innych powikłań miażdżycy.

Należy podkreślić, że w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia hipertrójglicerydemii znajdują się m.in. osoby:

  • z nadwagą / otyłością,
  • nadużywające alkoholu,
  • chorujące na cukrzycę,
  • zmagające się z niedoczynnością tarczycy.

Jak przywrócić trójglicerydy do normy?

Twoim problemem są zbyt wysokie trójglicerydy? Normy możesz łatwo przywrócić, modyfikując swój styl życia. Oto co pomoże w przywróceniu wartości zgodnych z obowiązującymi ustaleniami ekspertów.

Zwiększenie spożycia kwasów tłuszczowych omega-3

O ile kwasy tłuszczowe omega-3 mają niewielki wpływ na redukcję cholesterolu LDL, o tyle są niezbędne w zmniejszaniu poziomu trójglicerydów. Ich odpowiednia podaż w diecie przyczynia się do redukcji stężenia TG w surowicy krwi, co potwierdza badanie EVOLVE II[3].

Głównymi naturalnymi źródłami tej grupy nienasyconych kwasów tłuszczowych są:

  • ryby – szczególnie makrela, łosoś, śledź, sardela,
  • owoce morza,
  • olej lniany,
  • orzechy włoskie[4].

Ograniczenie spożycia węglowodanów

Węglowodany pochodzące z żywności przetworzonej przyczyniają się do wzrostu stężenia triglicerydów we krwi. Ograniczenie ich spożycia pomaga przywrócić wartości TG do normy. Węglowodany pochodzące z produktów słabej jakości warto zastąpić produktami z dużą zawartością błonnika i charakteryzujące się niskim indeksem glikemicznym[5].

Warto przy tym podkreślić, że osoby z otyłością brzuszną powinny zmniejszyć spożycie dużych ilości fruktozy. Jeśli ilość tego cukru przekracza 15-20% wartości energetycznej, poziom trójglicerydów rośnie nawet o 30-40%[6].

Większa aktywność fizyczna

Zwiększenie aktywności fizycznej przyczynia się do zredukowania poziomu TG w osoczu krwi. Forma wysiłku nie ma większego znaczenia. Ważniejsza jest regularność.

Jeśli chcesz cieszyć się dobrym zdrowiem, warto systematycznie wykonywać profil lipidowy. Dzięki temu dowiesz się, czy poszczególne parametry – w tym trójglicerydy – są w normie. Taka wiedza pozwala na szybkie działanie – w razie, gdyby doszło do przekroczenia optymalnych wartości ustalonych przez ekspertów.

[1] Aktualne wytyczne leczenia zaburzeń lipidowych; Kardiologia po Dyplomie; Marzec 2010; Tom 9 Nr 3

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/60580,wysoki-poziom-cholesterolu-kiedy-nalezy-przyjmowac-leki

[3] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29289538

[4] Wielonienasycone kwasy omega-3 w profilaktyce zaburzeń afektywnych. Wybrane dane epidemiologiczne dotyczące zastosowania kwasów omega-3 w profilaktyce zaburzeń afektywnych; Psychiatria; Tom 12, Nr 3 (2015)

[5] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[6] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

Dieta niskocholesterolowa. Kto powinien na nią przejść?

Optymalnewybory.pl » Warto wiedzieć » Obniż cholesterol » Strona 2
2021-11-30 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Profil lipidowy zaburzony? Sprawdź, jak powinna wyglądać dieta na obniżenie cholesterolu i dlaczego warto wdrożyć sterole roślinne do codziennego jadłospisu.


Rośnie liczba Polaków zmagających się z hipercholesterolemią – szacuje się, że jest ich nawet 20 mln[1]. Tymczasem podwyższony poziom cholesterolu to poważny problem, który – nieleczony – zwiększa ryzyko śmierci z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego. Najprostszym sposobem, który pozwala na normalizację jego stężenia, jest dieta na cholesterol. Sprawdź, kto szczególnie powinien się nią zainteresować.
Optima Omega 3

Podwyższony poziom cholesterolu uważa się za jeden z głównych niezależnych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Prowadzi bowiem do rozwoju miażdżycy – schorzenia związanego z powstawaniem blaszek miażdżycowych, które zwężają tętnice i przyczyniają się do niedokrwienia tkanek.

Hipercholesterolemia – kiedy występuje?

Podwyższony poziom cholesterolu z reguły nie daje żadnych wyraźnych objawów. Z tego powodu hipercholesterolemię można rozpoznać w oparciu o przeprowadzone badania laboratoryjne. To tzw. profil lipidowy (lipidogram), który informuje o stężeniu poszczególnych frakcji cholesterolu oraz trójglicerydów.

Prawidłowe wyniki lipidogramu przedstawiają się następująco:

  • cholesterol całkowity < 190 mg/dl,
  • cholesterol LDL < 115 mg/dl,
  • cholesterol HDL > 45 mg/dl u kobiet i 40 mg/dl u mężczyzn,
  • triglicerydy < 150 mg/dl[2].

Wyniki przekraczające normy świadczą o rozwijającej się hipercholesterolemii.

Dieta niskocholesterolowa – dla kogo?

Zmiana stylu życia – w tym modyfikacja dotychczasowych nawyków żywieniowych – jest jednym z głównych zaleceń w przypadku chorób sercowo-naczyniowych o podłożu miażdżycowym[3]. Między innymi z tego powodu koniecznością jest wprowadzenie zmian w codziennej diecie przy występowaniu hipercholesterolemii.

Dieta na cholesterol jest polecana osobom:

  • będącym w grupie ryzyka
  • chcącym uniknąć skutków podwyższonego poziomu cholesterolu.

Dieta na cholesterol – najważniejsze zasady

Aby zmniejszyć stężenie cholesterolu we krwi, wcale nie musisz sztywno trzymać się ściśle określonego jadłospisu. Wystarczy tylko poznać najważniejsze zasady, które wskazują na konieczność unikania spożycia lub przyjmowania w większych ilościach konkretnych grup produktów spożywczych.

Ograniczenie spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych

Nasycone kwasy tłuszczowe (SFA) to czynnik, który w największym stopniu przyczynia się do podwyższania poziom cholesterolu LDL. Szacuje się, że każdy dodatkowy 1% energii pochodzący z tłuszczów nasyconych podnosi stężenie tej frakcji lipoprotein o 0,8-1,6 mg/dl[4]. Dlatego koniecznością jest ograniczenie spożycia tego rodzaju tłuszczów, których źródłem są m.in.:

  • masło,
  • mięso,
  • produkty mięsne,
  • mleko,
  • słonina,
  • ciasta pieczone na maśle.

Warto mieć świadomość, że spore ilości tego rodzaju tłuszczów zawierają olej palmowy oraz olej kokosowy!

Ograniczenie spożycia tłuszczów trans

Kwasy tłuszczowe trans nienasycone przyczyniają się do wzrostu stężenia cholesterolu LDL podobnie jak tłuszcze nasycone. Jednocześnie odpowiadają za zmniejszanie poziomu cholesterolu HDL[5].

Całkowite ich wykluczenie z diety nie jest do końca możliwe, ponieważ niewielkie ich ilości znajdują się w produktach mlecznych i mięsie przeżuwaczy. Należy zatem ograniczyć ich spożycie do niezbędnego minimum, przy jednoczesnym wykluczeniu produktów zawierających częściowo utwardzone / uwodornione oleje roślinne. Zalicza się do nich m.in.:

  • wyroby cukiernicze zawierające częściowo utwardzone / uwodornione tłuszcze roślinne,
  • produkty typu fast food, gdzie oleje roślinne poddawane są bardzo wysokiej temperaturze lub wykorzystywane wielokrotnie,

Warto jednak mieć świadomość, że od 2 kwietnia 2021 roku producenci – chociaż nadal nie mają możliwości informować o zawartości tłuszczów trans w produktach – są zobowiązani do nieprzekraczania dopuszczalnej ilości tłuszczów trans: 2 g / 100 g[6].

Włączenie do diety steroli roślinnych

Do codziennej diety warto włączyć źródła steroli roślinnych, ponieważ istnieją naukowe dowody ich redukującego wpływu na cholesterol. Pomagają go obniżyć o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[7].

Ich źródłem jest m.in. margaryna do smarowania pieczywa Optima Cardio, która – jako że należy do żywności funkcjonalnej – stanowi doskonałą alternatywę dla masła.

Zwiększenie spożycia nienasyconych kwasów tłuszczowych

Źródła nienasyconych kwasów tłuszczowych (olej rzepakowy, lniany, słonecznikowy, miękkie margaryny kubkowe) powinny zastąpić produkty zawierające kwasy tłuszczowe nasycone. Wykazano, że taka zmiana prowadzi do zmniejszenia stężeniacholesterolu LDL[8].

Nie musisz zmagać się z hipercholesterolemią, aby wprowadzić zmiany w stylu życia. Dieta na cholesterol świetnie sprawdzi się jako jedno z działań prewencyjnych chorób układu sercowo-naczyniowego.

[1] https://pulsmedycyny.pl/eksperci-nieliczni-polacy-ze-zbyt-wysokim-poziomem-cholesterolu-sa-skutecznie-leczeni-992524

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/60580,wysoki-poziom-cholesterolu-kiedy-nalezy-przyjmowac-leki

[3] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[4] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[5] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/109559,czy-wszystkie-kwasy-tluszczowe-trans-sa-zle

[6] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32019R0649

[7] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[8] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

 

Czym są tłuszcze trans i dlaczego należy ich unikać?

Optymalnewybory.pl » Warto wiedzieć » Obniż cholesterol » Strona 2
2021-11-29 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Tłuszcze trans. Co jest ich głównym źródłem?

Chociaż spożywanie tłuszczów kojarzy się głównie z negatywnym wpływem na zdrowie, niedobór tego składnika odżywczego ma poważne konsekwencje. Ważne jest, aby wybierać wyłącznie „zdrowe” tłuszcze, do minimum ograniczając spożycie tzw. izomerów trans. Poznaj je bliżej i dowiedz się, dlaczego należy ich unikać.

Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), tłuszcze powinny stanowić nie więcej niż 30% dziennego zapotrzebowania na energię[1]. Ważna jest jednak nie tylko ich ilość, ale przede wszystkim jakość, od której zależy zdrowie człowieka.
Optima Omega 3

Tłuszcze trans – co to?

Z chemicznego punktu widzenia, tłuszcze trans to nienasycone kwasy tłuszczowe, które charakteryzują się występowaniem co najmniej jednego podwójnego wiązania w konfiguracji trans[2].

W zależności od źródła pochodzenia wyróżnia się:

  • izomery trans kwasów tłuszczowych pochodzenia naturalnego (r-TFA) – produkują je zwierzęta przeżuwające (np. krowy, owce), dlatego w niewielkich ilościach (1-6%) występują w mleku czy mięsie[3],
  • izomery trans kwasów tłuszczowych pochodzenia przemysłowego (i-TFA) – powstają w procesie częściowego uwodornienia olejów roślinnych, ale ich źródłem jest także długotrwałe podgrzewanie w wysokiej temperaturze olejów do smażenia (w warunkach domowych).

Powszechnie uważa się, że tłuszcze trans pochodzenia naturalnego są tak samo niepożądane te pochodzenia przemysłowego. Nie ma bowiem wystarczających dowodów na to, które potwierdzałyby, że kwasy tłuszczowe trans zawarte naturalnie w maśle, przetworach mlecznych oraz mięsie pozyskiwanym z przeżuwaczy są mniej szkodliwe niż izomery trans będące wynikiem procesu częściowego uwodornienia olejów roślinnych[4].

Dlaczego należy ograniczyć spożycie tłuszczów trans?

W Polsce średnie dobowe spożycie jest dużo wyższe, niż wynika to z zaleceń – oscyluje w granicach 2,8-6,9 g[5]. Tymczasem Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rekomenduje ograniczenie spożycia tłuszczów trans do minimum – ich ilość w diecie nie powinna przekraczać 1% dziennego zapotrzebowania energetycznego[6] – około 2 g. Dlaczego?

Liczne badania naukowe potwierdzają niekorzystny wpływ nadmiernego spożycia kwasów tłuszczowych trans na zdrowie. Uważa się, że zbyt wysoka podaż TFA może przyczyniać się m.in. do:

  • obniżenia wrażliwości insulinowej, zwiększając ryzyko cukrzycy typu 2[7],
  • zwiększenia poziomu cholesterolu LDL, obniżenia stężenia cholesterolu HDL, zwiększenia stosunku cholesterolu całkowitego do frakcji HDL[8],
  • zwiększenia ryzyka rozwoju zaburzeń metabolicznych,
  • zwiększenia prawdopodobieństwa zachorowania na chorobę wieńcową, wystąpienia zawału serca, arytmii, nagłego zatrzymania krążenia[9].

Ponadto istnieją badania naukowe wskazujące na związek zwiększonego spożycia tłuszczów trans ze spadkiem całkowitej liczby plemników. To z kolei może skutkować obniżeniem płodności[10].

Kwasy tłuszczowe trans – źródła

Z uwagi na negatywne oddziaływanie tłuszczów trans na zdrowie człowieka należy dążyć do ograniczenia ich spożycia. Od 2 kwietnia 2021 roku jest to znacznie łatwiejsze – Rozporządzenie Komisji (UE) 2019/649 z dnia 24 kwietnia 2019 r.[11] na producentów żywności nakłada obowiązek limitowania zawartości izomerów trans kwasów tłuszczowych (z wyłączeniem tłuszczów trans występujących naturalnie w tłuszczu pochodzenia zwierzęcego) do 2 g na 100 g tłuszczu. Co prawda na etykietach opakowań nadal nie będzie informacji o zawartości tłuszczów trans, jednak działalność producentów w tym zakresie będzie stale kontrolowana.

Źródłem tłuszczów trans są m.in.:

  • niskiej jakości wyroby cukiernicze,
  • niskiej jakości słodycze,
  • niektóre chrupki i chipsy,
  • jedzenie typu fast food.

Pamiętaj! Nawet jeśli na opakowaniu nie pojawia się informacja o tłuszczach trans, można łatwo zweryfikować ich potencjalną obecność. W składzie pojawią się częściowo utwardzone / uwodornione oleje roślinne. Jeśli znajdziesz takie składniki, zrezygnuj ze spożywania tego konkretnego produktu.

W kontekście redukcji spożycia tłuszczów trans warto pomyśleć o ograniczeniu podaży tłuszczów pochodzenia zwierzęcego. Przykładowo, masło zawiera od 3 do 5% kwasów tłuszczowych trans. Dla porównania miękkie margaryny do smarowania pieczywa praktycznie nie zawierają izomerów trans. Ponadto niektóre tego typu produkty stanowią źródło olejów roślinnych i dodatkowo są wzbogacane sterolami roślinnymi, które odgrywają istotną rolę w walce z podwyższonym poziomem cholesterolu.

Już teraz stań się świadomym konsumentem, dzięki czemu łatwiej zadbasz o swoje zdrowie – zmniejszysz ryzyko wielu chorób, szczególnie tych związanych z układem sercowo-naczyniowym.

[1] https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet

[2] Wpływ spożycia kwasów tłuszczowych trans TFA na rozwój zespołu metabolicznego; „Acta Salutem Scientiae” nr 1/2019, s. 41-51.

[3] http://dobretluszcze.pl/unikaj-tluszczow-trans/

[4] https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/81

[5] Wpływ spożycia kwasów tłuszczowych trans TFA na rozwój zespołu metabolicznego; „Acta Salutem Scientiae” nr 1/2019, s. 41-51.

[6] https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet

[7] Skutki spożywania trans nienasyconych kwasów tłuszczowych w okresie ciąży i laktacji; Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie; 2010, 56,1,21-27

[8] Wpływ spożycia kwasów tłuszczowych trans TFA na rozwój zespołu metabolicznego; „Acta Salutem Scientiae” nr 1/2019, s. 41-51

[9] Wpływ spożycia kwasów tłuszczowych trans TFA na rozwój zespołu metabolicznego; „Acta Salutem Scientiae” nr 1/2019, s. 41-51

[10] Kosmos Problemy Nauk Biologicznych, Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika, Barbara Sawaniewska, Danuta Gajewska, Ewa Lange Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Nowoursynowska 159C, 02-776 Warszawa, Wpływ sposobu żywienia na płodność kobiet i mężczyzn

[11] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32019R0649

Profil lipidowy: czym jest to badanie i kiedy warto je wykonać?

Optymalnewybory.pl » Warto wiedzieć » Obniż cholesterol » Strona 2
2021-11-28 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Hipercholesterolemia to poważny problem, który dotyczy niemal 20 mln Polaków[1]. Tymczasem zaburzenia przemiany lipidów są jednym z podstawowych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Wystarczy jednak regularnie wykonywać tzw. profil lipidowy, aby móc podjąć stosowne działania obniżające poziom cholesterolu we krwi. Sprawdź, na czym polega to badanie i kto powinien je wykonać.
Optima Cardio Potas+

Cholesterol to substancja tłuszczowa, której – choć jest owiana złą sławą – nie należy się zbytnio obawiać. Jest niezbędna do produkcji witaminy D3, wspiera wytwarzanie hormonów płciowych i nadnerczowych[2]. Dopiero jego nadmiar stanowi poważne zagrożenie – zwiększa ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.

Cholesterol – poziom prawidłowy

Zastanawiasz się, jak wygląda twój cholesterol? Poziom przekraczający optymalne wartości powinien wzbudzić twoją czujność i skłonić do dalszej diagnostyki.

Warto przy tym podkreślić, że normy cholesterolu są uniwersalne – nie zależą od wieku. Oznacza to, że wysokie stężenie frakcji LDL jest tak samo groźne dla osób młodych, jak i seniorów.

Zgodnie z obowiązującymi normami na cholesterol, poziom przedstawia się następująco:

  • cholesterol całkowity < 190 mg/dl,
  • cholesterol LDL < 115 mg/dl,
  • cholesterol HDL > 45 mg/dl u kobiet i 40 mg/dl u mężczyzn,
  • trójglicerydy < 150 mg/dl[3].

Profil lipidowy – co to?

Profil lipidowy (lipidogram) jest bezinwazyjnym i bezbolesnym badaniem laboratoryjnym, które polega na oznaczeniu cholesterolu całkowitego, jego poszczególnych frakcji ora trójglicerydów. Daje więc obraz gospodarki lipidowej w organizmie, pozwalając na podjęcie stosownych działań w razie nieprawidłowych wyników.

  • Frakcja LDL – to frakcja, która odpowiada za transport cholesterolu z wątroby do mięśni. Nadmierna ilość jest niepożądana, ponieważ przyczynia się do odkładania cząsteczek cholesterolu w tętnicach.
  • Frakcja HDL – to frakcja zawarta w lipoproteinie HDL. Jej rolą jest transportowanie cząsteczek cholesterolu z tkanek obwodowych do wątroby, gdzie ulegają metabolizowaniu. Im wyższy poziom cholesterolu HDL, tym niższe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych[4].
  • Trójglicerydy – są podstawowym składnikiem tkanki tłuszczowej będącej źródłem energii. Podwyższony ich poziom zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

W przypadku rozszerzonego lipidogramu istnieje możliwość oznaczenia:

  • stężenia cholesterolu nie-HDL,
  • poziomu cholesterolu VLDL,
  • liczby cząsteczek cholesterolu LDL,
  • wskaźnika Castelliego[5].

Jak przygotować się do lipidogramu?

Aby uzyskać wiarygodny obraz profilu lipidowego, koniecznością jest odpowiednie przygotowanie do badania. Ważne jest, by:

  • przyjść na czczo – ostatni posiłek można zjeść na ok. 12-14 godzin przed pobraniem próbki krwi,
  • nie spożywać alkoholu przez minimum 72 godziny przed pobraniem krwi,
  • stosować niezmienioną dietę przez minimum 3 tygodnie przed badaniem[6].

Bezpośrednio przed badaniem można spożyć niewielką ilość wody. Pomoże to rozrzedzić krew i ułatwi pobranie odpowiedniej ilości próbki.

Wskazania do wykonania profilu lipidowego

Lipidogram jest badaniem, które zaleca się wykonywać regularnie w celu oceny ryzyka wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego:

  • co 5 lat u osób bez stwierdzonych czynników ryzyka schorzeń,
  • częściej – u osób należących do grupy zwiększonego ryzyka lub poddanych terapii lekowej / dietetycznej[7].

Badania naukowe wskazują na istnienie bezpośredniego związku między poziomem cholesterolu całkowitego, LDL-C i nie HDL-C a ryzykiem występowania chorób układu sercowo-naczyniowego.
Szacuje się, że już różnica w stężeniu na poziomie 1 mmol/l zwiększa ryzyko śmierci na skutek choroby niedokrwiennej serca o:

  • 120% u osób w wieku 40-49 lat,
  • 75% u osób w wieku 50-59 lat,
  • 47% u osób między 60. a 69. rokiem życia,
  • 27% u osób w wieku 70-79 lat,
  • 18% u osób w wieku 80-89 lat[8].

Zbyt wysoki poziom cholesterolu – co dalej?

Jeśli masz podwyższony cholesterol, należy przede wszystkim wprowadzić pewne zmiany w dotychczasowym stylu życia.

Szczególne znaczenie ma modyfikacja sposobu odżywiania. Należy to rozumieć jako ograniczenie spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych i tłuszczów trans na rzecz nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 (w odpowiednich proporcjach).

Ważne jest także włączenie steroli roślinnych, które przyczyniają się do redukcji cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[9].

[1] Wytyczne PTL/KLRwP/PTK postępowania w zaburzeniach lipidowych dla lekarzy rodzinnych 2016; Łódź, Kraków, Warszawa listopad 2016 r.; Lekarz POZ 4/2016

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy

[3] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/60580,wysoki-poziom-cholesterolu-kiedy-nalezy-przyjmowac-leki

[4] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy

[5] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidy-i-lipidogram

[6] https://www.synevo.pl/lipidogram-profil-lipidowy/

[7] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidy-i-lipidogram

[8] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3284229/

[9] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Czy za niski poziom cholesterolu może być niebezpieczny dla zdrowia?

2021-11-22 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Cholesterol VLDL. Czym jest i jakie ma właściwości?


Wysoki poziom cholesterolu LDL stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia, ponieważ zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Okazuje się jednak, że niektóre osoby mają za niski poziom cholesterolu. Dowiedz się, czy to także stanowi powód do zmartwień.

Dążenie do obniżenia poziomu cholesterolu jest ważne u osób ze stwierdzoną hiperlipidemią, ponieważ pozwala to zmniejszyć ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego oraz ograniczyć śmiertelność wynikającą z tych schorzeń. Warto jednak mieć świadomość, że spadek stężenia cholesterolu poniżej obowiązujących norm wcale nie jest korzystny. Może bowiem świadczyć o kłopotach zdrowotnych.
Optima Omega 3

Cholesterol – dlaczego jest ważny?

Cholesterol wywołuje wiele kontrowersji, ale jest substancją tłuszczową odgrywającą ważną rolę w organizmie człowieka. Zła sława cholesterolu wynika z faktu, że – na skutek dostarczania go w dużych ilościach – dochodzi do jego odkładania i tworzenia tzw. blaszek miażdżycowych. To z kolei zwiększa ryzyko problemów naczyniowych i kardiologicznych.

Poznaj normy cholesterolu

Zgodnie z obowiązującymi normami, prawidłowe wartości lipidogramu przedstawiają się następująco:

  • cholesterol całkowity < 190 mg/dl,
  • cholesterol LDL < 115 mg/dl,
  • cholesterol HDL > 45 mg/dl u kobiet i 40 mg/dl u mężczyzn,
  • triglicerydy < 150 mg/dl[1].

Warto podkreślić, że zarówno zbyt wysokie stężenie, jak i za niski cholesterol nie są pożądane. Dlatego ważne jest regularne kontrolowanie poziomu lipidów we krwi, tj. wykonywanie lipidogramu.

Za niski cholesterol – co może być przyczyną?

Hipolipidemia oznacza za niski poziom cholesterolu. Przyczyn takiego stanu może być wiele, dlatego koniecznością staje się dokładne rozpoznanie. Pozwala to bowiem na podjęcie dalszych działań, których celem jest wyrównanie optymalnego poziomu cholesterolu wszystkich frakcji.

Przyjmowanie leków obniżających cholesterol

Za niski poziom cholesterolu jest częstą przypadłością osób, które przyjmują leki obniżające poziom lipidów. Może to więc oznaczać, że dawka preparatu nie została prawidłowo dobrana. To z kolei wymaga konsultacji lekarskiej w celu zmiany dawkowania leku.

Pamiętaj! Jeśli przyjmujesz leki obniżające cholesterol, nie możesz samodzielnie zmieniać ich dawek.

Choroby współistniejące

Zbyt niski poziom cholesterolu może być objawem wielu chorób. Wartości poniżej obowiązujących norm mogą wskazywać np. na nadczynność tarczycy, upośledzone wchłanianie jelitowe, przewlekłe choroby wątroby, przewlekłe stany zapalne.

Uwarunkowania genetyczne

Stężenie cholesterolu poniżej obowiązujących norm może mieć podłoże genetyczne. Mowa o tzw. hipolipidemii związanej z mutacją genetyczną. Może to prowadzić do zaburzeń w metabolizowaniu cholesterolu, co z kolei odpowiada za rozwój wielu chorób, np. Niemanna-Picka typu C, syndromu Smitha-Lemli-Opitza (SLOS)[2].

Skutki zbyt niskiego poziomu cholesterolu

Zbyt niski poziom cholesterolu może stanowić pewne zagrożenie. Warto bowiem mieć świadomość, że ta substancja tłuszczowa:

  • wspomaga produkcję witaminy D,
  • bierze udział w syntezie hormonów,
  • wspiera prawidłowe funkcjonowanie mózgu,
  • wspomaga proces wykorzystania serotoniny.

Niedostateczna ilość cholesterolu może zatem przyczynić się do niedoboru witaminy D, co z kolei niesie za sobą ryzyko spadku odporności, większej łamliwości kości, osłabienia mięśni. Ponadto za niski poziom cholesterolu może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia depresji[3].

Za niski cholesterol – jak sobie pomóc?

Zbyt niskiego poziomu cholesterolu nie można lekceważyć, ponieważ jest to substancja tłuszczowa spełniająca ważne funkcje w organizmie. W przypadku, gdy lipidogram wskazuje wartości poniżej obowiązujących norm, koniecznością jest konsultacja lekarska – szczególnie jeśli problem został wykryty przypadkowo.

Specjalista powinien skierować na badania laboratoryjne w celu wykonania podstawowych oznaczeń, takich jak np. pełna morfologia krwi, TSH, ALAT, ASPAT. Są to badania, które pozwalają na wykrycie ewentualnych nieprawidłowości mogących wpłynąć na znaczne obniżenie stężenia cholesterolu.

Jeżeli diagnostyka wskaże na choroby współistniejące, wówczas koniecznością jest podjęcie leczenia. Tylko wtedy uda się przywrócić optymalne wartości cholesterolu.

W przypadku zbyt niskiego poziomu cholesterolu związanego z uwarunkowaniami genetycznymi nie podejmuje się żadnych działań. Wiele jednak zależy od wyników badań pacjenta oraz stanu jego zdrowia.
Zobacz normy cholesterolu >>>

[1] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/60580,wysoki-poziom-cholesterolu-kiedy-nalezy-przyjmowac-leki

[2] Użarowska M., Surman M., Janik M., Dwie twarze cholesterolu: znaczenie fizjologiczne i jego udział w patogenezie wybranych schorzeń, Kosmos – Problemy Nauk Biologicznych Tom 67, 2018, Numer 2 (319), s. 375-390

[3] https://www.greatplainslaboratory.com/articles-1/2015/11/13/the-implications-of-low-cholesterol-in-depression-and-suicide