Trening a serce. Jakie ćwiczenia je wzmocnią?

2021-09-13 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...
Slow jogging czy nordic walking - dla początkujących ćwiczenia powinny być proste, bezpieczne i przynosić wiele korzyści zdrowotnych.


Choroby układu krążenia są jedną z głównych przyczyn zgonów wśród Polaków. Czynnikami ich ryzyka jest nie tylko nieprawidłowa dieta, ale również zbyt niska aktywność fizyczna[1]. Zamiast więc stronić od ruchu, warto zacząć ćwiczyć. Sprawdź, jakie ćwiczenia pomogą wzmocnić kondycję serca.

Nieodpowiedni styl życia jest jednym z tych czynników, które wpływają na prawdopodobieństwo rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. Dobra wiadomość jest taka, że ma on odwracalny charakter – poprzez zmianę dotychczasowych przyzwyczajeń można zmniejszyć ryzyko zachorowania. Warto zatem zwiększyć swoją aktywność, włączając m.in. ćwiczenia wzmacniające serce.

Trening poprawia pracę serca?

Ruch odgrywa ważną rolę w prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego. Mogą o tym świadczyć m.in. wyniki badań przedstawionych przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne. Okazuje się, że zwiększenie aktywności fizycznej przez osoby po zawale serca przyczynia się do zredukowania ryzyka śmierci o 50% w ciągu 4 lat od wystąpienia tego incydentu[2]. Można zatem przyjąć, że – skoro u pacjentów po zawale – ćwiczenia są jak najbardziej wskazane, tym bardziej są one koniecznością u osób zdrowych.
Optima Cardio Potas+

Jakie ćwiczenia wzmacniające serce?

Aby utrzymać serce w dobrej kondycji, zalecany jest wysiłek fizyczny – najlepiej podejmowany 5 razy w tygodniu przez minimum 30 minut[3]. Chociaż każdy trening będzie niósł za sobą korzyści zdrowotne, warto szczególnie uwzględnić kilka rodzajów aktywności.

  • Trening aerobowy

Ćwiczenia wzmacniające serce to przede wszystkim trening dynamiczny. Mowa tutaj przede wszystkim o bieganiu czy pływaniu. Dobre efekty przynosi także nordic walking, jazda na rowerze[4]. Wszystkie te aktywności zaliczane są do treningu aerobowego, który pomagają w poprawie krążenia. Efektem tego jest obniżenie ciśnienia krwi.

  • Ćwiczenia oporowe

Trening oporowy – z wolnymi ciężarami, na maszynach – połączony z treningiem aerobowym może przyczynić się do redukcji poziomu „złego” cholesterolu (LDL) oraz wzrostu „dobrego” cholesterolu (HDL)[5]. Warto podkreślić, że trening oporowy – zalecony pacjentom z niewydolnością serca – już po 8-12 tygodniach ćwiczeń przyczynił się do wzrostu siły mięśniowej średnio o 15-43% oraz wzrostu wytrzymałości mięśniowej o 20-100%[6].

Nie są natomiast wskazane ćwiczenia statyczne i izometryczne. Tego rodzaju trening koncentruje się głównie na zwiększaniu masy mięśniowej, nie zaś na poprawie wydolności organizmu[7].

Intensywność ćwiczeń równie ważna

Nie tylko rodzaj i częstotliwość, ale również intensywność wysiłku fizycznego odgrywa istotną rolę. Eksperci podkreślają przede wszystkim dobroczynny wpływ aktywności o umiarkowanej intensywności. Chodzi o wykonywanie ćwiczeń w natężeniu, które pozwala na swobodne mówienie / prowadzenie rozmów. Jeśli masz z tym problem, wówczas intensywność treningu jest zbyt duża.

Wysiłek fizyczny wskazany także dla osób z niewydolnością serca?

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu pacjentom zmagającym się z niewydolnością serca zalecano prowadzenie oszczędnego stylu życia. Panowało bowiem przekonanie, że dodatkowy wysiłek fizyczny może skutkować postępującym uszkodzeniem mięśnia sercowego.  Obecnie uważa się, że niewydolność serca nie jest przeciwwskazaniem do aktywnego trybu życia. Co więcej, poprzez odpowiedni trening można osiągnąć korzyści zdrowotne[8].

Wydolność fizyczna osób z niewydolnością jest znacznie mniejsza w porównaniu do osób zdrowych. Dlatego ćwiczenia wzmacniające serce muszą być właściwie dobrane. Ponadto należy pamiętać o tym, by – w razie wystąpienia niepokojących objawów – przerwać lub zmodyfikować prowadzony trening.

O tym, jak ważne są ćwiczenia wzmacniające serce może świadczyć choćby fakt, że są one zalecane osobom po przebytych chorobach układu sercowo-naczyniowego. Z tego powodu stanowią jeden z najważniejszych elementów działań profilaktycznych.

[1] https://bipold.aotm.gov.pl/assets/files/ppz/2020/REK/15_2020.pdf

[2] https://www.sciencedaily.com/releases/2018/04/180419100122.htm

[3]https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/aktualnosci/209964,serce-kocha-sport

[4] https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C77757%2Cekspert-serce-lubi-wysilek-dynamiczny-niewskazane-cwiczenia-statyczne.html

[5] https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/3-kinds-of-exercise-that-boost-heart-health

[6] Znaczenie treningu oporowego w redukcji mięśniowych następstw niewydolności serca, Kinga Węgrzynowska-Teodorczyk, Ewa A. Jankowska, Waldemar Banasiak , Piotr Ponikowski, Marek Woźniewski, Kardiol Pol 2008; 66: 434–442

[7] https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C77757%2Cekspert-serce-lubi-wysilek-dynamiczny-niewskazane-cwiczenia-statyczne.html

[8] https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/009/388/original/73-78.pdf?1470228607

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Cholesterol VLDL. Czym jest i jakie ma właściwości?

2021-09-13 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Cholesterol VLDL. Czym jest i jakie ma właściwości?


Wiele mówi się o cholesterolu LDL i cholesterolu HDL w kontekście zdrowia. Warto jednak mieć świadomość, że istnieje również cholesterol VLDL, który – zgromadzony w nadmiarze – może mieć negatywne konsekwencje zdrowotne. Dowiedz się więcej na temat tego rodzaju lipidów.

Lipidy – najważniejsze informacje

Cholesterol należy do grupy substancji tłuszczowych. Chociaż kojarzony jest z chorobami układu sercowo-naczyniowego, odgrywa ważną rolę w organizmie. Odpowiada m.in. za syntezę witaminy D3 i kwasów żółciowych, a także stanowi element budulcowy błon komórkowych oraz uczestniczy w przekazywaniu sygnałów w układzie nerwowym. Natomiast trójglicerydy stanowią źródło energii dla tkanek – głównie mięśni.

Zarówno cholesterol, jak i trójglicerydy mogą występować w postaci wolnej. Mogą też wiązać się z białkami, tworząc m.in.:

  • lipoproteiny o dużej gęstości (HDL)
  • lipoproteiny o małej gęstości (LDL)
  • lipoproteiny o bardzo małej gęstości (VLDL).

Lipidy nie stanowią poważnego zagrożenia dla zdrowia, o ile w organizmie człowieka występują w optymalnej ilości. Problem pojawia się wówczas, gdy ich stężenie znacznie przekracza dopuszczalne wartości.
Optima Cardio Potas+

Cholesterol VLDL – co to jest?

Cholesterol VLDL powstaje w wątrobie.  Składa się z:

  • cholesterolu – 10%
  • trójglicerydów – 70%
  • białka – 10%
  • innych tłuszczów – 10%.

W przeciwieństwie do frakcji LDL, lipoproteiny VLDL zawierają duże ilości triacylogliceroli, a znacznie mniej cholesterolu i jego estrów[1].

Rolą frakcji VLDL jest transportowanie trójglicerydów wykorzystywanych do produkcji energii. W przypadku spożywania zbyt dużej ilości węglowodanów (powyżej zapotrzebowania energetycznego) prowadzi do odkładania się trójglicerydów. To z kolei prowadzi do wzrostu poziomu cholesterolu VLDL.

Cholesterol VLDL – czy jest szkodliwy?

Cholesterol VLDL, podobnie jak lipoproteiny LDL, może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia. Jednak dotyczy to wyłącznie przypadków, w których frakcja ta występuje w nadmiernej ilości.

Cząsteczki pozostałości powstających z lipoprotein bardzo małej gęstości (tzw. remnanty) mogą przenikać do ściany tętnic i wprowadzać cholesterol[2]. Wówczas dochodzi do odkładania się blaszek miażdżycowych w tętnicach, co skutkuje rozwojem miażdżycy. Stąd już prosta droga do udaru mózgu, zawału serca czy innych chorób układu sercowo-naczyniowego.

Kiedy lipoprotein VLDL jest za dużo?

Zaleca się, aby poziom cholesterolu VLDL był niższy od 30 mg/dl[3]. Problem w tym, że standardowy lipidogram pozwala na określenie poziomu:

  • cholesterolu całkowitego
  • trój glicerydów
  • cholesterolu LDL
  • cholesterolu HDL.

Przyjmuje się jednak, że lipoproteiny VLDL stanowią 1/5 poziomu trój glicerydów. Dotyczy to jednak przypadków, gdy stężenie trójglicerydów nie przekracza obowiązujących norm.

W niektórych sytuacjach istnieje możliwość wykonania rozszerzonego lipidogramu. Profil lipidowy będzie wówczas obejmował następujące parametry:

  • cholesterol VLDL
  • cholesterol nie-HDL
  • liczba cząsteczek cholesterolu LDL
  • wskaźnik Castelliego – „cholesterol całkowity/HDL”[4].

Jak obniżyć poziom cholesterolu VLDL?

Cholesterol VLDL ściśle wiąże się z trójglicerydami. Z tego powodu obniżenie poziomu lipoprotein bardzo niskiej gęstości można osiągnąć tymi samymi metodami stosowanymi w związku z podwyższonymi trójglicerydami.

  • Dieta bogata w kwasy omega-3

Kwasy omega-3 należą do grupy niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, których źródłem są m.in. tłuste ryby morskie czy oleje roślinne. Ich spożycie – z uwagi na zawartość EPA i DHA – może przyczynić się do obniżenia poziomu trójglicerydów – nawet o ok. 15%[5].

Cenne DHA dostarcza także Optima Neuro – miękka margaryna do smarowania pieczywa zawierająca olej z alg morskich.

  • Ograniczenie spożycia alkoholu

Alkohol zwiększa produkcję trójglicerydów, a tym samym – cholesterolu VLDL. Warto z niego całkowicie zrezygnować – szczególnie w przypadku stwierdzenia hipertrójglicerydemii[6].

Prawidłowo zbilansowana dieta to jeden ze sposobów, dzięki którym można uniknąć konsekwencji zbyt wysokiego poziomu lipidów. Świadomie wybieraj produkty spożywcze i prowadź zdrowy styl życia, aby uniknąć podwyższonego stężenia cholesterolu VLDL.

[1] https://edraurban.pl/ssl/book-sample-file/biochemia-podrecznik-dla-studentow-uczelni-medycznych/pdf/biochemia_1.pdf

[2] https://zdrowie.pap.pl/piorem-eksperta/dieta/czym-grozi-podwyzszone-stezenie-trojglicerydow-we-krwi

[3] https://medlineplus.gov/vldlcholesterol.html

[4] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171956,lipidy

[5] https://www.cochrane.org/pl/CD003177/VASC_spozywanie-kwasow-omega-3-w-chorobach-sercowo-naczyniowych

[6] https://zdrowie.pap.pl/piorem-eksperta/dieta/czym-grozi-podwyzszone-stezenie-trojglicerydow-we-krwi

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Tłuszcze trans. Co jest ich głównym źródłem?

2021-09-13 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Tłuszcze trans. Co jest ich głównym źródłem?

Nie musisz unikać tłuszczów w swojej diecie, aby zachować dobre zdrowie. Wystarczy, że zmodyfikujesz codzienny jadłospis, ograniczając do minimum  tłuszczetrans uchodząceza najbardziej szkodliwe. Dowiedz się, jak negatywnie mogą oddziaływać na organizm i sprawdź, w jakich produktach spożywczych się kryją.

Tłuszcze trans nie cieszą się dobrą sławą, ale nie ma się czemu dziwić. Spożywane w dużych ilościach (o co wcale nie jest trudno), przyczyniają się do powstawania stanu zapalnego. To z kolei sprzyja rozwojowi wielu groźnych chorób.

Tłuszcze trans, czyli co?

Tłuszcze trans należą do grupy nienasyconych kwasów tłuszczowych. Są izomerami, które powstają w procesie częściowego utwardzania (uwodornienia) olejów roślinnych. Wzbogaca się je cząsteczkami wodoru, a następnie oddziałuje się na nie bardzo wysoką temperaturą. Tak powstaje uwodorniony (utwardzony) kwas tłuszczowy. Proces utwardzenia tłuszczów zwiększa odporność olejów na działanie światła i temperatury.

Skutki spożycia tłuszczów trans

Zaleca się całkowite wyeliminowanie tłuszczów trans z codziennej diety z uwagi na ich szkodliwe oddziaływanie. Sprzyjają rozwojowi wielu chorób, np.:

  • układu sercowo-naczyniowego
  • cukrzycy
  • nowotworów.

Ponadto badania naukowe potwierdzają, że spożycie nadmiernej ilości kwasów tłuszczowych z wiązaniem trans przez zdrowych mężczyzn powoduje spadek całkowitej liczby plemników. Niewłaściwa dieta obfitująca w tłuszcze trans może przyczynić się do zmniejszenia płodności[1].

Uważa się również, że kwasy tłuszczowe z wiązaniem trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju chorób alergicznych, a nawet depresji.

Pamiętaj! O ile same oleje roślinne są pożądane w diecie, o tyle spożycie izomerów trans należy ograniczyć do niezbędnego minimum. 

Gdzie kryją się tłuszcze trans?

Zgodnie z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), spożycie tłuszczów trans powinno zostać ograniczone do nie więcej niż 1% całkowitego zapotrzebowania na energię[2]. W przypadku standardowej diety uzyskanie takiego wyniku jest możliwe. Problem może pojawić się wówczas, gdy będziesz sięgać po produkty spożywcze będące źródłem szkodliwych izomerów.

Znaleźć je można w niektórych:

  • wyrobach cukierniczych
  • gotowych dań garmażeryjnych
  • produktach instant
  • serach topionych.

Tłuszcze trans powstają również w wyniku długotrwałego ogrzewania olejów i smażenia w wysokiej temperaturze. Dlatego ich źródłem jest żywność typu fast-food – szczególnie, gdy do ich przygotowania wykorzystywana jest niskiej jakości frytura do głębokiego smażenia. Optima Cardio Potas+

Warto przy tym pamiętać, że tłuszcze trans obecne są również produkty pochodzenia zwierzęcego. Tego rodzaju kwasy tłuszczowe powstają w żołądku zwierząt przeżuwających (np. krów) i „przechodzą” do mięsa oraz mleka. Znaleźć je można zatem także w przetworach mlecznych[3]. Na szczęście są to niewielkie ilości.

Czytaj etykiety, aby dokonywać świadomych wyborów

Ograniczenie do minimum spożycia tłuszczów trans jest trudne do osiągnięcia w praktyce. Producenci nie mają obowiązku podawania informacji o zawartości tłuszczów trans w danym produkcie.

Jeśli chcesz być jeszcze bardziej świadomym konsumentem, uważniej czytaj etykiety. O obecności tłuszczów trans w danym produkcie będzie świadczyć informacja o wykorzystaniu olejów częściowo uwodornionych lub utwardzonych. I właśnie takich produktów musisz unikać, aby wykluczyć je z diety.

W Polsce istnieje możliwość skorzystania z bezpłatnej bazy stworzonej przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. Wchodząc na stronę https://izomery.pzh.gov.pl/, możesz skorzystać z wyszukiwarki wskazującej na zawartość izomerów trans kwasów tłuszczowych w wybranych środkach spożywczych.

Poniższa grafika przedstawia informacje o zawartości tłuszczów trans w wyrobach czekoladowych nadziewanych.
zawartości tłuszczów trans w wyrobach czekoladowych nadziewanych.

Źródło: https://izomery.pzh.gov.pl/

 

Za ciekawostkę może posłużyć fakt, że w niektórych krajach świata istnieje obowiązek znakowania żywności zawierającej kwasy nienasycone trans. Dzięki temu konsumenci mogą świadomie wybierać produkty, które zawierają znikome ilości szkodliwych izomerów[4].

Twoje zdrowie leży w twoich rękach. Warto więc zwiększyć swoją świadomość zakupową, wybierając produkty spożywcze z minimalną ilością kwasów tłuszczowych trans. Dzięki temu zmniejszysz ryzyko rozwoju wielu chorób zagrażających życiu.

[1] Kosmos Problemy Nauk Biologicznych, Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika, Barbara Sawaniewska, Danuta Gajewska, Ewa Lange Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Nowoursynowska 159C, 02-776 Warszawa, Wpływ sposobu żywienia na płodność kobiet i mężczyzn

[2] https://www.who.int/news/item/14-05-2018-who-plan-to-eliminate-industrially-produced-trans-fatty-acids-from-global-food-supply

[3] http://dobretluszcze.pl/unikaj-tluszczow-trans/

[4] https://zdrowie.pap.pl/dieta/tluszcze-trans-sprawdz-gdzie-sie-kryja

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Dieta ketogeniczna. Na czym polega i jak działa?

2021-09-03 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Dieta ketogeniczna. Na czym polega i jak działa?

Chociaż dieta ketogeniczna nie jest żadną nowością, w ostatnim czasie cieszy się ogromną popularnością. Wiele osób poszukuje w niej szansy na szybką utratę zbędnych kilogramów bez konieczności drastycznego ograniczania kalorii. Okazuje się jednak, że – prowadzona pod nadzorem lekarza – może przynieść wiele dodatkowych korzyści dla określonej grupy pacjentów. Sprawdź, na czym to polega i faktycznie działa.

Mianem diety ketogenicznej określa się dietę wysokotłuszczową niskowęglowodanową. Jej główne założenia związane są z konkretnymi restrykcjami kalorycznymi, co prowadzi do utraty masy ciała.

Na czym polega dieta ketogeniczna?

Podstawą diety ketogenicznej jest spożywanie sporej ilości tłuszczów przy jednoczesnym ograniczeniu spożycia węglowodanów – nawet do 10% wartości energetycznej diety. Jeśli zapotrzebowania wynosi 2000 kcal, wówczas dzienne spożycie węglowodanów nie powinno przekraczać 50 g[1]. Tak drastyczne obniżenie spożycia węglowodanów i dostarczenie dużej ilości tłuszczów skutkuje zahamowaniem procesu utleniania kwasów tłuszczowych. To z kolei prowadzi do powstania ciał ketonowych.

Co jeść na diecie ketogenicznej?

Jak wynika z założeń, dieta ketogeniczna wymaga niemal całkowitego wyeliminowania węglowodanów przy spożyciu dużej ilości tłuszczów i optymalnej ilości białka.

Należy przy tym zadbać, aby codzienny jadłospis obfitował przede wszystkim w zdrowe tłuszcze. Warto zatem zwiększyć podaż wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, których źródłem są między innymi:

  • oleje roślinne
  • tłuste ryby morskie
  • nasiona i orzechy.

Na szczególną uwagę zasługuje również awokado, które zawiera przede wszystkim kwas oleinowy – z dobrą proporcją kwasów omega-3 do omega-6[2].

O ile to możliwe, dobrze jest ograniczyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych. Są one obecne np. w maśle, śmietanie, pełnotłustym, serach żółtych, czerwonym mięsie. Wspomniane masło można zastąpić miękką margaryną do smarowania – Optima Neuro zawiera olej z alg, które są źródłem cennego DHA.
Optima Omega 3

Dieta ketogeniczna – czy pozwala schudnąć?

Dieta ketogeniczna cieszy się dużą popularnością wśród osób zmagających się z nadmierną masą ciała. Jest ona sposobem na schudnięcie bez uciążliwego odczuwania głodu w porównaniu np. z odchudzaniem poprzez stosowanie diet niskokalorycznych. Faktycznie, tego rodzaju dieta może przyczynić się do utraty zbędnych kilogramów – na kilku płaszczyznach.

  • Duża ilość tłuszczu przyczynia się do zwiększenia wydzielania hormonu oddziałującego na mechanizm kontroli spożycia pokarmów.
  • Powstające w procesie ketozy ciała ketonowe wywierają wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, co skutkuje zahamowaniem łaknienia.
  • Nasilony metabolizm białek skutkuje zwiększeniem termogenezy, co dodatkowo nasila efekt hamowania łaknienia[3].

Za utratę masy ciała odpowiadają również zmiany w gospodarce węglowodanowej. Ma to związek z redukcją poziomu rezerw glikogenu[4] oraz obniżeniem zawartości wody w organizmie[5].

Eksperci podkreślają jednak, że traktowanie diety ketogenicznej jako sposobu na odchudzanie nie znajduje uzasadnienia. Jest to dieta niedoborowa, która – niestosowana umiejętnie – może doprowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Dieta ketogeniczna a kwestie zdrowotne

Dieta ketogeniczna nie jest rekomendowana jako sposób na odchudzanie – szczególnie u osób, które nie zmagają się ze znaczną nadwagą czy otyłością. Jej stosowanie jest jednak uzasadnione w niektórych przypadkach, przynosząc potencjalne korzyści zdrowotne.

Liczne badania naukowe potwierdzają, że dieta ketogeniczna może być wykorzystana w:

  • leczeniu otyłości
  • terapii cukrzycy
  • terapii chorób neurologicznych, np. chorobie Parkinsona, Alzheimera, stwardnienia zanikowego bocznego
  • terapii wspomagającej w chorobach nowotworowych[6].

Pamiętaj! Dieta ketogeniczna powinna być stosowana pod kontrolą lekarza. Warto bowiem mieć świadomość, że może ona wywierać wielokierunkowe oddziaływanie na organizm.

[1] Dieta ketogeniczna – mechanizm działania i perspektywy zastosowania w terapii: dane z badań klinicznych, mgr Natalia Pondel, dr n. med. Arkadiusz Liśkiewicz, dr n. med. Daniela Liśkiewicz

[2] https://www.akademiadietetyki.pl/dietetyka/awokado-najzdrowszy-owoc-jak-wplywa-na-nasze-zdrowie/

[3] https://www.ptfarm.pl/pub/File/wydawnictwa/b4_07/s%20371-374.pdf

[4] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8419118/

[5] https://www.acpjournals.org/doi/10.7326/0003-4819-140-10-200405180-00006

[6] Dieta ketogeniczna – mechanizm działania i perspektywy zastosowania w terapii: dane z badań klinicznych, mgr Natalia Pondel, dr n. med. Arkadiusz Liśkiewicz, dr n. med. Daniela Liśkiewicz

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Kwas DHA. W jakich produktach można go znaleźć?

2021-09-02 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Kwas DHA w jakich produktach?

Utrzymanie prawidłowego poziomu DHA pomaga zachować zdrowie. Chociaż jego synteza jest możliwa z kwasu alfa linolenowego (ALA), szczególne znaczenie ma właściwie skomponowana dieta. Sprawdź, w jakich produktach można znaleźć DHA.

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) należy do grupy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3. W organizmie człowieka może powstawać z przemiany kwasu alfa linolenowego. Warto jednak mieć świadomość, że proces ten jest mało wydajny – konwersja do DHA wynosi zaledwie 3,8%[1]. To powoduje, że koniecznością staje się dostarczanie tego kwasu wraz z dietą.

Wpływ DHA na organizm człowieka

DHA ma dobroczynny wpływ na zdrowie człowieka. Badania pokazują, że przyczynia się m.in. do utrzymywania:

  • prawidłowego widzenia
  • właściwej pracy serca
  • prawidłowego funkcjonowania mózgu[2].

Kwas dokozaheksaenowy ma szczególne znaczenie w okresie ciąży i podczas karmienia piersią. Wspiera rozwój mózgu i oczu u rozwijającego się dziecka. Ponadto badania naukowe z 2016 roku opublikowane w „New England Journal of Medicine” wykazały, że kwasy omega-3 przyjmowane przez kobiety ciężarne zmniejszają ryzyko rozwoju astmy u dziecka – nawet o 54%[3].

Coraz więcej mówi się również o dobroczynnym działaniu DHA w kontekście łagodzenia objawów choroby Covid-19. Pilotażowe badania opublikowane na początku 2021 roku w „Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids” wykazały zależność między większym spożyciem DHA i EPA a mniejszą liczbą przypadków zgonów u pacjentów z Covid-19[4].  Co prawda potrzebne są jeszcze dodatkowe badania z randomizacją, jednak pokazuje to ogromne znaczenie kwasu dokozaheksaenowego dla zdrowia i życia człowieka.

Zapotrzebowanie na DHA – normy

Zapotrzebowanie na kwas dokozaheksaenowy uzależnione jest przede wszystkim od wieku. Zgodnie z zaleceniami Instytutu Żywności i Żywienia dzienne spożycie DHA powinno wynosić:

  • dla niemowląt i dzieci do 2 lat – 100 mg
  • dla dzieci i młodzieży w wieku 2-18 lat – 250 mg
  • dla osób dorosłych – 250 mg
  • dla kobiet w ciąży i karmiących piersią – dodatkowo 100-200 mg[5].
    Optima Omega 3

Kwas DHA – w czym jest?

DHA to kwas, który występuje w wielu produktach spożywczych. Na szczególną uwagę zasługują przede wszystkim tłuste ryby morskie. Znajdziesz je m.in. w:

• łososiu świeżym (porcja 9 g)
• makreli (także wędzonej) (porcja 9 g)
• śledziu świeżym (19 g)
• tuńczyku świeżym (25 g)
• węgorzu świeżym (30 g)
• halibucie białym świeżym (49 g)
• pstrągu strumieniowym (69 g)
• szczupaku świeżym (109 g)
• mintaju świeżym (139 g)
• dorszu świeżym (139 g)
• okoniu świeżym (500 g).
Podana porcja ryby zawiera ok. 250 mg EPA i DHA .

Źródłem DHA są także np.:

• olej lniany (60 g na 100 g produktu)
• siemię lniane (16,6 g w 100 g produktu)
• olej rzepakowy (8 g w 100 g produktu)
• olej sojowy (6,8 g na 100 g produktu)
• orzechy włoskie (6,5 g na 100 g produktu)

Zastanawiasz się, w czym jest DHA? Znajdziesz go również w żywności funkcjonalnej, np. w  margarynie Optima Neuro, która zawiera olej z alg morskich będący źródłem kwasu dokozaheksaenowego (DHA).

Suplementacja DHA – czy to konieczne?

Jeżeli dostarczasz odpowiednią ilość DHA z pożywienia, wówczas nie ma potrzeby przyjmowania suplementów diety. Suplementacja zwykle okazuje się koniecznością w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią – ze względu na zwiększone zapotrzebowanie na ten składnik i jednocześnie niski poziom spożycia DHA. Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w okresie ciąży należy przyjmować od 600 mg DHA dziennie (kobiety z niskim ryzykiem porodu przedwczesnego) do nawet 1000 mg DHA dziennie (kobiety z wysokim ryzykiem porodu przedwczesnego)[7].

Jeśli chcesz zachować zdrowie, warto pamiętać o włączeniu do codziennej diety odpowiedniej ilości kwasu dokozaheksaenowego. Poza rybami czy olejami roślinnymi, dobrym rozwiązaniem jest zastąpienie masła miękką margaryną do smarowania pieczywa. pomoże to pokryć dzienne zapotrzebowanie na ważny składnik, jakim jest DHA.

[1] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9637947/

[2] https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2011.2078

[3] https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1503734

[4] https://ncez.pzh.gov.pl/bez-kategorii/kwasy-omega-3-a-covid-19/

[5] http://dobretluszcze.pl/zrodla-kwasow-omega-3/

[6] http://dobretluszcze.pl/zrodla-kwasow-omega-3/

[7] Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące zastosowania suplementacji kwasem dokozaheksaenowym w profilaktyce porodu przedwczesnego, Ginekol Pol. 2014, 85, 318-320

 

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Hipotonia. Czym jest i jak ją wykryć?

2021-08-27 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Hipotonia

Hipotonia to pojęcie, którym określa się dwa rodzaje schorzeń. Czasami w ten sposób mówi się o obniżonym napięciu mięśniowym, jednak najczęściej to określeni odnosi się do niskiego ciśnienia tętniczego. Zobacz, czym objawia się i skąd bierze się obniżone ciśnienie tętnicze, jak się je wykrywa oraz czy istnieje konieczność jego leczenia.

Co to jest hipotonia?

Hipotonia lub hipotensja to pojęcie stosowane w odniesieniu do niedociśnienia tętniczego. To schorzenie jest opisywane znacznie rzadziej niż hipertensja, czyli nadciśnienie. Dzieje się tak z dwóch przyczyn.

Po pierwsze, hipotonia szacunkowo dotyczy ok. 1-2% społeczeństwa i ok. 5-10% osób po 65. roku życia[1], za to z nadciśnieniem mierzy się ponad 10 mln Polaków, co stanowi ok. 1/3 wszystkich osób dorosłych w naszym kraju[2].

Po drugie, niedociśnienie tętnicze, gdy nie daje żadnych objawów, zazwyczaj nie wymaga leczenia. Warto jednak przyjrzeć mu się bliżej, zwłaszcza że pojawiają się badania wskazujące na to, że jedna z postaci hipotonii może zwiększać ryzyko układu krążenia i zgonu chorego.[3]

Kiedy można mówić o hipotonii?

Hipotonia, czyli przewlekłe niedociśnienie tętnicze, jest pojęciem, które nie ma jednoznacznej definicji – zwłaszcza że w ostatnich latach zmieniły się też rekomendacje odnośnie do prawidłowego ciśnienia krwi. Zgodnie z nimi:

  • za prawidłowe uznaje się ciśnienie 120-129 /80-84 mm Hg,
  • za wysokie prawidłowe ciśnienie uznaje się to w wartościach pomiędzy 130-139/85-89 mm/Hg,
  • za nadciśnienie uznaje się wartości równe bądź wyższe 140/90 mm Hg,
  • za „optymalne” jest uznane ciśnienie poniżej 120/80 mm Hg.[4]

Czy to jednak oznacza, że każda wartość poniżej tego poziomu jest prawidłowa? Niekoniecznie. O hipotonii najczęściej mówi się wówczas, gdy wartości ciśnienia spadają poniżej 90/60 mm Hg. Według definicji niemieckich badaczy wartość ciśnienia skurczowego, poniżej której jest definiowana hipotonia samoistna to 110 mm Hg u mężczyzn i 100 mm/Hg u kobiet, za to Owens ze wspólnikami, po przeprowadzeniu 24-godzinnych automatycznych pomiarów ciśnienia uznali wartości poniżej odpowiednio:

  • dla mężczyzn w dzień 115/70 mm Hg, w nocy 97/656 mm Hg,
  • dla kobiet w dzień 105/65 mm Hg, w nocy 92/52 mm Hg.[5]
    Optima Omega 3

Jakie są rodzaje hipotonii?

 Niedociśnienie tętnicze badacze dzielą na:

  • samoistne (pierwotne) – to najczęściej występująca postać niedociśnienia, która – o ile nie daje objawów – nie wymaga leczenia,
  • ortostatyczną – jest rozpoznawana wówczas, gdy ciśnienie skurczowe zmniejsza się o minimum 20 mm Hg, a skurczowe o 10 mm Hg po przyjęciu pozycji stojącej. Może to nastąpić w ciągu kilku minut po pionizacji lub z kilkudziesięciominutowym opóźnieniem. Jest ona schorzeniem wtórnym. Czynnikami etiopatogenetycznymi, które są najczęściej wymieniane, to np. choroba Parkinsona z niewydolnością autonomiczną, cukrzyca, porfiria, choroby nadnerczy, czy zwiększenie sztywności naczyń krwionośnych.[6]

Hipotonia ortostatyczna jest diagnozowana również u pacjentów z nadciśnieniem i uznawana za bardzo trudną do leczenia.[7] Może ona zwiększać ryzyko dla układu krążenia chorego.

Jakie objawy daje hipotonia?

 U wielu osób hipotonia nie daje żadnych objawów – zwłaszcza jeśli mowa o postaci pierwotnej. Pacjenci zgłaszają jednak objawy związane ze złym samopoczuciem, np. takie jak:

  • ogólna ociężałość,
  • kłopoty z koncentracją,
  • apatia,
  • zawroty głowy,
  • zimne dłonie i stopy,
  • bladość twarzy,
  • senność,
  • nudności,
  • bóle głowy,
  • mroczki przed oczami,
  • przyspieszone tętno.[8]

Jeśli doświadczyło się takich objawów, warto regularnie mierzyć ciśnienie i zgłosić się do lekarza, jeśli jego wartości są stale niskie. Przy podejrzeniu hipotonii ortostatycznych wykonuje się test pionizacyjny (HUTT), który pozwala potwierdzić związek między staniem a obniżeniem ciśnienia.

Dobrze jest też zadbać o utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi – m.in. przez zdrową dietę oraz odpowiednią porcję ruchu – tak, aby uniknąć np. konsekwencji usztywnienia naczyń krwionośnych, które jest często łączone z hipotonią ortostatyczną.

[1] http://www.czytelniamedyczna.pl/554,aktualny-stan-wiedzy-na-temat-hipotonii.html

[2] https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/raport-nfz-nadcisnienie-tetnicze,7352.html

[3] https://podyplomie.pl/kardiologia/10014,przewlekle-niedocisnienie-leczyc-czy-nie-leczyc

[4] https://core.ac.uk/download/pdf/268445401.pdf

[5] https://podyplomie.pl/kardiologia/10014,przewlekle-niedocisnienie-leczyc-czy-nie-leczyc

[6] j.w.

[7] Valbusa F, Labat C, Salvi P, et al. Orthostatic hypotension in very old individuals living in nursing homes: the PARTAGE study. J Hypertension 2012; 30: 53-60.

[8] https://podyplomie.pl/kardiologia/10014,przewlekle-niedocisnienie-leczyc-czy-nie-leczyc

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Wyniki EKG. Z czego się składają i jak je odczytywać?

2021-08-26 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Wyniki EKG

Wyniki EKG, czyli elektrokardiografii są niezbędne podczas diagnostyki prowadzonej w kierunku chorób sercowo-naczyniowych. Dlatego warto wiedzieć, czym dokładniej jest EKG serca, jakie informacje przekazuje, jak jest wykonywane i jak odczytywać wynik. Wyjaśniamy.

 Co to jest EKG? 

EKG serca, czyli elektrokardiogram jest nieinwazyjnym badanie, które pozwala ocenić pracę serca. Jego wykonanie jest bardzo proste i tanie, przez co często jest przeprowadzane na przychodniach medycznych, a nawet w karetce. Pozwala bardzo szybko wskazać na zaburzenia pracy mięśnia sercowego, a nawet stwierdzić zawał serca. Dlatego przeprowadza się je często, a jego wykonanie to baza dla dalszych działań diagnostycznych.

Wyniki są rejestrowane i natychmiast drukowane na taśmie papieru do EKG. To, jak układają się charakterystyczne linie, mówi diagnoście o podstawowych parametrach pracy serca pacjenta.[1]

Co mówi wynik EKG serca?

Wykonanie elektrokardiogramu przynosi bardzo wiele informacji o pracy serca. Wynik EKG informuje m.in. o:

  • rytmie wiodącym serca – a zatem o częstotliwości bicia serca oraz jego miarowości lub niemiarowości,
  • osi elektrycznej serca,
  • ewentualnych zaburzeniach przewodzenia, od zatokowych aż po śródkomorowych,
  • ewentualnych przerostach jam serca – np. o powiększeniu przedsionków lub przeroście którejś z komór mięśnia,
  • stopniu niedokrwienia mięśnia sercowego.

Jeśli pacjent ma wszczepiony implantowany stymulator serca lub defibrylator wewnętrzny, wynik EKG pokazuje również prawidłowość pracy tych urządzeń.[2]

Jak odczytywać wynik EKG?

Wynik EKG otrzymuje się w postaci wydruku, na którym widnieją bardzo charakterystyczne, „wzory”. Jest to krzywa EKG. Jeśli przyjrzeć się bliżej, można zobaczyć, że pewne części tych linii powtarzają się. Każdy taki powtarzający się fragment to jeden pełny cykl pracy serca. Składają się na niego:

  • napłynięcie krwi do przedsionków,
  • skurcz przedsionków,
  • przepompowanie krwi do komór serca,
  • skurcz serca,
  • wypompowanie krwi z serca.

Jego bardzo charakterystycznymi elementami są:

  • załamek P, który pojawia się, gdy następuje skurcz przedsionków i przepompowanie krwi do komór – nieprawidłowości w tym obszarze wyniku EKG mogą sugerować np. przerost lewego przedsionka, migotanie przedsionków czy częstoskurcz,
  • zespół QRS, który jest zapisem skurczu komór serca – jeśli na tym etapie pojawia się nieprawidłowy wynik, może być to np. efektem przerostu lewej lub prawej komory, kardiomiopatii przerostowej, obecności płynu w worku osierdziowym czy zawale serca,
  • odcinek ST, który pokazuje stan przejściowy, w którym następuje repolaryzacja komór mięśnia serca – patologie tego odcinka mogą sugerować np. obecność tętniaka pozawałowego, niedotlenienie mięśnia serca czy zapalenie osierdzia.[3]

Warto jednak pamiętać, że ocena prawidłowości wyniku EKG oraz postawienie na jego podstawie diagnozy wymaga bardzo szerokiej wiedzy oraz doświadczenia. Dlatego ocenę pozostawia się personelowi medycznemu, a w szczególności – lekarzowi prowadzącemu.

W zależności od tego, jaki wynik pokaże elektrokardiogram, lekarz może zalecić przeprowadzenie dodatkowej diagnostyki – np. EKG wysiłkowego, badania tzw. Holterem czy badań krwi, np. oznaczenia poziomów elektrolitów oraz lipidogramu. Może również skierować Cię do kardiologa.
Optima Omega 3

Komu zalecane jest badanie EKG?

 Z uwagi na szeroką dostępność badanie EKG jest przeprowadzane bardzo często. Zazwyczaj lekarz zleca je:

  • u osób z wcześniej rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową, np. z miażdżycą, chorobą niedokrwienną serca czy arytmią,
  • przy podejrzeniu choroby z tej grupy – np. wówczas, gdy u pacjenta zostało stwierdzone nadciśnienie tętnicze lub zaburzenie poziomu cholesterolu,
  • profilaktycznie, np. u osób, które przyjmują leki mogące mieć niekorzystny wpływ na serce i krążenie, po 40. r.ż., a także u pracowników wykonujących bardzo wysiłkowe zadania.

Warto wiedzieć, że ta forma diagnostyki jest bezbolesna, a wykonanie badania nie niesie za sobą żadnego ryzyka.

Co zrobić, aby wynik EKG był wiarygodny?

 Przede wszystkim należy się stosować do poleceń personelu medycznego. Zaleca się:

  • zdjęcie z ciała metalowych elementów – mogą to być np. biżuteria czy okulary korekcyjne, a także fiszbiny w staniku,
  • pozostawanie w zalecanej pozycji przez cały czas badania – tak, aby elektrody przypięte do ciała nie przesuwały się,
  • nieodzywanie się podczas trwania badania.

Do badania nie trzeba być „na czczo”. Mężczyźni, którzy mają bujne owłosienie na klatce piersiowej, powinni się go pozbyć przed wykonaniem EKG, ponieważ może ono zakłócać wynik badania.

Cały proces trwa ok. 5 minut, a wynik jest uzyskiwany bardzo szybko. Najczęściej jest omawiany przez lekarza jeszcze tego samego dnia.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/152094,elektrokardiografia-ekg

[2] https://ejtcm.gumed.edu.pl/articles/51

[3] https://fizjotechnologia.com/przeglad-sprzetu/jak-rozumiec-i-interpretowac-krzywa-ekg.html, http://jchc.eu/numery/2015_2/201526.pdf, https://ejtcm.gumed.edu.pl/articles/51, https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.V.25.1.1.

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Badania cholesterolu. Jak należy się do nich przygotować?

2021-08-16 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (3 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Hiperlipidemia a choroby serca - jak leczyć zaburzenia cholesterolu i jaką dietę wybrać, aby niwelować ryzyko podwyższenia cholesterolu?

Badanie poziomu cholesterolu jest jednym z podstawowych, które jest przeprowadzane zarówno u osób zdrowych, jak i tych zmagających się z rozmaitymi chorobami, bez względu na wiek. Tobie również lekarz zlecił jego wykonanie? Zobacz, w jaki sposób przygotować się do wizyty i na co zwrócić uwagę.

Dlaczego badanie cholesterolu jest tak istotne?

Cholesterol jest związkiem chemicznym, który odgrywa bardzo ważną rolę dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Należy do grupy steroli i stanowi główny składnik błon komórkowych, a także uczestniczy w syntezie hormonów steroidowych oraz kwasów żółciowych.[1] Jednak w nadmiarze – zwłaszcza gdy dotyczy on frakcji LDL, w połączeniu ze zbyt niskim poziomem HDL – zwiększa on ryzyko pojawienia się miażdżycy czy zawału mięśnia sercowego, a także wielu innych chorób cywilizacyjnych.[2] Dlatego warto regularnie kontrolować jego poziom.

U osób, u których ryzyko rozwoju chorób serca jest niewielkie, rekomenduje się badanie cholesterolu minimum raz na 5 lat[3], natomiast w przypadku tych, które są objęte podwyższonym ryzykiem – test powinien być przeprowadzany częściej.

Szybkie wykrycie zaburzeń w poziomie cholesterolu pozwoli wdrożyć działania, które przyczynią się do jego obniżenia. Dlatego warto wykonać badania cholesterolu zgodnie z rekomendacją lekarza rodzinnego.
Optima Cardio Potas+

Jak wygląda badanie cholesterolu?

Lekarz prowadzący może zlecić jedynie oznaczenie całkowitego poziomu cholesterolu, jednak najczęściej zaleca się bardziej kompleksowe badania, czyli lipidogram lub profil l. Pozwala on oznaczyć wartość oraz rodzaj wszystkich lipidów, które są obecne w osoczu krwi.

Laboratorium oznacza więc najczęściej poziomy:

  • TC, czyli cholesterolu całkowitego – składają się na niego tzw. dobry i zły cholesterol,
  • HDL, czyli lipoprotein wysokiej gęstości, tzw. dobrego cholesterolu,
  • LDL, czyli lipoprotein niskiej gęstości, tzw. złego cholesterolu,
  • trójglicerydów, czyli najpowszechniejsze tłuszcze występujące w organizmie, których poziom w połączeniu z wysokim poziom LDL wskazuje na podwyższone ryzyko miażdżycy.

Badanie cholesterolu jest przeprowadzane na podstawie pobranej od pacjenta próbki krwi. Najczęściej oprócz niego wykonuje się jednocześnie inne testy diagnostyczne, np. morfologię i OB, dlatego krew jest pobierana bezpośrednio z żyły, najczęściej w zgięciu łokciowym.

Jak się przygotować do badania cholesterolu?

Na badanie cholesterolu powinno się przyjść na czczo, to znaczy nie spożywając posiłków na ok. 12 h przed momentem pobrania krwi. Taka praktyka jest nadal rekomendowana, mimo że ostatnie badania, opublikowane np. na łamach European Health Journal sugerują, że przy oznaczaniu poziomów HDL, TC i LDL różnice wyników pomiędzy osobami, które „pościły” przed testem i nie są niewielkie. U badanych porównano wyniki, gdy krew była pobrana po 16-godzinnym poście oraz ok. godzinę po posiłki. Okazało się, że poziomy HDL i TC różniły się średnio o mniej niż 2%, a poziom LDL – o mniej niż 10%. Największa różnica była widoczna przy oznaczaniu trójglicerydów – wynosiła niemal 20%.[4] Dlatego odczekanie z jedzeniem nadal jest uznawane za zasadne, w szczególności przy wykonywaniu lipidogramu.

Poza byciem na czczo, pamiętaj, aby:

  • dobrze się nawodnić, aby proces pobierania krwi był łatwiejszy,
  • przyjąć wszystkie zalecane leki tak, jak normalnie – jeżeli przy ich przyjęciu jest wymagane zjedzenie czegoś, skonsultuj się ze swoim lekarzem prowadzącym, aby upewnić się, co zrobić.

Czy zmiana diety na kilka dni przed badaniem cholesterolu może wpłynąć na wynik?

Zapewne wiesz, że dieta ma bardzo duży wpływ na poziom cholesterolu we krwi. Możesz się więc zastanawiać, czy uda Ci się „poprawić” wynik badania, jeśli na 2-3 dni przed pobraniem próbki ograniczysz jedzenie tłustych rzeczy. Może to nieznacznie wpłynąć na poziom triglicerydów, jednak już na sam poziom cholesterolu – nie. Przykładowo, zwiększone spożycie steroli roślinnych, zawartych np. w margarynie Optima Cardio pozwoli zredukować poziom cholesterolu frakcji LDL o 7-10%. Jednak nastąpi to dopiero w ciągu 2-3 tygodni, przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g, w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[5].

Poza tym warto zadbać o to, aby wynik badania cholesterolu był jak najbardziej wiarygodny. Pozwoli to dokładnie określić Twój stan zdrowia, a co za tym idzie – lekarz będzie mógł zalecić właściwe postępowanie. Pamiętaj, że stwierdzenie zbyt wysokiego poziomu cholesterolu czy złych proporcji między frakcjami HDL i LDL nie zawsze musi od razu wymagać leczenia farmakologicznego.

 

 

[1] https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/009/294/original/65-75.pdf?1469622340

[2] j.w.

[3] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidy-i-lipidogram

[4] https://wyborcza.pl/TylkoZdrowie/7,137474,20158822,prawda-czy-mit-cholesterol-badamy-na-czczo.html

[5] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Co zrobić, aby Twoja dieta była zdrowo zbilansowana?

2021-08-15 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Dieta na otyłość brzuszną powinna opierać się na lekkich daniach i przekąskach, zawierających składniki pozytywnie wpływające na zmniejszenie poziomu cholesterolu (sterole roślinne), regulacji ciśnienia krwi (potas) oraz świeżych warzywach i zdrowych tłuszczach.

Prawidłowo zbilansowana dieta to podstawa zdrowego i długiego życia. Dlatego warto szczególnie uważnie zadbać o proporcje na talerzu pomiędzy poszczególnymi składnikami. Co powinno się znaleźć w Twoim jadłospisie, a co wykluczyć? Oto wskazówki, dzięki którym będzie Ci łatwiej utrzymać dietę zgodną z zasadami zdrowego żywienia.

Dlaczego dieta jest tak ważna dla zdrowia?

To, co jesz, ma ogromny wpływ na stan Twojego organizmu. To wraz z pożywieniem dostarczasz sobie zarówno składników energetycznych i budulcowych, takich jak białko, tłuszcze i cukry, jak również witamin, minerałów i innych substancji wspierających prawidłowe funkcjonowanie ciała i umysłu.

Właśnie dlatego tak istotne jest to, aby:

  • jeść zgodnie ze swoim zapotrzebowaniem kalorycznym, które orientacyjnie wynosi 2000 kcal dziennie dla kobiet i 2500 kcal dla mężczyzn (choć jest uzależnione m.in. od prowadzonego trybu życia, a zwłaszcza poziomu aktywności fizycznej)[1],
  • zachować właściwe proporcje pomiędzy poszczególnymi składnikami odżywczymi. Zupełne wykluczenie z diety określonych produktów lub ich nadmierna podaż mogą niekorzystnie wpłynąć na Twój organizm. Przykładowo na problemy takie jak wysoki cholesterol dieta ma kluczowy wpływ.

Zdrowa dieta, czyli jaka?

Informacje o tym, jak powinna wyglądać zdrowa dieta, można znaleźć m.in. w wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia. WHO wskazuje przede wszystkim, że zdrowa dieta:

  • jest zróżnicowana i uwzględnia różne grupy produktów żywnościowych,
  • uwzględnia produkty zbożowe, warzywa strączkowe i inne, owoce oraz jedzenie pochodzenia zwierzęcego,
  • jest bogata w owoce i warzywa – są one ważnym źródłem witamin, minerałów, a także błonnika, białka roślinnego oraz antyoksydantów, a ich wysokie spożycie ogranicza ryzyko otyłości, chorób serca, cukrzycy i niektórych typów raka,
  • zawiera umiarkowane ilości tłuszczu (do 30% energii spożywanych posiłków), przede wszystkim nienasycone, pochodzenia roślinnego (m.in. olej rzepakowy, oliwa z oliwek, oleje, słonecznikowy czy kukurydziany),
  • ogranicza spożycie cukrów prostych – powinny dostarczać mniej niż 10% spożywanej dziennej energii . Rekomenduje się w szczególności ograniczenie wysoko przetworzonych przekąsek oraz słodkich napojów na rzecz np. świeżych owoców,
  • ogranicza spożycie soli oraz przypraw zawierających sól (np. sosu sojowego czy sosu rybnego) do minimum – z myślą o ograniczeniu ryzyka nadciśnienia, chorób serca, w tym zawału.[2]

Te ogólne zasady zostały dopracowane m.in. przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie, który zaktualizował Piramidę Zdrowego żywienia i aktywności fizycznej.

Zdrowo zbilansowana dieta to…

Co zrobić, aby Twoja dieta była zdrowo zbilansowana? Wśród zaleceń IŻŻ w Warszawie dla osób zdrowych[3] znalazły się takie zalecenia jak:

  1. regularne spożywanie posiłków – rekomenduje się jedzenie 4-5 posiłków w ciągu doby, najlepiej co 3-4 godziny,
  2. jak najczęstsze spożywanie warzyw i owoców – powinno się je jeść w proporcjach 3:1, tj. na każde 3 porcje warzyw powinna przypadać jedna porcja owoców, a najlepiej, jeśli łącznie warzywa i owoce stanowią minimum 50% Twojego jadłospisu,
  3. sięganie po produkty zbożowe, w szczególności pełnoziarniste,
  4. codzienne spożywanie 2 dużych szklanek mleka lub innego nabiału: jogurtów, kefirów lub do pewnego stopnia sera,
  5. ograniczenie spożycia mięsa, w szczególności czerwonego oraz wysoko przetworzonych produktów – w zamian eksperci zalecają sięganie po bogate w tłuszcze omega-3 ryby, a także po jaja i nasiona roślin strączkowych,
  6. ograniczenie spożycia tłuszczów zwierzęcych – najlepiej zastępować je olejami roślinnymi. Możesz np. zamienić masło na margarynę wzbogaconą o sterole roślinne, które przyczyniają się do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni, przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g, w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[4], więc są ważnym elementem diety przy wysokim cholesterolu,
  7. unikanie cukru i słodyczy – jako alternatywa są polecane owoce oraz orzechy,
  8. unikanie dosalania potraw i zakup produktów z niską zawartością soli – w zamian możesz sięgnąć po zioła, które wzbogacą smak dań, a jednocześnie nie będą zwiększać ryzyka podniesienia ciśnienia,
  9. picie przynajmniej 1,5 litra wody dziennie,
  10. wstrzymanie się od spożywania napojów alkoholowych.

Ponadto IŻŻ zaleca zdrowy ruch. Eksperci rekomendują minimum 30-45 minut dziennie. Już tak niewielka dawka aktywności fizycznej połączona ze zdrową dietą pomoże Ci cieszyć się lepszym zdrowiem i dłuższym życiem. To prostsze niż myślisz!

 

[1] https://www.nhs.uk/common-health-questions/food-and-diet/what-should-my-daily-intake-of-calories-be/

[2] https://www.who.int/initiatives/behealthy/healthy-diet

[3] https://ncez.pzh.gov.pl/aktywnosc-fizyczna/piramida-zdrowego-zywienia-i-aktywnosci-fizycznej-dla-osob-doroslych-2/

[4] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Jakie ciśnienie jest niebezpieczne dla zdrowia?

2021-08-14 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Jakie ciśnienie jest niebezpieczne dla zdrowia?

Ciśnienie krwi jest parametrem, który określa poziom nacisku, jaki krew przepływająca przez naczynia wywiera na ich ścianki. To, jaki jest jego poziom, zwłaszcza długofalowo, ma znaczący wpływ na Twoje zdrowie. Dlatego warto je kontrolować. Zastanawiasz się, jakie ciśnienie jest niebezpieczne dla zdrowia i kiedy należy wdrożyć leczenie? Wyjaśniamy.

Ciśnienie krwi – czym jest od czego zależy jego wartość?

Pomiar ciśnienia krwi to jeden ze standardowych elementów badania lekarskiego, od którego rozpoczyna się ocenę stanu pacjenta – a dokładniej, jego układu krążenia. Dlaczego? Ponieważ ciśnienie tętnicze wskazuje siłę, z jaką krew działa na naczynia.

Wykonując pomiary, określa się dwie wartości:

  • ciśnienia skurczowego (SBP), czyli to, które występuje podczas wtłaczania krwi do naczyń – to wyższa wartość,
  • ciśnienia rozkurczowego (DBP), które zgodnie z nazwą jest osiągane przy rozkurczu – to niższa z dwóch wartości.

Warto pamiętać, poziom ciśnienia nie jest stały, a wręcz przeciwnie – nieustannie się zmienia[1]. Na zmiany ciśnienia wpływają m.in.:

  • wysiłek fizyczny,
  • temperatura otoczenia,
  • sytuacje stresowe
  • pora dnia.

Jest ono jednak w największym stopniu uzależnione od dwóch czynników: siły skurczu serca oraz wielkości światła naczyń krwionośnych. Stąd też np. podwyższone ciśnienie krwi jest często powiązane z hipercholesterolemią, a więc podwyższonym poziomem „złego” cholesterolu (powyżej 115 mg/dl) oraz cholesterolu całkowitego powyżej 190 mg/dl lub u osób z podwyższonym ryzykiem sercowo naczyniowym odpowiednio LDL<100 mg/dl i TC<175 mg/dl[2].
Optima Omega 3

Jakie ciśnienie krwi jest niebezpieczne?

Normy poziomu ciśnienia krwi są bardzo jasno wskazane. Zgodnie z najnowszymi wytycznymi:

  • za optymalne jest uznawane ciśnienie tętnicze na poziomie poniżej 120/80 mm/Hg
  • za prawidłowe – ciśnienie 120-129/80-84 mm/Hg,
  • za wysokie prawidłowe – ciśnienie na poziomie 130-139/85-89 mm/Hg.[3]

Jeśli ciśnienie przyjmuje wyższe wartości, wskazuje to na nadciśnienie tętnicze. Przyjmuje ono kilka stopni. I tak:

  • nadciśnienie tętnicze 1. stopnia występuje przy wartościach na poziomie SBP 140-159 i/lub DBP 90/99 mm/Hg,
  • nadciśnienie tętnicze 2. stopnia klasyfikuje się przy wartościach SBP 160-179 i/lub DBP 100/109 mm/Hg,
  • nadciśnienie tętnicze 3. stopnia występuje przy wartościach od SBP 180 i/lub DBP od 110.

Wskazuje się również na izolowane nadciśnienie tętnicze skurczowe. Taka sytuacja ma miejsce, gdy ciśnienie skurczowe na wartość równą lub wyższą od 140 mm/Hg, a rozkurczowe – poniżej 90 mm/Hg.[4]

Warto przy tym podkreślić, że chwilowy wzrost ciśnienia, np. spowodowany intensywnym wysiłkiem fizycznym czy doświadczeniem sytuacji stresowej, nie świadczy jeszcze o zagrożeniu dla zdrowia. Jeśli jednak pomiary wykraczające ponad normę powtarzają się zarówno w warunkach domowych, jak i w gabinecie lekarskim (co pozwala potwierdzić, że nie jest to tzw. efekt „białego fartucha”), należy zadbać o przywrócenie optymalnego ciśnienia krwi.

Dlaczego nadciśnienie jest niebezpieczne dla zdrowia?

 Zazwyczaj nadciśnienie przez długi czas nie daje żadnych typowych objawów. Jednak z uwagi na to, że krew naciska na ściany tętnic z wyższą niż pożądana siłą, w organizmie mogą się rozwinąć bardzo poważne zmiany, które po latach doprowadzą do uszkodzenia narządów. Powikłaniami mogą być m.in.:

  • przerost mięśnia lewej komory,
  • choroba wieńcowa,
  • miażdżyca tętnic kończyn dolnych,
  • niewydolność serca,
  • upośledzenie funkcji nerek,
  • uszkodzenie naczyń siatkówki oka.

Konsekwencjami nieleczonego wysokiego ciśnienia krwi mogą być także zawał serca czy udar mózgu. Dlatego nie można lekceważyć kontroli ciśnienia. Warto też zadbać o utrzymanie go na właściwym poziomie.

Czy niedociśnienie także może być problemem?

Naturalnie niskie ciśnienie krwi (czyli hipotonia samoistna) nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ani nie wymaga leczenia, o ile nie pojawiają się inne niepokojące symptomy. Interwencji wymaga natomiast nadmiernie obniżone ciśnienie, które jest np. efektem przyjmowania określonych leków, np. zbyt dużych dawek leków hipotensyjnych.[5]

 

Jak dbać o utrzymanie bezpiecznego poziomu ciśnienia?

Ogromną rolę dla utrzymania prawidłowego ciśnienia krwi, które jest bezpieczne dla zdrowia, odgrywa Twój styl życia. Zadbaj przede wszystkim o:

  • utrzymanie prawidłowej masy ciała,
  • ograniczenie lub porzucenie konsumpcji używek, takich jak papierosy i alkohol,
  • zmianę diety – warto ograniczyć m.in. spożycie tłuszczów zwierzęcych na rzecz roślinnych, zwłaszcza zawierających sterole roślinne, oraz spożywać jak najmniej soli,
  • zwiększenie aktywności fizycznej.[6]

Pamiętaj, że zawsze lepiej jest zapobiegać, niż leczyć.

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/lista/85018,duze-wahania-cisnienia-tetniczego-u-chorego-na-nadcisnienie

[2] https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/download/61590/47088

[3] https://core.ac.uk/download/pdf/268445401.pdf

[4] j.w.

[5] https://podyplomie.pl/kardiologia/10014,przewlekle-niedocisnienie-leczyc-czy-nie-leczyc?page=2

[6] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Poziom cholesterolu a wiek. Jak sprawdzić normy?

2021-08-13 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Podwyższony cholesterol

Cholesterol związek chemiczny z grupy steroli, którego pochodne występują w błonie każdej komórki Twojego ciała. Wbrew stereotypom, pełni niezwykle ważną rolę dla zdrowia organizmu – m.in. uczestnicząc w produkcji hormonów, witaminy D czy wspieraniu prawidłowej pracy mózgu. Problem pojawia się wówczas, gdy normy cholesterolu zostaną zaburzone. Jakie obecnie stosuje się normy i przy ich wyznaczaniu jest ważny wiek? Odpowiadamy.

Wysoki poziom cholesterolu – czy to zawsze zła wiadomość?

W ostatnich latach przyjęło się, że cholesterol jest „źródłem wszelkiego zła”. Tymczasem w rzeczywistości, sam w sobie jest niezwykle ważny dla zachowania dobrego zdrowia – przede wszystkim dlatego, że stanowi kluczowy składnik błon komórkowych.[1] Problem pojawia się wówczas, gdy pojawiają się zaburzenia stężeń lipidów i lipoprotein, które mogą prowadzić do poważnych problemów kardiologicznych oraz naczyniowych.

Warto jednak przy tym pamiętać, że sama informacja o tym, że całkowity poziom cholesterolu (TC) jest podwyższony, nie zawsze świadczy o zagrożeniu. Wszystko zależy bowiem od rozkładu pomiędzy poszczególnymi frakcjami, a zwłaszcza między HDL a LDL. Dlatego podstawą jest wykonanie lipidogramu, a więc badania laboratoryjnego, które wskazuje zawartość poszczególnych tłuszczów we krwi. Tylko ono pokaże, czy cholesterol jest w normie, czy nie. Warto jednak podkreślić, że jeśli nawet całkowity cholesterol jest podwyższony, ale źródłem wyższej wartości jest duże stężenie HDL, nie ma poziomu do obaw. HDL, czyli cholesterol o wysokiej gęstości, to inaczej tzw. dobry cholesterol, który wspiera w walce z cywilizacyjnymi chorobami sercowo-naczyniowymi, w tym z miażdżycą.

Cholesterol – norma niezależna od wieku

Normy cholesterolu są ustalone na takim samym poziomie dla osób w każdym wieku. Eksperci nie wskazują różnic pomiędzy oczekiwanymi poziomami tych steroli u osób młodszych i u seniorów. Znaczenie ma za to płeć – inne są normy cholesterolu HDL dla kobiet, a inne dla mężczyzn.
Optima Omega 3

Prawidłowe wyniki lipidogramu:

  • cholesterol całkowity < 190 mg/dl,
  • cholesterol LDL < 115 mg/dl,
  • cholesterol HDL > 45 mg/dl u kobiet i 40 mg/dl u mężczyzn,
  • triglicerydy < 150 mg/dl[2]

Wyniki mogą być też przedstawiane w innej jednostce, tj. mmol/l. W tym ujęciu normy cholesterolu to:

  • cholesterol całkowity < 5 mmol/l,
  • cholesterol LDL < 3 mmol/l,
  • cholesterol HDL > 1,2 mmol/l u kobiet i 1 mmol/l u mężczyzn,
  • triglicerydy < 1,7 mmol/l[3]

Warto jednak wskazać, że Polskie Towarzystwo Kardiologiczne w wytycznych przedstawionych w 2019 roku wskazuje obniżenie wartości docelowych LDL dla grup bardzo wysokiego, wysokiego i umiarkowanego ryzyka odpowiednio do 55, 70 i 100 mg/dl.[4] Czynnikami ryzyka mogą być m.in. zaawansowane cukrzyca, choroby nerek, ostry zespół wieńcowy, czy progresja choroby układu sercowo-naczyniowego będąca wynikiem miażdżycy.

Przy okazji należy podkreślić, że podwyższony poziom cholesterolu nie jest wyłącznie problemem osób w starszym wieku. Statystyki pokazują, że zaburzenia tego typu mogą dotyczyć już aż 33% osób w wieku 18-35 lat.[5] Tymczasem choroby, które rozwijają się pod wpływem zbyt wysokiego poziomu LDL czy triglicerydów, mogą nawet przez wiele lat nie dawać wyraźnych symptomów – to dlatego np. miażdżyca jest często nazywana cichym zabójcą.

Cholesterol w normie – jak zadbać o dobry stosunek między HDL a LDL?

Ponieważ choroby sercowo-naczyniowe, które są m.in. efektem braku równowagi między „dobrym” a „złym” cholesterolem bardzo często rozwijają się bez wyraźnych objawów przez długi czas, warto przede wszystkim regularnie kontrolować ich poziomy. Zaleca się wykonywanie lipidogramu, u osoby zdrowej, bez czynników zwiększonego ryzyka układu sercowo-naczyniowego, co najmniej raz na 5 lat[6] już od ok. 20. roku życia. Jeśli występują czynniki zwiększonego ryzyka, takie jak np. palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze, uwarunkowania rodzinne, cukrzyca, nadwaga lub otyłość czy też przewlekłe choroby zapalne, badania wykonuje się częściej.

Istotne jest również zadbanie o zdrową dietę. Warto przede wszystkim obniżyć spożycie tłuszczów zwierzęcych – np. masło czy smalec można zastąpić margaryną roślinną zawierającą sterole roślinne, jak Optima Cardio. Badania naukowe wykazują, że przyczyniają się one do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni, przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g, w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia.[7] Ponadto dobrze jest ograniczyć spożycie mięsa, zwłaszcza tłustego, oraz wysoko przetworzonej żywności. Utrzymaniu dobrego poziomu cholesterolu LDL sprzyja również spożywanie pokarmów o wysokiej zawartości błonnika, np. produktów pełnoziarnistych czy warzyw.

Nie zapominaj również o regularnym ruchu oraz regularnym kontakcie z lekarzem prowadzącym. Zdrowy tryb życia, dobrze zbilansowana dieta i stała kontrola stanu zdrowia to sposób na utrzymanie cholesterolu w normie nawet w jesieni życia.

 

[1] https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/009/294/original/65-75.pdf?1469622340

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/60580,wysoki-poziom-cholesterolu-kiedy-nalezy-przyjmowac-leki

[3] j.w.

[4] https://www.termedia.pl/Nowe-europejskie-wytyczne-dotyczace-dyslipidemii-2019-krytyczne-spojrzenie-eksperta-Subiektywne-wskazanie-dziesieciu-najwazniejszych-zmian,98,38798,0,1.html

[5] https://zdrowie.radiozet.pl/Medycyna/Diagnostyka-medyczna/Cholesterol-LDL-HDL-calkowity.-Normy-dieta-jak-obnizyc

[6] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidy-i-lipidogram

[7] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Podwyższony potas. Jak wpływa na zdrowie serca?

2021-08-13 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Potas

Potas jest jednym z czterech, obok magnezu, wapnia i sodu, elektrolitów. Odgrywa kluczową rolę dla prawidłowej pracy organizmu, a w szczególności układu nerwowego, mięśni oraz serca. Dlatego bardzo często przestrzega się przed konsekwencjami, jakie może mieć zbyt niski poziom tego pierwiastka. Warto jednak wiedzieć, że również podwyższony poziom potasu może stanowić zagrożenie. Zobacz, jakie są normy potasu we krwi oraz czym może skutkować hiperkaliemia.

Jaką rolę odgrywa potas w organizmie?

Ludzki organizm zawiera ok. 150 g potasu – przede wszystkim w przestrzeni pozakomórkowej i w niewielkiej ilości w kościach.[1] Jest on głównym kationem wewnątrzkomórkowym i ma ogromne znaczenie dla utrzymania równowagi wodnej oraz kwasowo-zasadowej, a jego dystrybucja jest sprzężona z podażą sodu.[2] Dlatego obecne przyzwyczajenia dietetyczne dużej liczby osób sprzyjają dostarczaniu do organizmu zbyt małej ilości tego pierwiastka i wysokich dawek sodu. Stąd też najczęściej spotykanym zaburzeniem podaży potasu jest hipokaliemia, czyli jego zbyt mała ilość w organizmie.

Równie groźna może być hiperkaliemia, czyli podwyższony potas.

Jakie są normy poziomu potasu we krwi?

Hiperkaliemia to stan, w którym stężenie potasu we krwi jest zbyt wysokie. Normy tego pierwiastka zostały wyraźnie określone. I tak:

  • prawidłowe stężenie potasu w surowicy krwi dla dorosłej osoby wynosi 3,6-5,2 mmol/l,
  • hipokaliemia to stan poniżej 3,6 mmol/l potasu we krwi,
  • hiperkaliemia to poziom potasu powyżej 5,2 mmol/l.

Hiperkaliemię dzieli się dodatkowo na:

  • łagodną: 5,3-5,9 mmol/l,
  • umiarkowaną: 6,0-6,4 mmol/l,
  • ciężką: powyżej 6,5 mmol/l.[3]
    Optima Cardio Potas+

Jakie są przyczyny podwyższonego poziomu potasu?

Hiperkaliemia, czyli podwyższony potas, jest zaburzeniem, które pojawia się znacznie rzadziej niż hipokaliemia. Wśród jego przyczyn badacze wymieniają przede wszystkim:

  • nadmierną podaż tego pierwiastka – z pokarmami, w wyniku nadmiernej suplementacji lub w efekcie krwotoków do przewodu pokarmowego,
  • zmniejszenie wydalania potasu przez nerki – to właśnie one odpowiadają za usuwanie ponad 90% tego pierwiastka. Hiperkaliemia może wskazywać na zaburzenia pracy tego narządu, jak również na niedoczynność kory nadnerczy czy być efektem przyjmowania leków, np. inhibitorów konwertazy angiotensyny czy sartanów,
  • zwiększony wypływ potasu z komórek, który może być m.in. efektem kwasicy.

To zaburzenie podaży potasu może mieć poważne skutki dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Jak może wpłynąć na serce podwyższony potas?

Na hiperkaliemię szczególnie powinny uważać osoby przyjmujące inhibitory ACE, często stosowane w terapii nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca czy niewydolności serca.[4]

Łagodna, jak i umiarkowana hiperkaliemia mogą przebiegać zupełnie bezobjawowo i zostać wykryte przypadkowo, np. w trakcie oznaczania elektrolitów przy wykonywaniu okresowych badań krwi.[5] Wśród objawów, które wymienia się u osób z podwyższonym potasem, wskazuje się przede wszystkim na:

  • ogólne wrażenia osłabienia,
  • osłabienie mięśni (np. problemy z wstawaniem czy wchodzeniem po schodach),
  • duszności.[6]

Podwyższony potas może również doprowadzić do zaburzeń pracy serca, przede wszystkim takich jak:

  • bradykardia, czyli zbyt wolne bicie serca (rzadkoskurcz),
  • zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu,
  • w skrajnych przypadkach – asystolia, czyli zatrzymanie pracy serca.[7]

Mogą się także pojawić dodatkowe skurcze serca, a zmiany bywają widoczne w zapisie EKG, choć nie jest to regułą[8].

 

Jak zadbać o prawidłowy poziom potasu w organizmie?

 

Zaburzenia poziomu potasu w organizmie są coraz częstsze, dlatego warto zadbać o kontrolę stężenia tego pierwiastka w krwi. W tym celu warto regularnie, zgodnie ze wskazaniami lekarza, wykonywać badania oznaczające poziom elektrolitów. Dobrze też zadbać o zdrowo zrównoważoną dietę, a przede wszystkim o unikanie nadmiernego spożycia sodu i dostarczenie sobie odpowiedniej ilości kwasów omega-3 oraz niezbędnych witamin i minerałów.

 

[1] https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/download/10181/8681

[2] https://journals.viamedica.pl/arterial_hypertension/article/download/36972/26445

[3] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/175883,hiperkaliemia

[4] http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:hMaXRE2L9zQJ:agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-a2f7d94c-99fa-46fb-b054-cd62777d243d/c/Hiperkalemia___jak.pdf+&cd=7&hl=pl&ct=clnk&gl=pl

[5] http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:hMaXRE2L9zQJ:agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-a2f7d94c-99fa-46fb-b054-cd62777d243d/c/Hiperkalemia___jak.pdf+&cd=7&hl=pl&ct=clnk&gl=pl

[6] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/175883,hiperkaliemia

[7] https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/download/10181/8681

[8] http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:hMaXRE2L9zQJ:agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-a2f7d94c-99fa-46fb-b054-cd62777d243d/c/Hiperkalemia___jak.pdf+&cd=7&hl=pl&ct=clnk&gl=pl

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Zawał. Jak go rozpoznać? (infografika)

[12-08-2021] Lektura zajmie 3 minuty.

Zawał to stan bezpośrednio zagrażający życiu. Jeżeli pojawią się u Ciebie objawy, które wskazują na jego wystąpienie albo rozpoznasz je u osób w twoim otoczeniu, ważna jest natychmiastowa reakcja i wezwanie pomocy. Sprawdź, co musisz wiedzieć o tzw. ataku serca!

Zawał w liczbach

Nasza infografika odpowiada na następujące pytania:

  • Czym jest zawał serca?
  • Jakie są najczęstsze objawy zawału?
  • Jaki ból występuje przy zawale?
  • Co robić przy podejrzeniu zawału?
  • Jak udzielić pierwszej pomocy przy zawale?
  • Jak szybko należy udzielić pomocy przy zawale?
  • Ile osób umiera rocznie na zawał w Polsce?
  • Pod jaki numer alarmowy zadzwonić przy podejrzeniu zwału?

Skorzystaj z wiedzy ekspertów OPTIMA i zadbaj o swoje zdrowie!
Zawał serca

Infografika w rodzielczości 800px x 5228 px

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Dieta DASH. Czy pomaga obniżyć ciśnienie krwi?

[30-07-2021] Lektura artykułu zajmie 3 minuty.
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Dieta DASH

Podwyższone ciśnienie krwi może mieć poważne konsekwencje zdrowotne, prowadząc do wystąpienia zawału serca, udaru mózgu, niewydolności nerek czy choroby niedokrwiennej serca. Tymczasem nawet 50% dorosłych osób z wartościami ciśnienia przekraczającym normy nie ma świadomości choroby. Dlatego warto przyjrzeć się swoim nawykom żywieniowym i zmienić je na lepsze.

Prawidłowe ciśnienie krwi mieści się w granicach 120–129/80–84 mm Hg. Natomiast o nadciśnieniu mówi się wówczas, gdy wartości przekraczają 140/90 mm Hg w kilkukrotnie przeprowadzonych pomiarach, przeprowadzanych w kilkudniowych lub kilkutygodniowych odstępach czasowych[1].

Co zaburza prawidłowe ciśnienie krwi?

Szacuje się, że nawet o 90% chorujących na nadciśnienie tętnicze nie da się wskazać jednej konkretnej przyczyny schorzenia[2]. Wywołuje je zespół czynników środowiskowych w połączeniu z predyspozycjami genetycznymi.

Do czynników środowiskowych zalicza się m.in.:

  • niewłaściwa dieta
  • mała aktywność fizyczna
  • otyłość
  • palenie papierosów
  • nadmierne spożycie alkoholu.

Są to zatem czynniki modyfikowalne – wprowadzenie zmian w dotychczasowy styl życia pomaga w obniżeniu ciśnienia tętniczego krwi oraz wspiera profilaktykę nadciśnienia u osób zdrowych (ale np. z predyspozycjami genetycznymi).
Optima Omega 3

Dieta DASH jako jeden z elementów postępowania niefarmakologicznego

U osób zmagających się z nadciśnieniem tętniczym podawanie leków nie jest pierwszym krokiem w stronę leczenia choroby. Rekomenduje się przede wszystkim modyfikację stylu życia[3]. Warto przy tym podkreślić, że podstawę stanowi dieta – jest ona głównym elementem tzw. postępowania niefarmakologicznego.

Szczególne znaczenie przypisuje się diecie DASH (z ang. dietary approaches to stop hypertension) – sposobowi odżywiania, którego celem jest walka z nadciśnieniem. Dzięki temu można przywrócić prawidłowe ciśnienie krwi.

Istotą diety DASH jest spożywanie świeżej żywności przy ograniczeniu przyjmowania produktów wysoko przetworzonych. Podstawą jadłospisu są:

  • warzywa – około 5 porcji dziennie
  • owoce – spożywanie ok. 5 razy dziennie
  • chude mięso – ok. 2 porcje dziennie
  • niskotłuszczowe produkty mleczne – ok. 2 porcje na dzień
  • orzechy i nasiona – ok. 2-3 razy w tygodniu[4].

W diecie DASH ważną rolę odgrywają węglowodany – ze szczególnym uwzględnieniem:

  • zielonych warzyw liściastych, np. jarmuż, szpinak, brokuły, kapusta
  • produktów pełnoziarnistych np. proso, owies, pszenica
  • owoców o niskim indeksie glikemicznym
  • roślin strączkowych.

Trzeba pamiętać także o dostarczaniu „dobrych tłuszczów”, tj. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Ich źródłem są m.in.:

  • oliwa z oliwek
  • awokado
  • nasiona lnu
  • ryby bogate w kwasy tłuszczowe omega-3.

Należy jednocześnie ograniczyć spożycie częściowo uwodornionych olejów roślinnych, które dostarczają tzw. tłuszcze trans.

W diecie pomagającej przywrócić prawidłowe ciśnienie krwi trzeba uwzględnić również białka – szczególnie pochodzenia roślinnego. Można je znaleźć m.in. w roślinach strączkowych, produktach sojowych, nasionach i orzechach.

Zgodnie z zasadami diety DASH znaczenie ma włączenie produktów spożywczych bogatych składniki mineralne pomagające zapobiec dysfunkcji śródbłonka, co zwiększa ryzyko nadciśnienia[5]. Są to:

  • potas – obecny w pomarańczach, bananach, szpinaku
  • wapń – występujący w produktach mlecznych
  • magnez – obecny w warzywach liściastych, produktach pełnoziarnistych, orzechach, nasionach.

Dieta DASH – czy jest skuteczna?

Dieta DASH to jeden z rekomendowanych sposobów, dzięki któremu można przywrócić prawidłowe ciśnienie krwi i wspomóc leczenie nadciśnienia.

Jej skuteczność potwierdza badanie naukowe przeprowadzone wśród dorosłych osób z rozpoznanym nadciśnieniem lub należących do grupy ryzyka, które nie stosowały farmakoterapii. Udało się obniżyć ciśnienie skurczowe średnio o 6 mm Hg, a ciśnienie rozkurczowe – o ok. 3 mm Hg[6].

Chociaż dieta DASH wykazuje dużą skuteczność w redukcji nadciśnienia tętniczego, nie warto ograniczać się wyłącznie do zmiany nawyków żywieniowych. Prowadząc bardziej aktywny tryb życia, ograniczając palenie i alkohol, można wrócić do dobrej kondycji zdrowotnej.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze

[2] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58805,przyczyny-nadcisnienia

[3] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/dietaiwysilek/60147,dieta-dash

[4] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482514/

[5] Dysfunkcja śródbłonka i ADMA w patogenezie nadciśnienia tętniczego, Adrian Doroszko, Ryszard Andrzejak, Andrzej Szuba

[6] https://www.sciencedirect.com/topics/nursing-and-health-professions/dash-diet

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.

Dieta na nadciśnienie. Co powinna zawierać?

[30-07-2021] Lektura artykułu zajmie 3 minuty.
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Nadciśnienie dieta

Nadciśnienie tętnicze stanowi ogromne zagrożenie dla zdrowia i życia – szczególnie, jeśli zostanie zlekceważone lub będzie leczone nieprawidłowo. Poważnym konsekwencjom można jednak zapobiec – z pomocą przychodzi odpowiednio skomponowana dieta, która stanowi nie tylko czynnik prewencyjny, ale skutecznie wspomaga farmakoterapię. Sprawdź, co powinno znaleźć się w codziennym jadłospisie.

Dążenie do uzyskania ciśnienia krwi najbardziej zbliżonego do optymalnych wartości pozwala zmniejszyć ryzyko wystąpienia wielu poważnych chorób, takich jak np. zawał serca, udar mózgu, niewydolność nerek, niewydolność serca. Dlatego należy zmodyfikować swoje przyzwyczajenia, zaczynając od skomponowania właściwej diety.

Czy to już nadciśnienie?

Zgodnie z obowiązującą klasyfikacją, za prawidłowe ciśnienie tętnicze uznaje się wartości w przedziale 120–129/80–84 mm Hg. Zaś mianem nadciśnienia określa się chorobę, która charakteryzuje się podwyższonym ciśnieniem krwi – takim, którego wartości przekraczają 140/90 mm Hg w kilkukrotnych pomiarach, przeprowadzanych w kilkudniowych lub kilkutygodniowych odstępach czasowych[1].

Warto przy tym podkreślić, że podwyższone ciśnienie tętnicze trudno „wyczuć”. Koniecznością jest regularne dokonywanie pomiarów – szczególnie, że choroba nie daje wyraźnych objawów. Niekiedy chorzy mogą uskarżać się na bóle i zawroty głowy, duszności czy bóle w okolicy serca, jednak ich przyczyny mogą mieć także inne podłoże.

Dieta na nadciśnienie – jak komponować jadłospis?

W kontekście nadciśnienia dieta powinna dostarczać takie produkty spożywcze, które – dzięki zawartości cennym składnikom – pomagają regulować ciśnienie krwi, przywracając je do optymalnych wartości.

Co należy ograniczyć przy nadciśnieniu?

Aby dieta na nadciśnienie była skuteczna, warto pamiętać o wyeliminowaniu lub ograniczeniu spożycia wielu produktów. Zalicza się do nich m.in.:

  • sól kuchenną
  • przetworzone produktów mięsnych,
  • przetwory w puszkach.

Wszystkie zawierają sporą ilość sodu – pierwiastka, który w nadmiernych ilościach zwiększa ryzyko nadciśnienia. Natomiast długotrwałe zmniejszenie ilości tego składnika przyczynia się do spadku ciśnienia krwi – zarówno u osób z nadciśnieniem, jak i osób z prawidłowym ciśnieniem[2].

Jak pokonać nadciśnienie? Dieta DASH pomaga

Zastanawiasz się, jak skutecznie pokonać nadciśnienie? Dieta DASH jest jednym ze sposobów odżywiania, który jest rekomendowany w walce z podwyższonym ciśnieniem krwi.

Jej istotą jest spożywanie m.in.:

  • warzyw i owoców w dużych ilościach
  • pełnoziarnistych produktów zbożowych
  • tłuszczów pochodzenia roślinnego
  • ryb
  • produktów mlecznych o niskiej zawartości tłuszczu.

Ponadto badania naukowe wykazało, że zastąpienie węglowodanów białkiem dodatkowo wpływało na obniżenie ciśnienia krwi[3].
Optima Omega 3

Dieta na nadciśnienie – co powinien zawierać codzienny jadłospis?

 Jest wiele produktów spożywczych, które pomagają zredukować wysoki poziom ciśnienia tętniczego. Warto zatem włączyć je do diety, aby zmniejszyć ryzyko zdrowotnych konsekwencji nadciśnienia.

Borówki i truskawki

To owoce, które charakteryzują się wysoką zawartością przeciwutleniaczy – szczególnie z grupy antocyjanów. Badania naukowe pokazały, że ich spożycie może zmniejszyć ryzyko nadciśnienia tętniczego nawet o 8% w porównaniu do osób z niskim spożyciem antocyjanów[4].

Sok z buraków

Pozyskiwany z buraków sok – z uwagi na wysoką zawartość nieorganicznych azotanów – przyczynia się do redukcji podwyższonego ciśnienia krwi. Potwierdzają to badania naukowe – osoby, które wypijały 1 szklankę soku dziennie, odnotowały spadek wartości ciśnienia krwi[5].

Owies

Stanowi źródło beta-glukanu, który może nie tylko wpływać na zmniejszenie poziomu cholesterolu we krwi, ale również regulować ciśnienie. Potwierdzają to metaanalizy – wyższe spożycie tego rodzaju błonnika wiąże się z niższym ciśnieniem skurczowym i niższym ciśnieniem rozkurczowym[6].

Czosnek

Mówi się o nim, że jest naturalnym antybiotykiem. Okazuje się jednak, że jego spożycie może wpłynąć na zmniejszenie ciśnienia krwi, co potwierdzają badania naukowe przeprowadzone na grupie pacjentów z nadciśnieniem pierwotnym[7].

Cynamon

Aromatyczna przyprawa, stosowana jako dodatek do wielu dań, może przyczynić się do redukcji ciśnienia krwi. Do takich wniosków doszli naukowcy, którzy przeanalizowali wpływ krótkotrwałego podawania cynamonu na regulowanie ciśnienia krwi u pacjentów z cukrzycą typu 2 i stanem przedcukrzycowym[8].

Właściwie skomponowana dieta to podstawa, jeśli chodzi o profilaktykę, jak i leczenie nadciśnienia tętniczego. Warto zatem przyjrzeć się swojemu codziennemu menu i wprowadzić stosowne modyfikacje. Dzięki temu zmniejszy się ryzyko chorób będących konsekwencją podwyższonego ciśnienia krwi.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze

[2] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6770596/

[3] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4366416/

[4] https://academic.oup.com/ajcn/article/93/2/338/4597656

[5] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6722817/

[6] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25668347/

[7] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24035939/

[8] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23867208/

 

Ten artykuł został napisany przez redakcję serwisu “Optymalne Wybory”.