Żółtaki – jak powstają? Czy są groźne?

2022-06-05 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Żółtaki – jak powstają? Czy są groźne?


W okolicach oczu, na skórze łokci czy kolan zauważasz żółte zmiany skórne? To mogą być żółtaki, które świadczą o zaburzeniach gospodarki lipidowej. Dowiedz się, jak powstają i czy stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia.

Żółtaki (tzw. kępki żółte) to dość typowe objawy, które wskazują na hipercholesterolemię rodzinną. To choroba uwarunkowana genetycznie, która charakteryzuje się podwyższonym stężeniem cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu frakcji LDL.
Optima Omega 3

Żółtaki – jak wyglądają?

Kępki żółte to nic innego jak złogi cholesterolu, które gromadzą się na skórze. Przybierają postać żółtych lub żółto-brunatnych kropek z obwódką w kolorze czerwonym.

W zależności od lokalizacji wyróżnia się:

  • żółtaki płaskie powiek,
  • żółtaki ścięgien Achillesa,
  • żółtaki guzowate[1].

Ponadto tego typu zmiany skórne mogą pojawiać się na udach (z tyłu), na kolanach, na łokciach.

Jak powstają kępki żółte?

Powstawanie kępek żółtych ma ścisły związek z nadmierną ilością cholesterolu. Tzw. makrofagi odpowiadają za ich pochłanianie, odkładając je na skórze w postaci charakterystycznych zmian.

Warto wiedzieć, że żółtaki pojawiają się wraz z wiekiem[2].

Czy żółtaki są niebezpieczne?

Chociaż żółtaki same w sobie nie są niebezpieczne, zagrożenie stanowi podwyższony poziom cholesterolu. Z tego powodu nie należy lekceważyć pojawienia się kępek żółtych na skórze – koniecznością jest niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza. Dlaczego?

Nieleczona hipercholesterolemia rodzinna może wiązać się z poważnymi powikłaniami zdrowotnymi. Zwiększa ryzyko wystąpienia m.in.:

Na czym polega leczenie hipercholesterolemii rodzinnej?

W związku z tym, że hipercholesterolemia rodzinna wynika z występowania mutacji genetycznej, leczenie ma charakter wyłącznie objawowy. Istotą jest zatem dążenie do utrzymywania wartości cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL zbliżonych wartościom zgodnym z normą.

Dużą rolę w leczeniu hipercholesterolemii o podłożu rodzinnym odgrywa prawidłowa dieta. Koniecznością jest wprowadzenie modyfikacji żywieniowych. Zalicza się do nich m.in.:

  • ograniczenie spożycia produktów będących źródłem kwasów tłuszczowych nasyconych;
  • wyeliminowanie lub ograniczenie do minimum produktów zawierających izomery trans kwasów tłuszczowych;
  • zwiększenie spożycia produktów dostarczających nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3.

Do codziennego jadłospisu warto włączyć również miękką margarynę, np. Optima Cardio, która stanowi doskonałą alternatywę masła. Dlaczego? Zawiera niewielką ilość nasyconych kwasów tłuszczowych, znikomą ilość tłuszczów trans. Ponadto jest wzbogacona o sterole roślinne, których dzienne spożycie na poziomie 1,5-2,4 g obniża poziom cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni[1] (w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia).

Kępki żółte – czy znikną same?

Zastanawiasz się, czy żółtaki ustąpią samoczynnie po wdrożeniu leczenia hipercholesterolemii? Przywrócenie równowagi gospodarki lipidowej spowoduje, że obecne zmiany nie będą się powiększać, a nowe kępki żółte nie powstają. Jednak szanse na to, że istniejące złogi znikną, są niewielkie. Bardzo rzadko zdarza się, aby doszło do ich samoczynnego wchłonięcia.

Jeżeli chcesz pozbyć się żółtaków z powodów estetycznych, koniecznością będzie wizyta w gabinecie kosmetologicznym lub medycyny estetycznej. Ich usuwanie odbywa się jedną z poniższych metod:

  • laseroterapia,
  • elektrokoagulacja,
  • krioterapia,
  • fala radiowa.

Można zdecydować się także na chirurgiczne usuwanie zmian skórnych, jednak jest to najbardziej inwazyjny sposób.

Jeżeli jesteś osobą obciążoną genetycznie ryzykiem wystąpienia hipercholesterolemii, nie czekaj na pojawienie się żółtaków. Zacznij przeciwdziałać wysokiemu poziomowi cholesterolu. Zmiana nawyków żywieniowych pozwoli uniknąć tych nieestetycznych zmian skórnych oraz pozostałych konsekwencji zdrowotnych.

 

 

[1] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[1] https://endokrynologiapediatryczna.pl/?doi=10.18544/EP-01.12.03.1454

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna

[3] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/88295,hipercholesterolemia

 

Zdrowa dieta jest kluczowa w obniżaniu podwyższonego cholesterolu

Agnieszka Piskała
Agnieszka Piskała -Topczewska – dietetyk

2022-05-16 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Jaką rolę w organizmie pełni cholesterol? Jakie mogą być skutki zaburzeń lipidowych? Jaką rolę w leczeniu zbyt wysokiego cholesterolu we krwi pełni dieta? Jakie produkty pomagają obniżyć poziom złego cholesterolu? Na te pytania odpowiada Agnieszka Piskała -Topczewska, ekspertka do spraw żywienia, dietetyk, właścicielka Instytutu NUTRITION LAB, którego celem jest budowa świadomości prawidłowego odżywiania wśród Polaków.  

 

Cholesterol ma nie najlepszą opinię. Czy rzeczywiście jest tak zły, jak o nim piszą? 

Agnieszka Piskała: Cholesterol to tłuszcz, który pełni bardzo istotną funkcję w organizmie człowieka. Jest kluczowym czynnikiem dla prawidłowego funkcjonowania każdej komórki i bierze udział m.in. w stabilizacji błony komórkowej, w wytwarzaniu kwasów żółciowych, hormonów oraz witaminy D.  

Większość osób operuje kilkoma pojęciami związanymi z cholesterolem, np. cholesterol całkowity, cholesterol LDL czy HDL. Musimy więc najpierw wyjaśnić, jakie są pomiędzy nimi różnice.  

Cholesterol całkowity (TC) to zarówno cholesterol dostarczany wraz z dietą, jak i ten wytwarzany w organizmie. Jest on transportowany w organizmie poprzez cząsteczki białkowe różnej wielkości, które nazywamy lipoproteinami. To one decydują o metodzie i kierunku transportu. 

Pod pojęciem cholesterolu całkowitego rozumie się wszystkie jego frakcje: 

  • lipoproteiny o małej gęstości (LDL), 
  • lipoproteiny o wysokiej gęstości (HDL), 
  • lipoproteiny o bardzo niskiej gęstości (VLDL).

 Czy może Pani wyjaśnić, jaka jest różnica pomiędzy tymi lipoproteinami i dlaczego jedne z nich uważa się za dobre, a inne za złe? 

Agnieszka Piskała: Oczywiście. Pomoże nam to lepiej zrozumieć kwestie dotyczące cholesterolu i jego znaczenia dla naszego organizmu.  

LDL to lipoproteiny o niskiej gęstości, znane głównie jako „zły” cholesterol. LDL transportuje cholesterol z wątroby do komórek, gdzie pełni istotną funkcję w produkcji hormonów, syntezie witamy D czy budowie mięśni. O ile – oczywiście – jest w odpowiednich ilościach. Zbyt wysoki poziom LDL we krwi prowadzi do rozwoju miażdżycy i zwiększa ryzyko chorób serca. 

Natomiast HDL to lipoproteiny o wysokiej gęstości, znane jako „dobry” cholesterol. HDL pełni bardzo pożyteczną funkcję w organizmie. Pomaga w transporcie LDL (złego cholesterolu) z naczyń krwionośnych do wątroby, oczyszczając w ten sposób tkanki i naczynia krwionośne. Wysokie stężenie „dobrego” cholesterolu chroni przed chorobami serca, zawałem czy udarem, a nawet może odwracać negatywne zmiany miażdżycowe. 

Ostatnie na liście jest VLDL, czyli lipoproteiny o bardzo małej gęstości. Zawierają głównie trójglicerydy i niewiele białka. VLDL transportują tłuszcze z wątroby do tkanek tłuszczowych. 

Musimy tu jeszcze wspomnieć o trójglicerydach. To rodzaj tłuszczu, który transportowany jest we krwi przez VLDL. Trójglicerydy to nadmiar kalorii, zmagazynowany w komórkach. Są one uwalniane do krwi jako źródło energii pomiędzy posiłkami. 

Warto podkreślić, że regularne badanie poziomu cholesterolu we krwi (zarówno tego całkowitego, jak i z rozbiciem na poszczególne frakcje) jest niezwykle istotne w profilaktyce chorób układu krążenia, w tym dyslipidemii czy miażdżycy. Są to choroby przewlekłe, rozwijające się bardzo często bez żadnych objawów (nic nie boli), i dlatego tak trudne do zdiagnozowania. 

 

 Jak często powinniśmy badać poziom cholesterolu we krwi?  

 Agnieszka Piskała: To ważne, więc jeszcze raz to powiem: odpowiednio wczesne wykrycie zaburzeń w układzie krążenia oraz profilaktyczne działania mające na celu obniżenie ryzyka tych chorób, to działania mogące uratować życie. Regularne badania powinny być podstawą. Zaleca się, aby pomiary cholesterolu (z rozbiciem na poszczególne frakcje) oraz trójglicerydów, były wykonywane co roku, zwłaszcza przez mężczyzn powyżej 40. roku życia oraz kobiety po 50. roku życia. Wskazane jest też, by częściej badały się osoby z grup ryzyka, czyli palacze, osoby z otyłością, chorujące na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, obciążone rodzinnie miażdżycą, chorobami serca, a także osoby, którym w badaniu wyszedł bardzo niski poziom cholesterolu HDL (poniżej 40 mg/dl).  

Lipidogram to badanie laboratoryjne proste i bezbolesne. Do oznaczenia cholesterolu i jego frakcji, a także trójglicerydów pobiera się próbkę krwi żylnej (badanie wykonuje się na czczo). 

Zakres normy może się nieco różnić, w zależności od metody badania stosowanej w danym laboratorium (jest on podawany przy wynikach indywidualnych). Wysoki poziom ogólnego cholesterolu całkowitego i/lub „złego” cholesterolu LDL, i/lub trójglicerydów, a niski poziom „dobrego” cholesterolu HDL, wskazują na niebezpieczne dla zdrowia zachwianie równowagi pomiędzy poszczególnymi frakcjami, czyli zaburzenia lipidowe (dyslipidemię).  

Wyniki badań zawsze powinniśmy skonsultować z lekarzem, aby ustalić strategię leczenia. Warto jednak pamiętać, że podstawą leczenia dyslipidemii, powinno być prowadzenie „terapeutycznego” stylu życia, czyli zadbanie o regularną aktywność fizyczną, zbilansowaną dietę, unikanie stresu oraz zaprzestanie palenia papierosów. Leczenie farmakologiczne może, ale nie musi być konieczne.  

Zapobieganie chorobom jest dużo lepszym sposobem na jak najdłuższe zachowanie zdrowia, niż ich leczenie. Dlatego też powinniśmy regularnie kontrolować swoje zdrowie, poprzez regularne badania, aby wcześnie wykryć niewskazane zaburzenia w wynikach i szybko reagować.

 

Mówi się, że gdy zacznie się brać leki na obniżenie poziomu cholesterolu, to trzeba je przyjmować do końca życia. Czy to prawda?  

 Agnieszka Piskała: Leczenie wysokiego poziomu cholesterolu zależy od wielu czynników. Przede wszystkim od wieku pacjenta, wartości badanego cholesterolu, obecności chorób współistniejących oraz zażywanych leków, które mogłyby wchodzić w interakcje z lekami obniżającymi cholesterol. Tak więc decyzję o przyjmowaniu lub odstawieniu leków zawsze podejmuje lekarz prowadzący pacjenta. Nie wolno tego robić na własną rękę, na przykład dlatego, że poziom  cholesterolu w organizmie jest już prawidłowy. Może to być efekt leczenia i odstawienie leków może prowadzić do punktu wyjścia, czyli dyslipidemii.  

Ale w leczeniu dyslipidemii ważna jest nie tylko farmakoterapia, ale odpowiedni tryb życia, którego najważniejszym elementem jest odpowiednia aktywność fizyczna oraz dieta. Ta ostatnia ma kolosalne znaczenie dla naszego zdrowia, nie tylko dla odpowiedniego poziomu cholesterolu.  

Pierwszym krokiem, jaki zawsze powinien zostać przez pacjenta podjęty, to zmiana nawyków żywieniowych. Dieta oparta na warzywach (najlepiej surowych), które powinny stanowić 50-70% każdego posiłku, dwóch zalecanych w ciągu dnia porcjach owoców (najlepiej jagodowych) oraz niewielkiej ilości węglowodanów złożonych (kasze, pieczywo pełnoziarniste, makarony razowe) z dodatkiem chudego mięsa lub tłustych ryb. Zalecane jest również spożywanie większej ilości olejów roślinnych czy margaryny do smarowania pieczywa z dodatkiem steroli roślinnych, a także garść dziennie orzechów lub nasion pestek oleistych, takich jak pestki dyni, słonecznika czy siemienia lnianego. 

Szukając wsparcia aptecznego w obniżaniu cholesterolu, możemy dodatkowo sięgnąć po suplementy diety zawierające wyciąg z czerwonego ryżu lub bergamoty, które w połączeniu ze zdrową, zbilansowaną dietą antycholesterolową wspierają naturalne obniżanie cholesterolu. 

Podsumowując, sięgnięcie po farmakologiczne substancje obniżające cholesterol, tzw. statyny, na ogół wiążą się z dożywotnim zażywaniem ich w celu obniżenia cholesterolu, ale jest to oczywiście kwestia indywidualna, którą należałoby skonsultować z lekarzem.

 

Czy możemy jeszcze wrócić do diety? Powiedziała Pani, że odpowiedni sposób żywienia jest kluczem w procesie leczenia. Jakie aspekty powinniśmy brać pod uwagę, układając swoje menu? 

Agnieszka Piskała: Główną przyczyną hiperlipidemii jest wysokokaloryczna dieta, bogata w tłuszcze zwierzęce i nasycone. Przyrost masy ciała, a przede wszystkim otyłość brzuszna, może podnieść poziom cholesterolu LDL, trójglicerydów oraz stężenia glukozy we krwi. 

Podwyższony poziom insuliny również może przyczyniać się do rozwoju hipercholesterolemii, a zwłaszcza do zwiększenia poziomu LDL, czyli tego „złego” cholesterolu. Osoby chore na cukrzycę mogą mieć podwyższony poziom insuliny, jeśli spożywają pokarm bogaty w węglowodany i w związku z tym stosują wysokie dawki insuliny. Insulinooporność organizmu, a co za tym idzie hiperinsulinomia w cukrzycy typu 2, również przyczyniają się do wysokiego poziomu cholesterolu LDL. Do wzrostu poziomu cholesterolu w organizmie mogą również prowadzić niektóre leki, takie jak tiazydy, leki moczopędne, beta-blokery, estrogeny, progestageny, retinoidy i kortykosteroidy. 

Podstawą diety osób z podwyższonym poziomem cholesterolu powinno być ograniczenie produktów wysokoprzetworzonych ze względu na dużą zawartość tłuszczów utwardzanych oraz kwasów tłuszczowych trans, a także produktów o wysokim indeksie glikemicznym, czyli na przykład słodyczy.  

Dieta osoby z wysokim cholesterolem powinna być regularna (zalecane 5 posiłków, tak aby przerwy między nimi nie były krótsze niż 2,5 godziny i nie dłuższe niż 4 godziny).  

Powinna ona sięgać po surowe warzywa i owoce, które nie tylko dają uczucie sytości na dłużej, ale również – dzięki wysokiej zawartości błonnika – ograniczają wchłanianie cholesterolu z pożywienia. Ważnym elementem jest również wprowadzenie większej ilości tłuszczów roślinnych, takich jak oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej lniany czy margaryny do smarowania pieczywa z dodatkiem steroli roślinnych o udowodnionych naukowo właściwościach obniżających poziom cholesterolu. 

 

Słyszy się opinie, że tłuszcze dla osób z podwyższonym cholesterolem to produkty zakazane. Czy to prawda? 

Agnieszka Piskała: Dla osób z podwyższonym poziomem cholesterolu tłuszcze nie są zabronione. Ważne jest, aby wiedzieć, jakie tłuszcze wybierać, oraz z jakich produktów przygotowywać posiłki, aby nie podwyższały poziom cholesterolu, a wręcz pomagały go obniżyć. Warto stosować się do kilku ważnych zasad: 

  1. Posiłki zaleca się gotować na parze, piec, grillować, smażyć bez tłuszczu lub w pergaminie.  
  1. Ograniczyć czerwone mięso do jednego posiłku w miesiącu, a zamienić je na drobiowe (kurczak, indyk) 
  1. Należy wprowadzić do diety tłuste ryby morskie, które zawierają kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6. 
  1. Do przyprawiania potraw należy używać tłuszcze roślinne, takie jak oliwa z oliwek, olej rzepakowy, lniany czy słonecznikowy. 
  1. Pieczywo należy smarować margarynami kubkowymi, szczególnie tymi wzbogaconymi w sterole roślinne, które sprzyjają obniżaniu poziomu „złego” cholesterolu LDL. 
  1. Warzywa i owoce należy spożywać 5 razy dziennie, najlepiej surowe, gotowane na parze lub grillowane – są one doskonałym źródłem witamin, mikroelementów oraz błonnika pokarmowego, który ogranicza wchłanianie cholesterolu w jelitach i przyspiesza przemianę materii, łagodnie usuwając nadmiar szkodliwych składników odżywczych. 
  1. Należy spożywać codziennie garść orzechów (np. mieszanka studencka) lub pestki nasion oleistych.

 O czym szczególnie powinny pamiętać osoby z podwyższonym cholesterolem, by żyć długo, zdrowo i szczęśliwie? 

Agnieszka Piskała: Są trzy ważne kroki prowadzące do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi. Wybór któregoś z nich może wynikać z naszych preferencji. 

Pierwszy to przejście na przeciwmiażdżycową dietę śródziemnomorską. Jest ona uznana za dietę przeciwmiażdżycową i jest rekomendowana przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne. Dieta śródziemnomorska chroni serce ze względu na niskie spożycie tłuszczów zwierzęcych bogatych w nasycone kwasy tłuszczowe, izomerów trans i cholesterolu pokarmowego oraz wysoki udział tłuszczów roślinnych, bogatych w jednonienasycone kwasy tłuszczowe i wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 , zawarte w rybach morskich. Ponadto, ze względu na wysokie spożycie warzyw i owoców, dieta ta bogata jest w antyoksydanty (witaminy C, E, β-karoten, flawonoidy), potas i magnez, o działaniu ochronnym dla serca. 

Drugim ważnym krokiem jest dieta wegetariańska, która również obniża cholesterol. Jest ona oparta na produktach roślinnych i korzystna dla układu krążenia ze względu na niską zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych oraz wysoką zawartość błonnika i przeciwutleniaczy. Istotne jest, by ten sposób żywienia prawidłowo bilansować, m.in. w kwasy omega-3. Stąd poleca się korzystanie z roślinnych źródeł tego składnika, m.in. siemienia lnianego, olejów, orzechów, migdałów, pestek dyni czy nasion słonecznika. Zalecana jest również suplementacja witaminą B12 , która również ma wpływ na funkcjonowanie układu krążenia. 

Trzecim krokiem jest przestrzeganie ogólnych zasad zdrowego żywienia. Co to oznacza? W zaleceniach zdrowego żywienia poleca się wybór chudych mięs (kurczak, indyk) i jego przetworów, a także niskotłuszczowych produktów mlecznych. Natomiast udział mięs czerwonych w diecie powinien być sporadyczny, 1-2 razy w miesiącu. Wskazuje się również na eliminację słodyczy, ciast i żywności wysokoprzetworzonej, będącej źródłem izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych.

 

Wiemy już, że należy ograniczyć tłuszcze pochodzenia zwierzęcego na rzecz tłuszczy pochodzenia roślinnego. Jeść więcej warzyw, a mniej słodyczy. Jakie jeszcze produkty są zalecane, a jakie zakazane? 

Agnieszka Piskała: Dieta przy nieprawidłowym lipidogramie powinna być oczywiście nie tylko niskotłuszczowa, ale też zróżnicowana. Przygotowaniu posiłku z małą zawartością tłuszczu trzeba poświęcić chwilę uwagi. Warto posłużyć się poniższą ściągą, by dowiedzieć się jak obniżyć cholesterol odpowiednim stylem odżywiania: 

Produkty zalecane  Produkty niezalecane 
ciemne pieczywo, pełnoziarnisty makaron, gruboziarniste kasze (jęczmienna, gryczana), brązowy ryż, czyli generalnie produkty z pełnego ziarna  białe pieczywo: chleb, bułki, bagietki, drożdżówki, a także słodkie płatki śniadaniowe (np. kulki, poduszeczki), kasza kuskus, biały ryż 
miękkie margaryny, oleje roślinne, w tym szczególnie te tłoczone na zimno: rzepakowy, lniany, oliwa
z oliwek, olej z pestek winogron, z nasion wiesiołka (dobroczynne, nienasycone kwasy tłuszczowe) 
złe”, nasycone kwasy tłuszczowe zawarte są głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego (masło, mięso, mleko, sery, masło, smalec) oraz w olejach kokosowym i palmowym produktach zawierających przetworzone tłuszcze roślinne (utwardzone margaryny). 
chude mięso (drób, cielęcina), ryby  kaczka, gęś, wieprzowina z widocznym tłuszczem, kiełbasy, parówki, pasztety, kaszanki, tzw. metki, boczek 
mleko odtłuszczone, odtłuszczone jogurty i serki, chudy twaróg  mleko pełnotłuste, śmietana, pełnotłuste jogurty, kefiry, serki, pełnotłusty twaróg, sery żółte, serki topione 
owoce (to błonnik oraz witaminy i antyoksydanty), sorbety owocowe, koktajle owocowe, woda mineralna, naturalne soki owocowe bez dodatku cukru. Szukajmy słodkiego smaku w owocach (ale nie w bananach) i warzywach  cukierki, batony, ciastka, czekolady, naleśniki, gofry, tradycyjne lody, szczególnie z dodatkiem bakalii, bitej śmietany, polewami, słodkie kremy, bita śmietana, słodkie napoje gazowane 

Nauczmy się też niskotłuszczowego gotowania. Zmieniając sposób przyrządzania potraw możemy zredukować zawartość tłuszczu oraz kaloryczność posiłków. Zamiast smażenia wybierajmy pieczenie, duszenie, gotowanie, grillowanie na ruszcie. Jeśli już smażymy, to na nieprzywierających patelniach, najlepiej z niewielką ilością oleju roślinnego (wybierajmy chude mięso; jeśli kurczak to koniecznie bez skóry). 

Wybierajmy potrawy w wersji bez sosów, panierek i innych tłustych dodatków, które wpływają na podwyższony cholesterol. Należy bezwzględnie unikać sałatek i surówek ze śmietaną i majonezem. 

Posiłki (4-5 w ciągu dnia, a ostatni kilka godzin przed snem) powinny być spożywane o takiej samej lub zbliżonej porze, przy czym nie powinny być one zbyt obfite.

 

Co z alkoholem?  

Agnieszka Piskała: Alkohol ma niewątpliwie duży wpływ na poziom cholesterolu. I jest to wpływ negatywny. Tym bardziej niekorzystny, im mocniejszy alkohol pijemy, im większe są jego dawki i im częściej się to powtarza. 

 

Czy to odnosi się również do lampki czerwonego wina? Słyszeliśmy o francuskim paradoksie, który pomaga w zwalczaniu podwyższonego cholesterolu. 

 Agnieszka Piskała: Dobroczynne działanie polifenoli (związków o właściwościach przeciwutleniających, do których zaliczany jest m.in. resweratrol), zawartych w czerwonym winie, jest podstawą tzw. francuskiego paradoksu. Kuchnia francuska jest zasadniczo dość tłusta i wydawałoby się, że sprzyja rozwojowi chorób układu krążenia. Jednak towarzyszące tłustym posiłkom czerwone wino pozwala na zmniejszenie ryzyka rozwoju chorób układu krążenia. Niestety, jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu powoduje skutek odwrotny do zamierzonego. Podsumowując, pozytywny efekt tkwi więc w piciu umiarkowanych ilości czerwonego wina.  

Dziękuję za rozmowę. 

Ryzyko miażdżycy: czy można je określić?

2022-05-04 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...
Miażdżyca


Miażdżyca to poważna choroba tętnic, która zwykle zapoczątkowuje inne schorzenia układu sercowo-naczyniowego. Często nie daje wyraźnych objawów, dlatego łatwo ją zlekceważyć. Dowiedz się, czy i w jaki sposób można określić ryzyko miażdżycy. Taka wiedza pozwoli ci podjąć działania prewencyjne w celu zminimalizowania prawdopodobieństwa jej rozwoju.

Miażdżyca jest podstępną chorobą – może rozwijać się latami, nie dając żadnych wyraźnych objawów. Tymczasem jej skutki są bardzo groźne – począwszy od zawału serca, a skończywszy na udarze mózgu. Dlatego tak ważne jest określenie ryzyka rozwoju miażdżycy.
Optima Omega 3

Miażdżyca – co to za choroba?

Mianem miażdżycy określa się chorobę tętnic, która prowadzi do zwężenia światła naczyń. Dochodzi do tego na skutek odkładania się blaszki miażdżycowej, zbudowanej przede wszystkim z cholesterolu[1]. Prowadzi to do zwężenia światła tętnicy, co z kolei skutkuje zmniejszeniem przepływu krwi i niedotlenieniem narządów.

Miażdżyca, w zależności od lokalizacji, może dawać różne symptomy:

  • miażdżyca tętnic kończyn dolnych objawia się bólem łydek, który ustępuje po spoczynku,
  • miażdżyca tętnicy wieńcowej może powodować ból wieńcowy – podczas wysiłku,
  • miażdżyca tętnic szyjnych i kręgowych objawia się zawrotami głowy, dezorientacją, przejściowym niedowładem[2].

Czynniki ryzyka miażdżycy – jakie są?

Miażdżyca jest chorobą, która występuje właściwie u każdego – pierwsze zmiany miażdżycowe można zauważyć już w dzieciństwie. Jednak tempo jej rozwoju zależy w dużej mierze od nasilenia czynników[3]. Dzieli się je na dwie grupy:

  • czynniki genetyczne,
  • czynniki środowiskowe[4].

O ile uwarunkowania genetyczne należą do czynników niemodyfikowalnych, o tyle można wpłynąć na czynniki środowiskowe. Zalicza się do nich m.in. podwyższony poziom cholesterolu, nadciśnienie tętnicze, otyłość brzuszną, cukrzycę typu 2, palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu.

Jeżeli więc należysz do którejś z grup, istnieje duże prawdopodobieństwo rozwoju miażdżycy. W takim przypadku należy systematycznie kontrolować lipidogram czy wykonywać pomiar ciśnienia tętniczego krwi.

Lipidogram – badanie, które pozwala określić ryzyko miażdżycy?

Lipidogram (tzw. profil lipidowy) jest jednym z podstawowych badań laboratoryjnych, które pozwala na określenie ryzyka rozwoju miażdżycy. Jego istotą jest oznaczenie stężenia poszczególnych frakcji lipidów – wartości niezgodne z obowiązującymi normami będą wskazywać na zaburzenia gospodarki lipidowej.

Lipidogram – poszczególne rodzaje lipidów

Lipidogram obejmuje oznaczenie takich wskaźników jak:

  • cholesterol LDL – część cholesterolu całkowitego, odpowiadająca za transport cholesterolu z wątroby do mięśni;
  • cholesterol HDL – część cholesterolu całkowitego, odpowiadająca za transport cholesterolu z tkanek do wątroby;
  • cholesterol całkowity – stężenie obu frakcji: LDL i HDL;
  • trójglicerydy – stanowią podstawowy składnik tkanki tłuszczowej.

Warto wiedzieć, że podwyższone stężenie cholesterolu frakcji LDL i wysoki poziom trójglicerydów zwiększają ryzyko wystąpienia miażdżycy. Jest ono większe wówczas, gdy stężenie cholesterolu HDL jest mniejsze, niż to wynika z obowiązujących norm.

Lipidogram – normy

Za wartości optymalne profilu lipidowego przyjmuje się:

  • cholesterol całkowity: 114– 200 mg/dl
  • cholesterol HDL: kobiety >50 mg/dl, mężczyźni >40 mg/dl
  • cholesterol LDL: <100 mg/dl
  • trójglicerydy: <150 mg/dl[5].

W przypadku uzyskania wyników niezgodnych z zalecanymi wartościami należy skonsultować się z lekarzem. Specjalista, na podstawie wykonanego lipidogramu i przeprowadzonego wywiadu lekarskiego, udzieli dalszych wskazówek co do postępowania. Najczęściej rekomendacje dotyczą zmiany stylu życia – wprowadzenia modyfikacji żywieniowych oraz zwiększenia aktywności fizycznej.

Miażdżyca a profilaktyka

W zmniejszaniu ryzyka miażdżycy oraz jej następstw ogromną rolę odgrywa prewencja. Znaczenie mają m.in.:

  • przestrzeganie zasad zdrowego żywienia;
  • obniżenie stężenia cholesterolu LDL;
  • zwiększenie aktywności fizycznej – minimum 150 minut/tygodniowo wysiłku aerobowego o umiarkowanej intensywności;
  • niepalenie papierosów;
  • redukcja masy ciała[6].

Warto przy tym pamiętać, aby regularnie kontrolować stężenie lipidów w organizmie – są one istotnym wyznacznikiem ryzyka rozwoju miażdżycy.

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca

[2] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca

[3] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca

[4] Patogeneza aterotrombozy; Wybrane problemy kliniczne; Forum Medycyny Rodzinnej 2009, tom 3, nr 5, 396–40; Copyright © 2009 Via Medica ISSN 1897–3590

[5] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy

[6] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.3.

 

Czym jest skala SCORE i do czego służy?

2022-05-01 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...
Układ krwionośny


Choroby układu sercowo-naczyniowego są główną przyczyną zgonów – nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. W wielu przypadkach śmierci można byłoby uniknąć, gdyby zostały prowadzone przez pacjenta działania profilaktyczne. I właśnie z tą myślą powstała skala SCORE. Dowiedz się, czym jest i jak z niej korzystać.

Chociaż każdego mogą dotknąć choroby sercowo-naczyniowe, jednak u niektórych osób ewentualność ich wystąpienia jest większe w porównaniu z innymi. Ryzyko to szacowane jest w oparciu o czynniki związane z konkretną osobą. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że tych czynników jest nawet kilkaset, lekarze posługują się pojęciem ogólnego ryzyka sercowo-naczyniowego[1].

Ogólne ryzyko sercowo-naczyniowe – co to?

Mianem ogólnego ryzyka sercowo-naczyniowego określa się prawdopodobieństwo wystąpienia choroby układu sercowo-naczyniowego lub zgonu z jego powodu w ciągu określonego czasu. Szacuje się je w oparciu o najważniejsze czynniki – takie, które mają odgrywać kluczową rolę w rozwoju schorzeń.

Skala SCORE – istotna w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego

W celu ułatwienia oszacowania ryzyka wystąpienia choroby sercowo-naczyniowej stworzono skalę SCORE (z ang. Systematic Coronary Risk Evaluation). Jej istotą jest ocena indywidualnego ryzyka zgonu z powodu choroby układu krążenia w ciagu 10 lat – u osób z nierozpoznaną dotąd chorobą sercowo-naczyniową.

Skala SCORE została zobrazowana za pomocą specjalnych tablic, które opracowano w oparciu o bieżące statystyki dotyczące zgonów w Polsce (na podstawie wyników badania NATPOL II)[2]. Uwzględnia kilka najważniejszych czynników – są to:

  • wiek,
  • płeć
  • ciśnienie tętnicze skurczowe,
  • stężenie cholesterolu całkowitego,
  • palenie papierosów[3].

Warto przy tym podkreślić, że SCORE nie uwzględnia m.in. takich czynników jak: siedzący tryb życia, otyłość centralna, niskie stężenie cholesterolu HDL, wysokie stężenie trójglicerydów, cukrzyca typu 1 bez powikłań narządowych, stany zapalne przyzębia, stres w pracy i życiu rodzinnym, niska pozycja społeczno-ekonomiczna[4].

Jak korzystać ze skali SCORE?

Tablice SCORE są udostępniane, dzięki czemu każdy może samodzielnie oszacować ryzyko wystąpienia choroby układu sercowo-naczyniowego. Jak je poznać?

  1. W tablicy SCORE odszukaj kwadrat, który uwzględnia twoją płeć, wiek i palenie papierosów.
  2. W odpowiednim kwadracie wyznacz punkt przecięcia się wartości skurczowego ciśnienia tętniczego i wartości cholesterolu całkowitego.
  3. Odczytaj szacowane ryzyko[5].

Wynik wyrażony jest w procentach i stanowi odzwierciedlenie ryzyka ogólnego:

  • wynik większy / równy 10% – ryzyko bardzo wysokie,
  • wynik mieści się w przedziale 5%-10% – ryzyko duże,
  • wynik mieści się w przedziale 1%-5% – ryzyko umiarkowane,
  • wynik poniżej 1% – ryzyko niskie[6].

Uzyskanie wyniku wskazującego na duże i bardzo wysokie ryzyko wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Specjalista – w oparciu o przeprowadzony wywiad – zaleci podjęcie działań mających na celu ograniczenie prawdopodobieństwa wystąpienia chorób układu krążenia.

Jak zmniejszyć ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego?

Czy wiesz, że zdrowy styl życia jest jednym z głównych czynników, które zmniejszają ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych[7]? Warto więc przyjrzeć się swoim nawykom – szczególnie diecie i aktywności fizycznej. Dlaczego? To właśnie one mają wpływ na wartości ciśnienia tętniczego oraz poziomu cholesterolu całkowitego – czynników uwzględnianych w skali SCORE.

Zadbaj nie tylko o prawidłową kaloryczność posiłków, ale również zawartość konkretnych produktów spożywczych. Postaraj się ograniczyć spożycie źródeł kwasów tłuszczowych nasyconych (np. czerwonego mięsa, tłustych serów, pełnotłustego mleka), tłuszczów trans (np. fast foodów, gotowych wyrobów cukierniczych zawierających utwardzone oleje roślinne, produktów smażonych na wielokrotnie używanym tłuszczu). Jednocześnie obniż poziom cholesterolu, na przykład zwiększając spożycie steroli roślinnych (zawiera je m.in. miękka margaryna Optima Cardio), które obniżają poziom cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy ich dziennym spożyciu 1,5-2,4 g – w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[8].

Regularna aktywność fizyczna (minimum 3 razy w tygodniu) pomaga obniżyć stężenie cholesterolu, a także wpłynąć pozytywnie na wartości ciśnienia tętniczego.

[1] Nowa wersja systemu oceny ryzyka sercowo- -naczyniowego i tablic SCORE dla populacji Polski; Kardiologia Polska 2015; 73, 10: 958–961; DOI: 10.5603/KP.2015.0182 ISSN 0022–9032

[2] Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego za pomocą funkcji SCORE w odniesieniu do ryzyka określonego na podstawie umieralności z powodu chorób układu krążenia w Polsce; Zeszyty Naukowe Ochrony Zdrowia; Zdrowie Publiczne i Zarządzanie 2015; 13 (4): 328-336

[3] https://www.ikard.pl/karta-ryzyka-score.html

[4] Nowa wersja systemu oceny ryzyka sercowo- -naczyniowego i tablic SCORE dla populacji Polski; Kardiologia Polska 2015; 73, 10: 958–961; DOI: 10.5603/KP.2015.0182 ISSN 0022–9032

[5] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/ryzyko/58837,jak-oszacowac-u-siebie-poziom-ryzyka-sercowo-naczyniowego

[6] Nowa wersja systemu oceny ryzyka sercowo- -naczyniowego i tablic SCORE dla populacji Polski; Kardiologia Polska 2015; 73, 10: 958–961; DOI: 10.5603/KP.2015.0182 ISSN 0022–9032

[7] Wpływ zdrowego stylu życia na zmniejszenie ryzyka zgonów sercowo-naczyniowych; Choroby Serca i Naczyń 2012, 9 (5), 273–281; Copyright © 2012 Via Medica, ISSN 1733–2346

[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

 

(Nie)oczywiste skutki zbyt wysokiego cholesterolu: czy znasz je wszystkie?

2022-04-30 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 3,00)
Loading...
Podwyższony poziom cholesterolu zawsze oznacza chorobę? Cholesterol - normy wiekowe, mity i fakty, które ułatwią zapoznać się w temacie i niwelować ryzyko chorób serca.


Podwyższony poziom cholesterolu LDL, prowadzący do hipercholesterolemii, zwykle kojarzony jest z powstawaniem tzw. kępek żółtych. Okazuje się jednak, że zbyt wysokie stężenie tej frakcji może dawać wiele innych – nieoczywistych objawów. Sprawdź, jakie sygnały mogą świadczyć o zaburzeniach gospodarki lipidowej w twoim organizmie.

Szacuje się, że nawet 20 mln Polaków zmaga się z podwyższonym poziomem cholesterolu[1], jednak wiele osób nie podejmuje żadnego wysiłku w celu przywrócenia optymalnych wartości. Niektórzy nawet nie mają świadomości o wysokim stężeniu cholesterolu frakcji LDL, ponieważ nie wykonują lipidogramu. O swoim problemie często dowiadują się za późno, tj. gdy dojdzie do zawału serca lub udaru mózgu. Dzieje się tak, ponieważ hipercholesterolemia zwykle nie daje żadnych charakterystycznych objawów. Niekiedy jednak organizm może wydawać sygnały ostrzegawcze – tyle że są one zupełnie niełączone z układem sercowo-naczyniowym.
Optima Omega 3

Zbyt wysoki cholesterol – jak się objawia?

Zbyt wysoki poziom cholesterolu bardzo rzadko daje objawy, a jeśli już – nie zawsze są oczywiste. Warto więc poznać sygnały, które powinny skłonić do przeprowadzenia lipidogramu – badania pozwalającego na ocenę gospodarki lipidowej organizmu.

Kępki żółte

Kępki żółte (znane również jako żółtaki) to zmiany grudkowe w kolorze żółtym, które powstają jako efekt odkładania się nadmiaru cholesterolu w skórze. Zwykle umiejscowione są w okolicach powiek.  Ich występowanie ma związek z hipercholesterolemią rodzinną.

Zimne stopy

Stale zimne stopy mogą zwiastować zaburzenia układu krążenia. Okazuje się, że przypadłość ta może mieć związek z podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi. Zimne stopy są jednym z objawów PAD (z ang. peripheral artery disease) – choroby tętnic obwodowych.

Trudno gojące się rany

Chociaż trudno gojące się rany mogą mieć związek z niedoborem witaminy E czy witaminy C, niekiedy mogą świadczyć o występowaniu choroby tętnic obwodowych. Schorzenie to ma związek z podwyższonym poziomem cholesterolu.

Problemy ze ścięgnem Achillesa

Nawracające stany zapalne i dolegliwości bólowe ze strony ścięgna Achillesa mogą świadczyć o podwyższonym poziomie cholesterolu. Jest to bowiem jednej z objawów hipercholesterolemii rodzinnej[2].

Dolegliwości odczuwalne w okolicy ścięgna Achillesa najczęściej wynikają z obecności żółtaków. Powstałe guzki mogą działać drażniąco, prowadząc do wyzwolenia procesu zapalnego.

Chromanie przestankowe

Chromaniem przestankowym określa się bóle nóg pojawiające się po wysiłku, a w zaawansowanym stadium – także w spoczynku. Ma to związek z niedokrwieniem kończyn dolnych[3], co może być konsekwencją miażdżycy tętnic kończyn dolnych.

Bóle dławicowe w klatce piersiowej

Ból po wysiłku – odczuwany jako dławiący – może wskazywać na miażdżycę, spowodowaną podwyższonym poziomem cholesterolu LDL. W przypadku osób zmagających się z hipercholesterolemią rodzinną takie objawy mogą być odczuwalne już w wieku nastoletnim[4].

Wysoki poziom cholesterolu LDL – jak go obniżyć?

Zbyt wysoki poziom cholesterolu LDL stanowi poważne zagrożenie – także dla życia.  Warto zadbać o to, aby utrzymać jego stężenie w ryzach – najlepiej, zanim zacznie dawać uciążliwe objawy. Co możesz zrobić?

Zmień nawyki żywieniowe

Czy wiesz, że prawidłowa dieta jest jednym z najważniejszych niefarmakologicznych metod obniżania poziomu cholesterolu LDL? Często wystarczy wprowadzić drobne zmiany w codziennym jadłospisie, aby wyeliminować zaburzenia gospodarki lipidowej.

Warto pamiętać o:

  • zwiększeniu spożycia produktów będących źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych – przede wszystkim z grupy omega-3 (np. ryby, oleje roślinne),
  • ograniczeniu spożycia produktów będących źródłem kwasów tłuszczowych nasyconych (np. czerwone mięso, tłuste sery żółte),
  • ograniczeniu spożycia produktów zawierających tłuszcze trans (np. fast foody, produkty smażone na wielokrotnie używanym tłuszczu, niskiej jakości gotowe wyroby cukiernicze zawierające utwardzone oleje roślinne).

Do diety warto włączyć produkty ze sterolami roślinnymi, np. miękką margarynę Optima Cardio. Udowodniono, że 1,5-2,4 g steroli roślinnych dziennie – w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia – obniżają poziom cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni[5].

Zwiększ aktywność fizyczną

Regularna aktywność fizyczna ma korzystny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. Pomaga zmniejszyć poziom cholesterolu LDL we krwi przy jednoczesnym zwiększeniu stężenia cholesterolu HDL[6].

Regularnie wykonuj lipidogram – to badanie, które pozwala na ocenę gospodarki lipidowej. Dzięki niemu – w razie wyników przekraczających normę – można szybko podjąć stosowne działania, zapobiegając poważnym skutkom podwyższonego stężenia cholesterolu we krwi.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/aktualnosci/237897,prawie-20-mln-polakow-ma-zbyt-wysoki-poziom-cholesterolu

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna

[3] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.27.1.

[4] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/140975,hipercholesterolemia-rodzinna

[5] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[6] https://ncez.pzh.gov.pl/aktywnosc-fizyczna/wplyw-wysilku-fizycznego-na-profil-lipidowy-2/

 

Lipidogram: jak interpretować wyniki? Co oznaczają skróty?

2022-04-30 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Lipidogram

Zaburzenia lipidowe są problemem, z którym zmaga się znaczna część polskiego społeczeństwa. Ich występowanie często nie daje wyraźnych objawów, zaś skutki nieleczonych nieprawidłowości są bardzo poważne. Zaleca się więc regularne monitorowanie stanu zdrowia, m.in. poprzez wykonywanie badań. W rozpoznaniu zaburzeń lipidowych pomaga lipidogram. Sprawdź, co to za badanie i dowiedz się, jak należy interpretować wyniki.

Zaburzenia lipidowe uważa się za jeden z istotnych czynników zwiększających ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. Na szczęście można im skutecznie przeciwdziałać, jeszcze większą troskę przykładając do stanu zdrowia.
Optima Omega 3

Dyslipidemia – co to?

Mianem dyslipidemi określa się zaburzenia lipidowe, które powstają na skutek nieprawidłowych stężeń lipidów i lipoprotein w osoczu krwi. Wyróżnia się przede wszystkim:

  • hipercholesterolemię – związaną ze zbyt wysokim poziomem cholesterolu LDL;
  • dyslipidemię aterogenną – dla której charakterystyczny jest zbyt wysoki poziom trójglicerydów przy jednoczesnym spadku stężenia cholesterolu HDL;
  • ciężką hipertriglicerydemię – związaną ze zbyt wysokim stężeniem trójglicerydów.

Istnieje jeszcze hiperlipidemia mieszana, która charakteryzuje się podwyższonym poziomem trójglicerydów, cholesterolu całkowitego lub cholesterolu frakcji LDL[1].

W celu rozpoznania konkretnego schorzenia koniecznością jest wykonanie tzw. profilu lipidowego. Na podstawie uzyskanych wyników można wskazać rodzaj zaburzenia.

Lipidogram – co to za badanie?

Lipidogram (profil lipidowy, panel lipidowy) to badanie, które służy do oceny gospodarki lipidowej organizmu[2].  Polega na oznaczeniu stężenia poszczególnych lipidów – w oparciu o pobraną próbkę krwi z żyły łokciowej.

Oznacza się takie lipidy jak:

  • TC – cholesterol całkowity,
  • LDL – cholesterol „zły”,
  • HDL – cholesterol „dobry”,
  • TG – trójglicerydy.

Niekiedy profil lipidowy uzupełnia się o dodatkowe oznaczenia dla: cholesterolu VLDL, cholesterolu nie-HDL.

Lipidogram – normy

Wyniki lipidogramu pozwalają oszacować ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego. Za wartości optymalne przyjmuje się:

  • cholesterol całkowity: 114– 200 mg/dl
  • cholesterol HDL: kobiety >50 mg/dl, mężczyźni >40 mg/dl
  • cholesterol LDL: <100 mg/dl
  • triglicerydy: <150 mg/dl[3].

W przypadku wartości przekraczających normy koniecznością jest konsultacja lekarska. Specjalista przeanalizuje wyniki, a następnie przedstawi optymalny plan leczenia – niekoniecznie farmakologicznego.

Co oznaczają poszczególne rodzaje lipidów?

W profilu lipidowym oznacza się kilka rodzajów lipidów, które różnią się swoją rolą w organizmie.

Frakcja LDL cholesterolu

LDL (z ang. low-density lipoprotein) to lipoproteiny o małej gęstości. Stanowią część cholesterolu całkowitego, która odpowiada za transport cholesterolu z wątroby do mięśni. Jego nadmierna ilość odkłada się w tętnicach, zwiększając ryzyko rozwoju miażdżycy.

Frakcja HDL cholesterolu

HDL (z ang. high-density lipoprotein) to lipoproteiny o dużej gęstości. Stanowią część cholesterolu całkowitego, która odpowiada za transport cholesterolu z tkanek do wątroby. Wysoki poziom tej frakcji przyczynia się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego.

Trójglicerydy

Trójglicerydy stanowią estry glicerolu i kwasów tłuszczowych. Są podstawowym składnikiem tkanki tłuszczowej. Zbyt wysokie stężenie zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych[4].

Cholesterol całkowity

Cholesterol całkowity to nic innego jak stężenie obu frakcji cholesterolu (LDL i HDL). Podwyższone jego stężenie wskazuje na zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Jednak nie bez znaczenia jest także tzw. wskaźnik Castelliego, który określa stosunek stężenia cholesterolu całkowitego do poziomu cholesterolu HDL. Wysoki jego poziom może wskazywać na zwiększone ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz incydentów ze strony układu sercowo-naczyniowego.

Pamiętaj! Interpretacji wyników powinien dokonać lekarz. Warto bowiem mieć świadomość, że tylko specjalista – na podstawie szczegółowego wywiadu lekarskiego i innych badań – pozwoli na określenie indywidualnego ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych.

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/zapobieganie/62073,zaburzenia-lipidowe

[2] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/141216,lipidy-i-lipidogram

[3] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy

[4] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy

Sterole roślinne w dyslipidemii i profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych

2022-04-08 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Sterole roślinne w dyslipidemii i profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych


Choroby sercowo-naczyniowe są tymi, które najczęściej przyczyniają się do śmierci na świecie. Jak pokazują statystyki, to właśnie one są odpowiedzialne za 42% zgonów mężczyzn poniżej 75. roku życia i 38% kobiet w tej grupie wiekowej[1]. Za to czynnikiem ryzyka zwiększającym ich wystąpienie są zaburzenia gospodarki cholesterolowej, czyli dyslipidemia[2]. Jak ograniczyć zagrożenie ich pojawieniem się? Zobacz, jaką rolę odgrywają w tym procesie sterole roślinne.
Optima Omega 3

 Co to jest dyslipidemia?

Z medycznego punktu widzenia dyslipidemia jest stanem zaburzenia stężeń lipidów oraz lipoprotein w osoczu[3]. Co to oznacza w praktyce? W uproszczeniu chodzi o niewłaściwy poziom cholesterolu. Mówiąc zaś dokładniej, można wyróżnić trzy odmiany dyslipidemii:

  • cholesterolemię, a więc zbyt duże stężenie cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL,
  • hipertriglicerydemię, czyli zbyt wysoki poziom triglicerydów oraz lipoprotein LDL,
  • hiperlipidemię mieszaną – gdy pacjent zmaga się ze zbyt wysokim stężeniem cholesterolu całkowitego, frakcji LDL oraz triglicerydów.

Ta ostatnia postać jest najgroźniejsza, ponieważ „skupia” wszystkie niekorzystne dla organizmu negatywne wyniki.

Dyslipidemia a choroby sercowo-naczyniowe – jaka jest zależność?

 Zastanawiasz się, jaki jest związek między dyslipidemią a ryzykiem pojawienia się u pacjenta chorób sercowo-naczyniowych? Jest on bardzo wyraźny, w szczególności w odniesieniu do poziomu tzw. złego cholesterolu, czyli frakcji LDL, a także triglicerydów. Ich nadmiar, zwłaszcza przy równoczesnym niskim stężeniu „dobrego” cholesterolu HDL, prowadzi do wyraźnego podniesienia zagrożenia zawału serca czy udaru niedokrwiennego mózgu[4].

 Z czego to wynika? Z tego, że lipoproteiny niskiej gęstości (LDL), gdy występują w zbyt wysokim stężeniu, zwłaszcza w połączeniu z podwyższonym poziomem triglicerydów, zaczynają odkładać się w tętnicach. Tak powstają blaszki miażdżycowe, a dalej dochodzi do zwężenia naczyń krwionośnych[5]. Stąd już tylko o krok do „zapchania” się tętnicy i – w zależności od jej lokalizacji – np. do zawału czy udaru.

Właśnie dlatego tak ważne jest zarówno stałe kontrolowanie poziomu cholesterolu poprzez wykonywanie lipidogramu, jak i prowadzenie zdrowego trybu życia. To podstawa, jeżeli chcesz uniknąć poważnych problemów, które bardzo często rozwijają się latami bez dawania wyraźnych objawów. Miażdżyca nie bez powodu jest nazywana cichym zabójcą!

 Sterole roślinne a dyslipidemia: jak możesz sobie pomóc zdrową dietą?

Dyslipidemia może mieć postać pierwotną, jak również wtórną. Ta pierwsza pojawia się w wyniku prowadzenia niezdrowego trybu życia, a w szczególności – nieprawidłowej diety. Największym problemem jest spożywanie nadmiernej ilości tłuszczów zwierzęcych.

Stanowią one zagrożenie, ponieważ zawierają nasycone kwasy tłuszczowe, które przyczyniają się do podniesienia poziomu LDL w osoczu krwi. W efekcie mogą prowadzić do rozwoju dyslipidemii oraz jej poważnych konsekwencji zdrowotnych[6].

Właśnie dlatego w ramach profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych zaleca się zastępowanie tłuszczów zwierzęcych tymi roślinnymi. Są one źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, które przyczyniają się do obniżenia stężenia LDL-C, a przez to sprzyjają obniżeniu ryzyka wystąpienia miażdżycy, choroby wieńcowej serca czy innych poważnych problemów zdrowotnych[7].

Czym zatem zastąpić masło czy smalec? Najlepiej sięgać po oleje oraz margaryny roślinne – a zwłaszcza po żywność funkcjonalną bogatą w sterole roślinne. Jak dowiodły badania, przyczyniają się one do redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[8]. Może to być np. Optima Cardio.

Poza włączeniem do diety steroli roślinnych, warto również:

  • ograniczyć spożycie czerwonego mięsa,
  • wzbogacić dietę o duże ilości warzyw i roślin, które są m.in. wartościowym źródłem błonnika i naturalnych antyoksydantów,
  • zadbać o odpowiednią porcję ruchu na co dzień.

Wprowadź te niewielkie zmiany do swojego stylu życia i zadbaj o swoje serce!

[1] https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/download/20412/18702

[2] https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/download/61590/47088

[3] https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.4.

[4] https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/009/294/original/65-75.pdf?1469622340

[5] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy

[6] https://kardiologia.mp.pl/prewencja/171620,zaburzenia-lipidowe

[7] https://kardiologia.mp.pl/prewencja/171620,zaburzenia-lipidowe

[8]  https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

 

 

Profil kardiologiczny: na czym polega? Kiedy warto go wykonać?

2022-04-04 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (6 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Profil kardiologiczny: na czym polega? Kiedy warto go wykonać?

Choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią poważny problem zdrowotny. Szacuje się, że nawet 12 mln Polaków jest zagrożonych rozwojem niewydolności serca[1].  Tymczasem wielu schorzeń można uniknąć lub natychmiast rozpocząć ich leczenie – wystarczy profilaktyka. Sprawdź, jakie badania należy wykonać w ramach tzw. profilu kardiologicznego.

W ramach profilaktyki chorób układu krążenia zaleca się m.in. zmodyfikowanie nawyków żywieniowych, zaprzestanie palenia tytoniu, zwiększenie aktywności fizycznej, normalizacja ciśnienia tętniczego[2]. Nie bez znaczenia są również badania, które pozwalają ocenić ryzyko rozwoju schorzeń dotykających układ krążenia.

Profil kardiologiczny – co to?

Profil kardiologiczny to zestaw badań, które pozwalają określić stan zdrowia serca – ocenić prawidłową pracę i wykryć ewentualne zaburzenia jego rytmu.
Optima Omega 3

Badania laboratoryjne

Badania laboratoryjne polegają na pobraniu próbki krwi pacjenta, którą następnie poddaje się analizie. W skład tego typu badań wchodzą np.:

  • morfologia – pozwala na ocenę składu ilościowego i jakościowego krwi, co umożliwia wykrycie m.in. chorób przewlekłych związanych z układem krążenia;
  • lipidogram – umożliwia wykrycie zaburzeń gospodarki lipidowej;
  • stężenie glukozy na czczo – pozwala wykryć cukrzycę lub stan przedcukrzycowy;
  • stężenie potasu – pozwala na określenie, czy doszło do zaburzeń równowagi elektrolitowej, od której zależy m.in. prawidłowe funkcjonowanie mięśni (w tym mięśnia sercowego);
  • stężenie kinazy keratynowej (CK) – pozwala na wykrycie chorób serca spowodowanych np. zawałem, urazem, stanem zapalnym;
  • stężenie ALAT – pozwala na określenie, czy doszło do niewydolności krążenia lub zawału serca;
  • stężenie ASPAT – pomaga wykazać, czy doszło do martwicy serca.

Szczególne znaczenie przypisuje się lipidogramowi – badaniu, które pomaga wykryć lub wykluczyć hipercholesterolemię. Warto bowiem mieć świadomość, że podwyższony poziom cholesterolu LDL jest jednym z głównych czynników rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego[3].

Jak przygotować się do takich badań? Do gabinetu należy zgłosić się na czczo (tj. ostatni posiłek zaleca się spożyć na ok. 12 godzin przed pobraniem krwi), ale dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody. Zaleca się przy tym zrezygnować ze spożycia alkoholu, palenia papierosów oraz ograniczyć wysiłek fizyczny.

Natomiast nie należy radykalnie zmieniać swoich nawyków żywieniowych na kilka-kilkanaście dni przed badaniem – chodzi bowiem o to, aby uzyskane wyniki stanowiły odzwierciedlenie standardowego trybu życia.

Badania obrazowe

Profil kardiologiczny uwzględnia również badania obrazowe, wśród których wymienia się:

  • EKG – pozwala na wykrycie ewentualnych zaburzeń pracy serca;
  • echo serca – umożliwia ocenę budowy mięśnia sercowego i naczyń krwionośnych;
  • RTG klatki piersiowej – pozwala na ocenę stanu serca i naczyń, a także płuc czy dróg oddechowych.

Kto powinien wykonać profil kardiologiczny?

Profil kardiologiczny to grupa badań, na które powinny zdecydować się nie tylko osoby znajdujące się w grupie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych czy odczuwających niepokojące objawy wskazujące na rozwój tych schorzeń.

Takie badania powinny regularnie wykonywać również osoby potencjalnie zdrowe – także wtedy, gdy nie uskarżają się na żadne dolegliwości. Warto bowiem pamiętać, że np. hipercholesterolemia może nie dawać wyraźnych objawów, a prowadzi do rozwoju miażdżycy.

Wykonanie profilu kardiologicznego – w ramach prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego zaleca się m.in. osobom:

  • po ukończeniu 35. roku życia,
  • zmagającym się z nadwagą lub otyłością,
  • leczącym się na nadciśnienie tętnicze,
  • po przebytym zawale serca,
  • palącym papierosy.

W zależności od uzyskanych wyników profil kardiologiczny zaleca się wykonywać raz w roku lub rzadziej. Można też częściej monitorować te parametry, których wyniki odbiegają od obowiązujących norm.

Lepiej zapobiegać niż leczyć…

Eksperci podkreślają, że prewencja chorób układu sercowo-naczyniowego odgrywa istotną rolę. Znaczenie ma jednak nie tylko regularne wykonywanie badań kardiologicznych, ale również zmiana stylu życia. Ważne są m.in. modyfikacja diety, zwiększenie aktywności fizycznej, kontrolowanie ciśnienia tętniczego.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/aktualnosci/194370,co-roku-175-tys-polakow-umiera-z-przyczyn-kardiologicznych

[2] Interwencja czy prewencja? Zasady profilaktyki chorób układu krążenia w 2018 roku; Kardiologia Inwazyjna nr 5 (12), rok 2017

[3] Hipercholesterolemia jako najbardziej rozpowszechniony czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego w Polsce. O czym warto pamiętać w codziennej praktyce?; Choroby Serca i Naczyń 2014, tom 11, nr 4, 204–211; Copyright © 2014 Via Medica, ISSN 1733–2346

Rośliny strączkowe: naturalna broń w walce z cholesterolem

2022-04-04 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (4 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Rośliny strączkowe: naturalna broń w walce z cholesterolem

Ze zbyt wysokim poziomem cholesterolu zmaga się nawet 20 mln Polaków[1]. Tymczasem zlekceważona hipercholesterolemia może zwiększać ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Warto zatem zmodyfikować swoją codzienną dietę, zwiększając spożycie nasion roślin strączkowych. Sprawdź dlaczego.

Główną przyczyną podwyższonego poziomu cholesterolu – wyłączając uwarunkowania genetyczne – jest nieprawidłowy sposób odżywiania. Chodzi między innymi o nadmierne spożycie kwasów tłuszczowych nasyconych, których optymalna ilość w diecie nie powinna przekraczać 10% energii wynikającej z zapotrzebowania. Szacuje się, że każdy dodatkowy 1% energii pochodzący z tego rodzaju tłuszczu odpowiada za wzrost stężenia cholesterolu nawet o 1,6 ml/dl[2].

Rośliny strączkowe – charakterystyka

Rośliny strączkowe są powszechnie uprawianymi roślinami, które zalicza się do rodziny motylkowatych. Najbardziej znane to na przykład:

  • fasola,
  • groch,
  • bób,
  • soczewica,
  • soja,
  • orzechy ziemne

Warzywa strączkowe stanowią bogactwo składników odżywczych. Są źródłem m.in.: białka, węglowodanów, błonnika pokarmowego, steroli roślinnych, witamin z grupy B, magnezu, żelaza, cynku.

Szacuje się, że jedna porcja roślin strączkowych dostarcza średnio:

  • 115 kcal,
  • 8 g białka,
  • 20 g węglowodanów (w tym 7-9 g błonnika),
  • 1 g tłuszczu[3].

Charakteryzują się przy tym wysoką gęstością energetyczną oraz niskim indeksem glikemicznym.
Optima Omega 3

Strączki a choroby układu sercowo-naczyniowego

Wiele badań naukowych potwierdza pozytywny wpływ warzyw strączkowych na układ sercowo-naczyniowy. Ich zwiększone spożycie pomaga zmniejszyć ryzyko chorób krążenia nawet o 10%[4]. Może to wynikać m.in. z faktu, iż strączki są niemal pozbawione nasyconych kwasów tłuszczowych oraz nie zawierają cholesterolu[5].

Wpływ roślin strączkowych na cholesterol LDL

Metaanaliza obejmująca jedenaście badań klinicznych wykazała, że spożycie roślin strączkowych (z wyjątkiem soi) przyczynia się do redukcji poziom cholesterolu całkowitego (o 7%), cholesterolu LDL (o 6%), trójglicerydów (o 17%)[6].

Istnieją przypuszczenia, że może to mieć m.in. związek z wysoką zawartością błonnika pokarmowego. Uważa się, że wspomaga on regulację gospodarki lipidowej i pomaga obniżyć stężenie cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu LDL[7]. Znaczenie ma także wysoka zawartość np. fosfolipidów, białka roślinnego, oligosacharydów, izoflawonów.

Strączki to nie wszystko…

Włączenie do codziennej diety roślin strączkowych nie jest jedynym sposobem na obniżenie poziomu cholesterolu. Oto co jeszcze możesz zrobić, aby zredukować poziom lipoprotein frakcji LDL i tym samym zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.

Ograniczenie spożycia produktów pochodzenia zwierzęcego

Produkty pochodzenia zwierzęcego – nie tylko mięso, ale również mleko i przetwory mleczne – są źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych. Przyjmuje się, że ich spożycie w diecie nie powinno przekraczać 10% zapotrzebowania energetycznego, a każdy 1% nadwyżki energii pochodzącej z tłuszczów nasyconych odpowiada za wzrost poziomu cholesterolu LDL nawet o 1,6 mg/dl[8].

Jeżeli w twojej diecie przeważają produkty pochodzenia zwierzęcego, ogranicz ich spożycie. Dzięki temu zmniejszysz prawdopodobieństwo hipercholesterolemii.

Zwiększenie spożycia olejów roślinnych

Tłuszcze pochodzenia zwierzęcego warto zastąpić olejami roślinnymi, które są źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). W kontekście obniżania poziomu cholesterolu największe znaczenie mają m.in. oleje: rzepakowy, lniany, słonecznikowy[9].

Zwiększenie spożycia steroli roślinnych

Masło warto zastąpić miękką margaryną kubkową do smarowania pieczywa nie tylko z uwagi na redukcję spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych. Za przykład może posłużyć Optima Cardio – margaryna zaliczana do grupy żywności funkcjonalnej, ponieważ została wzbogacona sterolami roślinnymi.

Udowodniono, że przyczyniają się one do redukcji stężenia cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu ze zdrowym stylem życia[10].

Pamiętaj! Podwyższony poziom cholesterolu można obniżyć dietą. Wprowadzenie do codziennego jadłospisu roślin strączkowych i steroli roślinnych oraz ograniczenie spożycia produktów zwierzęcych to prosta droga do przywrócenia równowagi gospodarki lipidowej.

[1] https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/aktualnosci/237897,prawie-20-mln-polakow-ma-zbyt-wysoki-poziom-cholesterolu

[2] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[3] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/219099,zalety-regularnego-spozycia-nasion-roslin-straczkowych

[4] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28077199/

[5] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/219099,zalety-regularnego-spozycia-nasion-roslin-straczkowych

[6] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/219099,zalety-regularnego-spozycia-nasion-roslin-straczkowych

[7] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/64902,dieta-po-zawale

[8] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[9] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30006369/

[10] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Jak zapobiec chorobie nadciśnieniowej? Profilaktyka przy nadciśnieniu tętniczym

2022-04-02 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...
Jak zapobiec chorobie nadciśnieniowej? Profilaktyka przy nadciśnieniu tętniczym


Nadciśnienie tętnicze uznaje się za jedną z powszechnych chorób układu krążenia. Jednocześnie stanowi główny czynnik determinujących rozwój schorzeń tego układu. To wystarczające powody, dla których warto podjąć działania przeciwdziałające wzrostowi ciśnienia tętniczego powyżej obowiązujących norm. Sprawdź, jak powinna wyglądać prewencja choroby nadciśnieniowej.

Nadciśnienie tętnicze daje poważne powikłania, które są przyczyną ponad 12% zgonów. Szczególnie ścisły związek obserwuje się między wysokimi wartościami ciśnienia a udarem mózgu oraz rozwojem choroby niedokrwiennej serca[1]. Na szczęście można podjąć działania, które doprowadzą do obniżenia poziomu ciśnienia lub utrzymania jego wartości na optymalnym poziomie.
Optima Omega 3

Czy to nadciśnienie tętnicze?

Nadciśnienie tętnicze nie daje zwykle charakterystycznych symptomów. Jego jedynym objawem bywają podwyższone wartości ciśnienia rozkurczowego i skurczowego, czego można dowiedzieć się podczas regularnie przeprowadzanych badań.

Mianem nadciśnienia tętniczego określa się ciśnienie tętnicze przekraczające wartości 140/90 mm Hg[2]. Rozpoznanie choroby dokonywane jest po przeprowadzeniu wielu pomiarów w regularnych odstępach czasu – najczęściej kilkudniowych lub kilkutygodniowych.

Samo nadciśnienie tętnicze – w zależności od uzyskanych wyników – można podzielić na:

  • łagodne (I stopień) – 140-159 / 90-99 mm Hg;
  • umiarkowane (II stopień) – 160-179 / 100-109 mm Hg;
  • ciężkie (III stopień) – ≥180 / ≥110 mm Hg[3].

Warto przy tym podkreślić, że – w celu stwierdzenia nadciśnienia – koniecznością jest przeprowadzenie pomiarów w gabinecie lekarskim.

Czynniki wpływające na rozwój nadciśnienia tętniczego

Poznanie czynników wpływających na rozwój nadciśnienia tętniczego pozwoli na podjęcie działań zapobiegających chorobie nadciśnieniowej. Zalicza się do nich:

  • predyspozycje genetyczne,
  • otyłość brzuszną,
  • nadmierne spożycie soli,
  • starzenie się organizmu wraz z wiekiem.

Warto przy tym podkreślić, że u ponad 90% pacjentów rozwija się tzw. nadciśnienie pierwotne. Największy udział w nim ma prowadzony styl życia i skłonności genetyczne.

Profilaktyka nadciśnienia tętniczego w 5 krokach

Wprowadzenie nawet drobnych modyfikacji w stylu życia pozwala zmniejszyć ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego.

Pozbądź się nadmiernych kilogramów

Otyłość brzuszną – szczególnie u młodych osób – uważa się za jeden z głównych czynników determinujących rozwój nadciśnienia tętniczego[4]. Dlatego warto dążyć do redukcji nadmiernej masy ciała i utrzymanie jej na optymalnym poziomie.

Podstawą racjonalnego odchudzania jest zdrowe odżywianie, które – w połączeniu z aktywnością fizyczną – pozwoli na uzyskanie deficytu energetycznego. Po osiągnięciu prawidłowej masy ciała należy kontynuować wypracowane na nowo nawyki żywieniowe, aby utrzymać wagę na odpowiednim poziomie.

Ogranicz spożycie soli

Polacy spożywają duże ilości soli – znacznie więcej niż to wynika z zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia oraz rekomendacji Instytutu Żywności i Żywienia. Statystyki pokazują, że rodacy przyjmują średnio 11,5 g na dobę – z czego aż 7 g pochodzi bezpośrednio z soli kuchennej[5]. Tymczasem dzienna dopuszczalna ilość to 5 g!

Przeprowadzone badania wykazały, że zmniejszenie spożycia soli kuchennej do wartości 5 g dziennie może przyczynić się do obniżenia ciśnienia skurczowego u osób z nadciśnieniem aż o 4-5 mm Hg oraz o 1-2 mm Hg u osób niechorujących na nadciśnienie[6].

Kontroluj poziom cholesterolu

Podwyższony poziom cholesterolu nie ma bezpośredniego wpływu na rozwój na nadciśnienie. Jednak przyczynia się do miażdżycy, która z kolei – na skutek zwężenia tętnic doprowadzających krew do nerek – może odpowiadać za powstawanie nadciśnienia[7].

Jeśli wyniki lipidogramu wskazują na hipercholesterolemię, warto przyjrzeć się codziennej diecie. Należy ograniczyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych i tłuszczów trans – to one podwyższają poziom cholesterolu LDL.

Warto także włączyć do diety sterole roślinne, których źródłem jest m.in. miękka margaryna Optima Cardio. Udowodniono, że pomagają one obniżyć poziom cholesterolu o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym ich spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[8].

Ogranicz stres

Prowadzenie stresującego trybu życia może zwiększyć ryzyko rozwoju choroby nadciśnieniowej. Hormony stresu (norepinefryna, epinefryna, kortyzol, dopamina) przyczyniają się do nasilenia stresu związanego z pracą czy życiem osobistym, co z kolei podnosi ciśnienie[9].

Postaw na aktywność fizyczną

Z aktywności fizycznej nie należy rezygnować – także wtedy, gdy udało ci się uzyskać optymalną masę ciała. Ruch – pod każdą postacią – sprzyja przepływowi krwi w naczyniach wieńcowych oraz pomaga normalizować ciśnienie krwi.

Chociaż skłonność do nadciśnienia zapisane jest w genach, rozwój choroby nadciśnieniowej zależy w dużej mierze od ciebie. Wystarczy zmienić nieodpowiednie nawyki w stylu życia – to najprostsza droga do optymalnych wartości ciśnienia.

[1] Rozpowszechnienie nadciśnienia tętniczego na świecie i w Polsce; Wybrane problemy kliniczne; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2014, tom 5, nr 4, 141–147

[2] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58698,nadcisnienie-tetnicze

[3] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/58731,klasyfikacja-nadcisnienia-tetniczego

[4] Jak oceniać otyłość brzuszną u pacjentów z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym?; Joanna Dziwura-Ogonowska, Rafał Heryć, Karolina Mierska, Anna Modrzejewska, Tomasz Miazgowski, Krystyna Widecka; Copyright © 2012 Via Medica, ISSN 1428–5851

[5] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/dieta-polakow-a-zalecenia-za-tlusto-za-slono-za-slodko/

[6] Analiza spożycia soli kuchennej u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym;

[7] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/ryzyko/58839,co-to-jest-miazdzyca-i-jaki-jest-jej-zwiazek-z-nadcisnieniem-tetniczym

[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[9] https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/aktualnosci/280128,hormony-stresu-moga-zwiekszac-ryzyko-nadcisnienia

 

Menopauza a cholesterol: dieta w klimakterium

2022-04-01 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (1 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Menopauza a cholesterol: dieta w klimakterium


Choroba niedokrwienna serca jest jedną z głównych przyczyn zgonów u kobiet powyżej 60. roku życia[1]. Za jej rozwój odpowiadają przede wszystkim zaburzenia gospodarki lipidowej, związane m.in. z podwyższonym poziomem lipoprotein frakcji LDL. Wskazuje to na ścisły związek między menopauzą a cholesterolem, dlatego w okresie klimakterium należy jeszcze lepiej zadbać o swoją dietę.

Zaburzenia gospodarki lipidowej to główna przyczyna chorób sercowo-naczyniowych. Chociaż ich występowanie u kobiet w okresie menopauzy jest częste, na szczęście należą do czynników modyfikowalnych. Zwykle wystarczy modyfikacja nawyków żywieniowych, dzięki którym cholesterol można utrzymać w ryzach.
Optima Omega 3

Menopauza a podwyższony cholesterol – z czego to wynika?

Prawdą jest, że do ok. 45. roku życia kobiety są mniej narażone na wystąpienie chorób układu sercowo-naczyniowego w związku z aktywnością żeńskich hormonów płciowych – estrogenów.

Produkowane głównie w jajnikach, wpływają na wiele funkcji w kobiecym organizmie:

  • przyspieszają metabolizm,
  • wspierają rozwój mięśni macicy,
  • odpowiadają za nawilżenie pochwy,
  • chronią naczynia krwionośnie,
  • pomagają zwiększyć stężenie cholesterolu HDL,
  • wspierają mineralizację kości[2].

Naukowcy odkryli, że poziom poszczególnych składników estrogenów ma ścisły związek z poziomem cholesterolu we krwi:

  • estradiol związany jest z niedoborem cholesterolu frakcji HDL,
  • estron wiąże się z nadmiarem cholesterolu LDL[3].

Szacuje się, że u kobiet dochodzi do wzrostu stężenia aterogennej frakcji cholesterolu LDL średnio o 2 mg/dl rocznie między 40. a 60. rokiem życia[4].

Oznacza to, że w okresie menopauzy – gdy zmniejsza się stężenie estrogenów – zwiększa się ryzyko występowania zaburzeń lipidowych, których konsekwencją są choroby układu sercowo-naczyniowego.

Prawidłowa dieta – jak obniżyć poziom cholesterolu?

W związku z tym, że do podwyższenia poziomu cholesterolu dochodzi „samoczynnie” z powodu spadku poziomu żeńskich hormonów płciowych, kobiety w okresie klimakterium powinny zwrócić szczególną uwagę na dietę. Wystarczy bowiem zmodyfikować kilka nawyków żywieniowych, aby zmniejszyć ryzyko zaburzeń lipidowych prowadzących m.in. do choroby niedokrwiennej serca.

Zwiększenie spożycia steroli roślinnych

Istnieją naukowe dowody potwierdzające dobroczynny wpływ steroli roślinnych na poziom cholesterolu. Do jego obniżenia o 7-10% w okresie 2-3 tygodni dochodzi w przypadku spożywania 1,5-2,4 g steroli roślinnych dziennie – w połączeniu ze zdrową dietą i aktywnym trybem życia[5].

Źródłem steroli roślinnych jest m.in. Optima Cardio – miękka margaryna do smarowania pieczywa, która stanowi doskonałą alternatywę dla masła.

Ograniczenie spożycia tłuszczów zwierzęcych

Chociaż tłuszcze są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, ich ilość w diecie nie powinna przekraczać 30% zapotrzebowania energetycznego. Szczególnie „na cenzurowanym” są tłuszcze zwierzęce, które stanowią źródło nasyconych kwasów tłuszczowych – ich ilość należy ograniczyć do max. 10% wartości energetycznej. Warto bowiem mieć świadomość, że każdy dodatkowy 1% energii pochodzącej z tego rodzaju tłuszczów przyczynia się do wzrostu stężenia cholesterolu LDL o 0,8-1,6 mg/dl[6].

Ograniczenie spożycia fast foodów, wyrobów cukierniczych

Żywność typu fast food, gotowe wyroby cukiernicze oraz inne produkty zawierające w składzie częściowo utwardzone / uwodornione tłuszcze roślinne są źródłem izomerów trans kwasów tłuszczowych. Ich wpływ na cholesterol jest dobrze znany – powodują wzrost stężenia cholesterolu LDL przy jednoczesnym obniżaniu stężenia lipoprotein frakcji HDL[7].

Zwiększenie spożycia olejów roślinnych

Oleje roślinne stanowią źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), które wykazują dobroczynny wpływ na organizm. Szczególną rolę przypisuje się olejowi lnianemu – pomaga obniżyć stężenie cholesterolu LDL i cholesterolu całkowitego, a jednocześnie zwiększyć stężenie cholesterolu HDL[8].

Do codziennej diety warto także włączyć olej rzepakowy czy słonecznikowy, które – obok oleju lnianego – także obniżają stężenie lipoprotein frakcji LDL[9].

Włączenie do diety roślin strączkowych

Rośliny strączkowe stanowią bogactwo składników odżywczych – białka oraz błonnika pokarmowego. Jednocześnie nie zawierają prawie w ogóle nasyconych kwasów tłuszczowych i są pozbawione cholesterolu. Zaś badania naukowe potwierdzają ich dobroczynny wpływ na układ sercowo-naczyniowy[10].

Do codziennej diety warto zatem włączyć nie tylko groch czy fasolę, ale również ciecierzycę, soczewicę, bób.

Chociaż ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego znacznie wzrasta po menopauzie, można ich uniknąć. Podstawą jest prawidłowa dieta wsparta m.in. regularną aktywnością fizyczną.

 

[1] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,0,0.html

[2] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171848,estrogeny

[3] https://cordis.europa.eu/article/id/29813-oestrogen-linked-to-risk-factors-for-heart-disease-in-young-men/pl

[4] https://www.termedia.pl/Dyslipidemia-menopauzalna-8211-patogeneza-i-leczenie,8,1502,0,0.html

[5] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[6] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[7] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/109559,czy-wszystkie-kwasy-tluszczowe-trans-sa-zle

[8] Adam Jurgoński, Jerzy Juśkiewicz, Przemysław Zduńczyk: „Przydatność oleju lnianego w ograniczaniu zaburzeń Metabolicznych indukowanych dietą” w: Rocznik Państwowego Zakładu Higieny 2011, 62, Nr 2, s. 215 – 218.

[9] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30006369/

[10] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/219099,zalety-regularnego-spozycia-nasion-roslin-straczkowych

 

Dyslipidemia: przyczyny, objawy i leczenie

2022-04-03 Lektura tego artykułu zajmie 2 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (No Ratings Yet)
Loading...
Dyslipidemia: przyczyny, objawy i leczenie

Zaburzenia gospodarki cholesterolowej są jednym z głównych czynników wpływających na ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego. Jednak ich wczesne wykrycie pozwala na podjęcie działań minimalizujących prawdopodobieństwo wystąpienia schorzeń. Warto zatem poznać przyczyny i objawy dyslipidemii, aby móc jej skutecznie przeciwdziałać.

Mianem dyslipidemii określa się występowanie nieprawidłowego poziomu którejkolwiek frakcji lipidów lub/i lipoprotein w osoczu[1].
Optima Omega 3

Dyslipidemia – klasyfikacja

Wśród zaburzeń lipidowych wyróżnia się m.in.:

  • hipercholesterolemię – typowe dla niej jest wysokie stężenie cholesterolu LDL,
  • dyslipidemię aterogenną – cechą charakterystyczną jest podwyższony poziom trójglicerydów i niski poziom cholesterolu HDL,
  • hipertriglicerydemię – typowe dla niej jest zwiększone stężenie triglicerydów przy jednoczesnym prawidłowym stężeniu cholesterolu LDL[2].

Istnieje jeszcze hipercholesterolemia rodzinna związana z uwarunkowaniami genetycznymi.

Skąd się bierze dyslipidemia?

Dyslipidemia to zaburzenia, których przyczyny można podzielić na pierwotne i wtórne.

Dyslipidemia pierwotna

Za główną przyczynę dyslipidemii pierwotnej uważa się nieprawidłowy styl życia, który prowadzi do podwyższenia stężenia cholesterolu LDL czy trójglicerydów oraz do obniżenia cholesterolu HDL. Dużą rolę w jej rozwoju odgrywa przede wszystkim niewłaściwa dieta – z przewagą tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, a także siedzący tryb życia, palenie papierosów czy nadużywanie alkoholu.

Dyslipidemia wtórna

Dyslipidemia wtórna to zaburzenia gospodarki lipidowej, które mają związek z występującymi chorobami. Zalicza się do nich m.in. niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, zespół Cushinga.

W przypadku dyslipidemii aterogennej zaburzenia lipidowe mogą towarzyszyć takim schorzeniom jak np. cukrzyca typu 2, zespół metaboliczny.

Jak rozpoznać zaburzenia lipidowe?

Dyslipidemia bardzo często nie daje żadnych wyraźnych objawów. Między innymi dlatego wiele osób nie ma świadomości występowania zaburzeń gospodarki lipidowej.

O dyslipidemii mogą jednak świadczyć m.in. takie symptomy jak:

  • żółtaki, nawracające stany zapalne ścięgna Achillesa, rąbek starczy rogówki – typowe dla hipercholesterolemii rodzinnej,
  • napadowy ból brzucha, ostre zapalenie trzustki – charakterystyczne dla ciężkiej hipertriglicerydemii z obecnością chylomikronów.

Ponadto nadmierna masa ciała może być sygnałem, który może wskazywać na ewentualne zaburzenia lipidowe.

Pamiętaj! Aby rozpoznać dyslipidemię, należy regularnie przeprowadzać badania laboratoryjne. Podstawą jest tzw. profil lipidowy – szybkie badanie, którego istotą jest oznaczenie stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, cholesterolu HDL, trójglicerydów.

O zaburzeniach gospodarki lipidowej mówi się wtedy, gdy uzyskane wyniki odbiegają od obowiązujących norm:

  • cholesterol całkowity < 190 mg/dl,
  • cholesterol LDL < 115 mg/dl,
  • cholesterol HDL > 45 mg/dl u kobiet i 40 mg/dl u mężczyzn,
  • triglicerydy < 150 mg/dl.

Dyslipidemia – na czym polega leczenie?

Głównym celem leczenia dyslipidemii jest dążenie do zmniejszenia poziomu cholesterolu LDL do obowiązujących wartości[3].  Nie chodzi jednak wyłącznie o przyjmowanie leków hipolipemizujących, ale o wprowadzenie zmian w prowadzonych dotychczas stylu życia.

Modyfikacja sposobu odżywiania

Dieta obfitująca w produkty spożywcze będące źródłem tłuszczów nasyconych i izomerów trans kwasów tłuszczowych – to główny czynnik wpływający na powstawanie zaburzeń lipidowych.

Czy wiesz, że:

  • każdy dodatkowy 1% energii pochodzącej z tłuszczów nasyconych podnosi poziom cholesterolu LDL nawet o 1,6 mg/dl[4],
  • tłuszcze trans podnoszą poziom cholesterolu LDL i obniżają stężenie cholesterolu HDL[5].

Ich źródłem są przede wszystkim produkty pochodzenia zwierzęcego – nie tylko mięso, ale również mleko oraz wszelkie przetwory mleczne.

Tłuszcze pochodzenia zwierzęcego warto zastąpić tłuszczami roślinnymi. Przykładowo, olej z siemienia lnianego, słonecznika, rzepaku, krokosza barwierskiego czy kukurydzy przyczyniają się do zmniejszenia stężenia cholesterolu LDL[6].

Warto także zwiększyć spożycie steroli roślinnych, którym źródłem jest m.in. Optima Cardio – miękka margaryna do smarowania pieczywa. Udowodniono, że dzienne spożycie 1,5-2,4 g steroli roślinnych pomaga obniżyć poziom cholesterolu o 7-10% w okresie 2-3 tygodni – przy stosowaniu zasad zdrowego stylu życia[7].

Chociaż dyslipidemia jest częstym problemem Polaków, można jej uniknąć. Dzięki modyfikacji nawyków żywieniowych oraz zwiększeniu aktywności fizycznej uda się wyrównać poziomy lipidów do optymalnych wartości.

[1] Rekomendacje dotyczące leczenia dyslipidemii w Polsce — III Deklaracja Sopocka Interdyscyplinarne stanowisko grupy ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Sercowo- -Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego; Choroby Serca i Naczyń 2018, tom 15, nr 4, 199–210; Copyright © 2018 Via Medica, ISSN 1733–2346

[2] Beata Wożakowska-Kapłon et al.; Aktualne problemy terapii dyslipidemii w Polsce — II Deklaracja Sopocka. Stanowisko grupy ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego; Kardiologia Polska 2014; 72, 9: 847–853; DOI: 10.5603/KP.2014.0182

[3] Beata Wożakowska-Kapłon et al.; Aktualne problemy terapii dyslipidemii w Polsce — II Deklaracja Sopocka. Stanowisko grupy ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego; Kardiologia Polska 2014; 72, 9: 847–853; DOI: 10.5603/KP.2014.0182

[4] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[5] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/109559,czy-wszystkie-kwasy-tluszczowe-trans-sa-zle

[6] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[7] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

Produkty, które nie podwyższają cholesterolu: poznaj bezpieczne przekąski

2022-01-13 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...

Rośliny strączkowe

Podwyższony poziom cholesterolu zwiększa ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego. Jeśli chcesz jeszcze lepiej zadbać o swoje zdrowie, warto przyjrzeć się codziennej diecie i wprowadzić pewne modyfikacje pozwalające obniżyć cholesterol. Poznaj produkty spożywcze, które nie tylko są ubogie w cholesterol, ale też przyczyniają się do zredukowania jego stężenia we krwi.
Optima Omega 3

Nawet jeśli twoja gospodarka lipidowa nie jest zaburzona, warto poznać niewpływające na cholesterol produkty spożywcze. Na ich bazie możesz przyrządzić bezpieczne przekąski – takie, których spożywanie z pewnością wyjdzie ci na zdrowie.

Kto powinien unikać produktów bogatych w cholesterol?

Cholesterol – sam w sobie nie jest niebezpieczny, ale szkodliwy jest jego nadmiar. Mając na uwadze fakt, że nie wszyscy regularnie kontrolują stan gospodarki lipidowej w organizmie, warto do minimum ograniczyć spożycie niektórych produktów spożywczych.

Żywności przyczyniającej się do wzrostu cholesterolu LDL powinny unikać przede wszystkim osoby, których lipidogram wskazuje na wartości przekraczające obowiązujące normy. Dotyczy to również tych, którzy są genetycznie obciążeni chorobami układu sercowo-naczyniowego.

Pamiętaj! Fakt, że nie jesteś osobą otyłą, wcale nie oznacza, że twoja gospodarka lipidowa nie została zaburzona. Podwyższony poziom cholesterolu dotyczy także grona szczupłych i młodych ludzi – wiek i masa ciała to tylko jedne z licznych czynników wpływających na stężenie lipoprotein frakcji LDL[1].

Poznaj produkty, które nie podwyższają cholesterolu

Wykluczenie z diety produktów obfitujących w cholesterol wcale nie jest jednoznaczne z monotonnym jadłospisem. Dlaczego? Należy pamiętać, że cholesterol zawierają wyłącznie produkty pochodzenia zwierzęcego. Lista bezpiecznej żywności jest więc bogata, dzięki czemu masz szansę na przyrządzenie smacznych, różnorodnych i niezwykle wartościowych posiłków. Co więcej, niektóre produkty nie tylko nie podwyższają poziomu cholesterolu, ale przyczyniają się do jego obniżenia.

Nasiona roślin strączkowych

Nasiona roślin strączkowych to żywność, która stanowi jeden z podstawowych składników diety DASH czy diety śródziemnomorskiej. Są one doceniane przede wszystkim z uwagi na dużą zawartość wielu substancji aktywnych biologicznie. Stanowią źródło m.in. białka, węglowodanów, fitosteroli, witaminy z grupy B, magnezu, potasu, wapnia.

Ich wyjątkowość polega również na niewielkiej zawartości tłuszczów (wyjątek stanowi soja) – prawie nie zawierają nasyconych kwasów tłuszczowych. Co najważniejsze – nie dostarczają cholesterolu[2].

Margaryny do smarowania pieczywa

Miękkie margaryny do smarowania pieczywa w kubeczkach, takie jak np. Optima Cardio, praktycznie nie zawierają izomerów trans kwasów tłuszczowych – tłuszczów, które przyczyniają się do wzrostu stężenia cholesterolu LDL[3]. Ponadto, dzięki zawartości steroli roślinnych, pomagają zredukować jego poziom – udowodniono, że cholesterolu frakcji LDL o 7-10% w ciągu 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[4].

Warzywa i owoce

Warzywa i owoce – z uwagi na brak substancji tłuszczowych – nie zawierają cholesterolu. Stanowią natomiast doskonałe źródło błonnika rozpuszczalnego, który wspiera regulację gospodarki lipidowej. Wpływa na stężenie cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu LDL[5].

Produkty pełnoziarniste

Produkty pełnoziarniste, podobnie jak owoce i warzywa, dostarczają błonnik. Tym samym przyczyniają się do redukcji podwyższonego poziomu cholesterolu LDL.

Do codziennej diety warto włączyć m.in.: pieczywo razowe, otręby, płatki gryczane, płatki owsiane, makaron pełnoziarnisty, amarantus, ryż brązowy.

Uważaj na mleko i przetwory mleczne

Czy wiesz, że mleko i przetwory mleczne mogą wpływać na stężenie cholesterolu LDL? Poza tym, że zawierają kwasy tłuszczowe nasycone, dostarczają niewielkie ilości tłuszczów trans. Jak wynika ze stanowiska Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności, nie istnieją dowody na mniejszą szkodliwość izomerów trans pochodzenia naturalnego w porównaniu z tłuszczami trans pochodzenia przemysłowego[6].

Warto więc z rozwagą spożywać tego rodzaju produkty – tak, aby nie przekroczyć bezpiecznego limitu 1% rekomendowanego przez Światową Organizację Zdrowia (WHO)[7].

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/63694,jestem-szczupla-a-mimo-to-mam-podwyzszony-poziom-cholesterolu-dlaczego

[2] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/219099,zalety-regularnego-spozycia-nasion-roslin-straczkowych

[3] https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/what-should-you-eat/fats-and-cholesterol/

[4] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[5] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/64902,dieta-po-zawale

[6] https://www.efsa.europa.eu/fr/news/trans-fatty-acids-efsa-panel-reviews-dietary-intakes-and-health-effects

[7] http://dobretluszcze.pl/ile-tluszczu-spozywac/

Domowe sposoby na obniżenie cholesterolu: czy są skuteczne?

2022-01-10 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (5 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Obniżanie cholesterolu naturalnymi metodami jest możliwe - dieta antycholesterolowa oparta na sterolach roślinnych, zbilansowanych składnikach oraz zdrowy styl życia mogą być kluczem do niwelowania problemu wysokiego cholesterolu.


Nawet 60% Polaków może zmagać się z podwyższonym poziomem cholesterolu[1], który jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Jednak nieprawidłowe wyniki lipidogramu wcale nie oznaczają konieczności przyjmowania leków do końca życia. Zastanawiasz się, jak obniżyć cholesterol? Domowe sposoby mogą okazać się niezawodnym wsparciem.
Optima Omega 3

Cholesterol to substancja tłuszczowa, która występuje w organizmie człowieka – jest syntetyzowana w różnych tkankach. Odpowiada m.in. za trawienie tłuszczu – jako składnik żółci. Wspomaga przekazywanie sygnałów – jako składnik otoczki mielinowej komórek nerwowych. Wspiera proces syntezy witaminy D i niektórych hormonów steroidowych[2]. Sam w sobie nie jest szkodliwy, o ile jego stężenie utrzymuje się w optymalnych granicach. Natomiast nadmierne nagromadzenie cholesterolu LDL sprzyja powstawaniu blaszek miażdżycowych, co zwiększa ryzyko poważnych chorób układu sercowo-naczyniowego.

Jak obniżyć cholesterol – domowe sposoby.

Jeśli zastanawiasz się, jak obniżyć cholesterol, domowe sposoby będą słusznym kierunkiem. Okazuje się, że prowadzony styl życia odgrywa istotną rolę – wprowadzenie nawet drobnych modyfikacji pozwala zredukować stężenie niepożądanej frakcji LDL.

1. Stosowanie zasad zdrowej diety

Prawidłowo zbilansowana dieta wpływa na ogólne funkcjonowanie organizmu. W przypadku wysokiego poziomu cholesterolu warto szczególną uwagę zwrócić na niektóre kategorie produktów spożywczych. Ograniczenie spożycia jednych oraz włączenie do diety innych pozwala na zredukowanie stężenia lipoprotein LDL.

2. Wzbogacenie diety sterolami roślinnymi

Sterole roślinne to specyficzne związki pochodzenia roślinnego, które należą do tej samej grupy substancji co cholesterol. Ich wyjątkowość polega na zdolność do obniżania poziomu lipoprotein frakcji LDL. Efekt redukcji jego stężenia o 7-10% można osiągnąć po 2-3 tygodniach spożycia 1,5-2,4 g steroli roślinnych dziennie w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[3].

Jednym ze źródeł steroli roślinnych jest Optima Cardio – miękka margaryna kubkowa do smarowania pieczywa.

3. Zwiększenie spożycia produktów zawierających błonnik pokarmowy

Produkty pełnoziarniste, warzywa czy owoce są pożądane w diecie nie tylko z uwagi na dostarczanie ważnych witamin i składników mineralnych. Stanowią źródło błonnika, który pozytywnie wpływa na poziom cholesterolu LDL i cholesterolu całkowitego (obniża te parametry)[4]. Zaleca się spożywać minimum 3 g błonnika na dobę[5].

4. Ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych

Nasycone kwasy tłuszczowe występują przede wszystkim w tłuszczach pochodzenia zwierzęcego, np. maśle, serach, słoninie, mięsie. Ich źródłem są także olej palmowy, olej kokosowy, a nawet orzechy. Jako że nie da się ich całkowicie wyeliminować, należy je ograniczyć – tak, aby dzienne spożycie nie przekraczało 10% zapotrzebowania kalorycznego. Szacuje się, że każdy 1% energii pochodzącej z tłuszczów nasyconych powyżej ustalonego limitu przyczynia się do wzrostu stężenia cholesterolu LDL o 1,6 mg/dl[6].

5. Ograniczenie spożycia tłuszczów trans

Izomery trans kwasów tłuszczowych występują nie tylko w produktach spożywczych zawierających częściowo utwardzone / uwodornione tłuszcze roślinne. Ich źródłem są również mięso i mleko (także jego przetwory) przeżuwaczy. Dlaczego zaleca się ograniczyć ich spożycie? Przyczyniają się one do wzrostu poziomu cholesterolu LDL i obniżania poziomu cholesterolu HDL[7].

6. Zwiększenie aktywności fizycznej

Regularna aktywność fizyczna jest jednym z czynników odgrywających kluczową rolę w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych – pozwala obniżyć ryzyko zgonu z powodu chorób układu krążenia o 30-50%[8]. Oznacza to, że wysiłek wpływa także na redukcję poziomu cholesterolu.

Nie chodzi o to, aby zacząć wykonywać intensywne treningi. Wsparcie mogą okazać się ćwiczenia o umiarkowanej intensywności, trwające ok. 30-45 minut dziennie.

Domowe sposoby na obniżanie cholesterolu LDL to krok w stronę lepszego zdrowia. Postępowanie zgodne z powyższymi wskazówkami może uchronić cię przed koniecznością leczenia farmakologicznego. Należy jednak skonsultować się z lekarzem – choćby w celu przeanalizowania wyników lipidogramu.

 

[1] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/63694,jestem-szczupla-a-mimo-to-mam-podwyzszony-poziom-cholesterolu-dlaczego

[2] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/117035,cholesterol

[3] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[4] https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/64902,dieta-po-zawale

[5] Wojciech Łukaszewski i wsp.; Diagnostyka i leczenie zaburzeń lipidowych według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego (EAS) z 2016 roku; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2018, tom 9, nr 1, 23–35

[6] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[7] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/109559,czy-wszystkie-kwasy-tluszczowe-trans-sa-zle

[8] Ocena poziomu aktywności fizycznej dorosłej populacji Polski. Wyniki programu WOBASZ; Kardiologia Polska 2005; 63: 6 (supl. 4)

Masa ciała a choroby serca: czy szczupli zawsze są zdrowsi?

2022-01-08 Lektura tego artykułu zajmie 3 minuty
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (2 głosów, średnio: 5,00)
Loading...
Masa ciała a choroby serca

Nadwaga i otyłość to jedne z głównych czynników, które zwiększają ryzyko chorób układu krążenia. W celu ograniczenia tego ryzyko zaleca się zredukowanie masy ciała. Czy to więc oznacza, że osoby szczupłe są zdrowsze? Sprawdzamy.

Optima Omega 3

Chociaż tkanka tłuszczowa jest przede wszystkim rezerwuarem energetycznym, to nie jedyna jej rola. Stanowi aktywnie metaboliczny gruczoł wydzielania wewnętrznego odpowiadający za syntezę oraz wydzielanie hormonów, cytokin oraz substancji wazoaktywnych, które wpływają m.in. na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego[1].

Otyłość – konsekwencje dla serca

O ile osoby z tkanką tłuszczową zgromadzoną w nadmiarze w okolicach bioder, pośladków i ud nie należą do grupy zwiększonego ryzyka rozwoju chorób układu krążenia. Zupełnie inaczej jest w przypadku otyłości brzusznej, dla której typowa jest nie tylko insulinooporność, ale również:

Nadmierna masa ciała – skutki

Nadwaga i otyłość to nie tylko trudności w poruszaniu się, spowodowane nadmiernym obciążeniem stawów. Skutki widoczne są także w większym ryzyku chorób sercowo-naczyniowych.

Warto przy tym podkreślić, że nadmierna masa ciała wpływa przede wszystkim na stan zdrowia kobiet. Szacuje się, że BMI powyżej 30 zwiększa ryzyko chorób układu krwionośnego nawet sześciokrotnie[3].

Choroba niedokrwienna serca

Otyłość jest jednym z czynników wpływających na rozwój choroby niedokrwiennej serca. Okazuje się, że ogromną rolę odgrywa otyłość brzuszna. Prawdopodobieństwo wystąpienia tego schorzenia wzrasta nawet:

  • 90% w przypadku mężczyzn z obwodem brzucha powyżej 102 cm
  • 97% w przypadku kobiet z obwodem talii powyżej 88 cm[4].

Nadciśnienie tętnicze

Powszechnie uważa się, że otyłość to jeden z najważniejszych czynników zwiększających ryzyko nadciśnienia tętniczego. Szacuje się, że w Polsce aż 80% przypadków nadciśnienia tętniczego ma związek z nadmierną masą ciała[5].

Osoby szczupłe także narażone na zawał serca?

W większości przypadków osoby szczupłe – z uwagi na prawidłową masę ciała – są mniej narażone np. na zawał serca. Warto jednak mieć świadomość, że nie jest to regułą – zdarzają się tzw. incydenty sercowe, które dotyczą szczupłych, młodych i wysportowanych osób. Z czego to wynika?

Takie osoby mogą być dotknięte genetycznymi skłonnościami do podwyższonego cholesterolu, który jest jednym z istotnych czynników wpływających na rozwój miażdżycy. Mowa o tzw. hipercholesterolemii rodzinnej, w przypadku której wysoki cholesterol LDL to efekt konkretnej mutacji genetycznej. Okazuje się, że funkcjonowanie z podwyższonym stężeniem „złych” lipoprotein zwiększa ryzyko zawału serca czy udaru mózgu nawet kilkadziesiąt razy – i to jeszcze w młodym wieku niż ma to miejsce w przypadku osób nieobarczonych genetycznie[6].

Jak utrzymać wysoki cholesterol w ryzach?

Jeśli należysz do grupy ryzyka związanej z chorobami sercowo-naczyniowymi, warto zadbać o prawidłowy poziom cholesterolu. To właśnie frakcja LDL przekraczająca obowiązujące normy przyczynia się do rozwoju miażdżycy, której konsekwencją jest np. zawał serca.

Ogranicz spożycie tłuszczów nasyconych

Jeżeli twoja dieta obfituje w produkty pochodzenia zwierzęcego, dostarczasz sporą ilość tłuszczów nasyconych. Tymczasem maksymalna rekomendowana ich ilość nie powinna przekraczać 10% zapotrzebowania energetycznego. Zaś każdy dodatkowy 1% energii pochodzącej z tego źródła przyczynia się do wzrostu poziomu cholesterolu LDL nawet o 1,6 mg/dl[7].

Włącz do diety sterole roślinne

Sterole roślinne przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu o 7-10% w okresie 2-3 tygodni przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g w połączeniu z prawidłowo zbilansowaną dietą i zdrowym stylem życia[8]. Warto do diety włączyć ich źródła, np. margarynę kubkową Optima Cardio uznawaną za żywność funkcjonalną.

Zwiększ spożycie tłuszczów roślinnych

Tłuszcze zwierzęce warto zastąpić tłuszczami roślinnymi. Szczególne znaczenie mają olej: słonecznikowy, rzepakowy, lniany. Uważa się, że to przede wszystkim one pomagają obniżyć stężenie cholesterolu[9].

Zdrowa dieta powinna być twoim priorytetem, jeśli zależy ci na utrzymaniu serca w dobrej kondycji. Prawidłowy sposób odżywiania nie tylko wpłynie pozytywnie na twoją sylwetkę, ale i obniży wysoki cholesterol.

[1] Agata Bogołowska-Stieblich, Marek Tałałaj; Otyłość a choroby układu sercowo-naczyniowego; Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 5B, 2013

[2] Agata Bogołowska-Stieblich, Marek Tałałaj; Otyłość a choroby układu sercowo-naczyniowego; Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 5B, 2013

[3] https://kurier.pap.pl/profilaktyka/otylosc-i-nadwaga-pomnazaja-ryzyko-chorob-serca-oraz-nowotworow

[4] Anna Miczke; Diagnostyka i leczenie choroby niedokrwiennej serca u osób z otyłością; Forum Zaburzeń Metabolicznych 2011, tom 2, nr 2, 113–118

[5] https://www.termedia.pl/Nadcisnienie-tetnicze-zwiazane-z-otyloscia,45,8963,0,0.html

[6] Hipercholesterolemia rodzinna – podstępna mutacja genetyczna; GAZETA AMG 3/2018

[7] Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019); Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 3/2020

[8] https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/blood-cholesterol-reduction-health-claims-phytosterols-can

[9] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30006369/